Tekîliya Tirkiye û Almanya bi ronayena Tirkiye yê Ataturk dest cinêkerd. Tirkiye na tekîliye osmaniz ra dewr gurete. Zoneme ke generalê almanî Helmuth Karl Bernhard Von Moltke 1835 ra hata 1839 osmaniz rê şewirmendiya eskerî kerda, eskerê osmanizî perverde kerdo. Tekiliya hurd dugelan karê qilêrin sero ama ronayene.
Almanan rind zonenê ke osmaniz 1915 ermeniyan tertelo keno, la vengê xo nêvet. Hata konolosê almanî yê Xarpêtî o waxt hukumatê xorê jû mektube rusneno û vano: “Osmanizî domonî, cenî û kokimê ermenî fîştê ra raye, zaf pêrsanî yê, no eziyet o, keşka eskerê osmanizî nînan desinde qirbikero, qeke nê na eziyet ra xeleşînê...” Hama Hukumatê almanî cevab dano konsolosê xo vano: “ Çi beno bibo, mavênê ma û osmanizî xirabe mebo.” Karo qilêrinoke vajîno na wo.
Bingê niyanenî sero tekîliya Almanya û Tirkiye ama ronayene. 1997 de mehkemê almanî jû qerarê xo de vat: “Hukumato tirk desture dano axsata narkotîk û sevekneno.” Hama hukumatê almanî û tirkî onca zî dostenya xo ramite. Bindestiya kurdan û zulmê dewleta tirkî yê verva kurdan bîrûbazarê dewleta alaman de niyo.
Demokrasiya almanî û heqê mordemî teyna zerrê Almanya de vêrenê ra. Demokrasiye dugelanê rojavan ke nî welatan ra vejiye tever, formê çekan cena, formê peran cena, heqê mordemî era vîrî nînê.
Tamam, hukumatê Helmut Kohl PKK kerde qedexe, hama hukumatêke Kohl ra dime ameyî, înan zî qedexe devam kerd. Çep ya zî rast, pêro hukumatan qedexe devam kerd. Biyarîme xo vîr ke hukumatê partiya Keskan û SPD zî sazî û dezgeyê kurdî kerdî qedexe.
Serra 2005 de partiya SPD û Keskan serdest bî. A serre Almanya de weçînîtîs bî. 5ê asma îlonê wezîrê karê yê na hukumatî, Otto Schîly, rojnama Ozgur polîtîka bîle kerde qedexe. Schîly wastenê reyanê tirkan bijero. Tabî, rindke pêro tirkan reyê xo partiya Schîly SPD nêda, hukumatê Keskan û SPD weçînîtîs kerd vînd.
16ê na asme paytaxtê Almanya Berlîn de kurdî û dostê ci piya, seweta wedardayena qedexe numayîsode girs organîze kenê. Omid keme ke hukumatê Almanya vengê kurdan hesneno, mexduriya kurdan vîneno û qedexe dano we.
20 serrî qedexe
Heya, 20 serrî yo Almanaya de PKK qedexe ya. O waxt, 26ê asma mijdare 1993, wezîrê karê zerrî yê hukumatê Helmut Kohl, Manfred Kanther rêxistina kurdan PKK kerde qedexe. Sebebê xo raştke karûgurê PKK nêbî. Sebeb dostenya Tirkiye û Almanya biye.