Bunlar sırasıyla İngilizce, Çince, Hintçe, İspanyolca, Fransızca, Arapça, Rusça, Begalce, Almanca, Japonca ve Kore dilidir. Dünyada 6 bin 500 dil kullanılıyor. Ancak, bunun yanı sıra Dyirbal, Latin, Sümer, İvrit, Aramice gibi toplam 119 ölü dil yani kullanılmayan dil var.
Anadil, bilimsel terimle insanın doğup büyüdüğü aile ve soyca bağlı bulunduğu toplum çevresinden öğrendiği, bilinçaltına inen ve birey-toplum arasındaki ilişkilerde en güçlü bağı oluşturan dildir. İkinci bir tanımla anadil, doğum sonrası bir çocuğun annesinden ve yakın aile çevresinden aldığı ilk ses-cümle vurgularıdır.
Annenin konuştuğu ve çocuğun 4 aydan itibaren bir ses-ton-cümle paketi olarak algıladığı anadilin ses dizisi, vurgusu, tonlaması ve melodisi aynı şekilde çocuk üzerinden etki yaratır. Bu olgu, çocuğu hiçbir şekilde zorlamaz. Çünkü bilimsel araştırmalara göre bir çocuk, 0 ile 6 yaş arasında annesinden duyduğu yaklaşık 2 bin 500 kelimeyi öğrenebilmektedir. Daha sonraki yaşlarda çocukta sosyal çevrelerden öğrenilen, insanın bilinçaltına inen ve toplumsal bağlarını oluşturan dildir. Çocuk 6 yaşına geldiğinde anadilinin ayrıntılarını, farklılıklarını, kurallarını, armonisini ve düşünce sistematiğini kavramaya başlar. Çocuk, sonraki zamanlarda her şeyi bu sisteme göre öğrenir, gelişmeleri anadilinde düşünür, algılamaya başlar ve kendisine anlatılanları en iyi anadilinde kavrar.
Kirmanckî yok olma tehlikesi altında
21 Şubat, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü UNESCO tarafından Dünya Anadil Günü ilan edilmiştir. Günümüzde Kirmanckî’nin de ‘ölü diller’ arasında yer alma riskiyle karşı karşıya bulunduğunu belirtmemiz gerekiyor. Bu nedenle Kirmanckî’nin günlük yaşamda kullanılması büyük önem taşıyor. Kirmanckî, günümüzde Dêrsim, Erzincan, Bingöl, Erzurum Muş, Elazığ, Amed, Urfa, Adıyaman, Malatya, Mardin, Bitlis (Mutki, Tatvan), Kayseri (Sarız), Kars (Selim), Ardahan (Gole), Batman, Aksaray ve Gümüşhane’de konuşuluyor.
NİHAL BAYRAM/RIZA AYDOÐDU
Mainz’de Kürtçe anadil için başvuru
Almanya Rheinland-Pfalz Eyaleti’nde Kürtçe anadil eğitimi için start verildi. Rheinland-Pfalz Eyaleti Eğitim Bakanlığı’nın anadilde eğitimi kabul etmesinden sonra şimdi eyalette yaşayan Kürtlerin harekete geçmesi gerekiyor.
Mainz Belediyesi’ne bağlı Göç ve Uyum Meclisi’nin Kürt Listesi, velilere şu çağrıda bulundu: “Velilerimiz, çocuklarının bulundukları okullara gidip, okul müdürlüğünde hazır bulunan ‘Anadilde Eğitim için Başvuru’ formlarını doldurmaları gerekiyor. Üzerinde ‘ERKLÄRUNG’ ve ‘Unterricht in der Herkunftssprache’ başlığı yazan formun içine şu bilgilerin yazılması gerekiyor: Forma çocuğunuzun ismi ve soy ismi, çocuğunuzun gittiği sınıf derecesi ve çocuğunuzun anadilde eğitim olarak görmek istediği dilin ‘Kürtçe’ olduğunu yazmaları gerekiyor. ADD bu formları kontrol edilip, Mainz kentinde Kürtçe anadilde eğitimin mümkün olup olmadığına karar verecektir.” Kürt listesi ayrıca, okulda anadille eğitim için en az 10 öğrencinin olmasının şart olduğunu belirtti.
Anadilde eğitim için en az 10 çocuğun aynı okulda olması gerekmiyor. Eğer çocuklar farklı farklı okullardalar ise, ulaşımda en uygun olan bir okul ADD tarafından seçilecek ve çocuklar bu okulda Kürtçe anadilde eğitim görecekler. Ayrıntılı bilgi için; 0176- 66 24 81 70.