28 üyeli Avrupa Birliği’nde 23 Mayıs’ta başlayan Avrupa Parlamentosu seçimleri için dün tam 21 ülkede seçmenler, sandığı gitti. 23 Mayıs’ta başlayan seçimlerde ilk olarak Büyük Britanya ve Hollanda sandığı gitmişti. Dün şu ülkelerde seçmenler sandığa gitti: Fransa, Almanya, Yunanistan, Portekiz, İspanya, İtalya, Bulgaristan, Romanya, Macaristan, Polonya, Avusturya, Hırvatistan, Slovenya, Litvanya, Estonya, Finlandiya, İsveç, Danimarka, Belçika, Kıbrıs ve Lüksemburg.
508 milyonluk nüfusa sahip 28 üyeli AB’de 427 milyon kayıtlı seçmen bulunuyor. Büyük Britanya’nın Avrupa Birliği’nden (AB) çıkışı (Brexit) nedeniyle 2014 yılında 751 olan Avrupa Parlamentosu (AP) sandalye sayısının 705’e düşürülmesine karar verilmişti. Bu durumda fazladan 27 sandalyenin başta Fransa, İspanya ve İtalya olmak üzere 14 ülke, arasında paylaşılması öngörülüyor. Büyük Britanya’nın AB’den kesin olarak çıkması halinde sandalye sayısı 705 olacak. Bu ülkeye ait 73 sandalyeden 27’si Fransa, İspanya, İtalya, İrlanda, Estonya, Danimarka, Hırvatistan, Hollanda, Avusturya, Polonya, Romanya, Slovakya, Finlandiya ve İsveç arasında paylaşılacak.
Ancak Brexit’in henüz gerçekleşmemesi nedeniyle Büyük Britanya’da da seçimlere gidilmişti. Bu parlamenterler Brexit gerçekleşene kadar AP’de kalacakken, 14 ülkenin fazladan alacağı 27 parlamenter ise ancak Brexit’ten sonra göreve başlayabilecekler. AP’ye seçilecek parlamenterlerin ülkelere göre dağılımı şöyle olacak: Almanya: 96; Fransa 74, İtalya ve Britanya 73; İspanya: 54; Polonya: 51; Romanya: 32; Hollanda: 26; Belçika, Yunanistan, Macaristan, Portekiz ve Çekya: 21; İsveç: 20; Avusturya: 18; Bulgaristan: 17; Danimarka, Finlandiya ve Slovakya: 13; Litvanya, İrlanda ve Hırvatistan: 11; Letonya ve Slovenya: 8; Kıbrıs, Estonya, Lüksemburg ve Malta 6’şar sandalyeye sahip olacak.
Kadın parlamenterlerin oranı yükseliyor
AP seçimlerinde kadın-erkek adayların eşit oranda olmasını şart koşan ülkeler Fransa, Belçika, İtalya ve Lüksemburg olurken, İspanya, Hırvatistan ve Slovenya’da kadın veya erkek adayların en az yüzde 40 oranında olması gerekiyor. Romanya ve Polonya’da bu oran yüzde 35’e kadar gerilerken, diğer ülkelerde böyle bir zorunluluk yok. 2014 seçimlerinde kadın parlamenter oranı yüzde 37 olurken, ilk seçimlerin yapıldığı ve yüzde 16 kadın parlamenter oranının olduğu 1979 seçimlerinden bu yana belirli bir yükselişin olduğu görülüyor.
Kadın parlamenterlerin oranı son seçimlerde Litvanya’da yüzde 9’da kalırken, Malta’da 6 parlamenterden dördü kadındı ve bu oran yüzde 67 olmuştu. Ancak son seçimlerde sadece İsveç, Finlandiya, İrlanda ve Estonya’da kadın parlamenter oranı yüzde 50 veya üzerinde gerçekleşmişti.
En yüksek baraj oranı yüzde 5
AP seçimlerinde seçim barajı birçok ülkede yüzde 5 iken, Almanya’nın da aralarında olduğu birçok ülkede baraj uygulaması yok. Daha önce 8 ayrı bölgede seçimlerin yapıldığı Fransa’da bu seçimlerde listeler ulusal düzeyde yarışacakken, yüzde 5’lik seçim barajı getirildi. Fransa’nın dışında Macaristan, Hırvatistan, Letonya, Romanya, Çekya, Slovakya, Polonya ve Litvanya’da da yüzde 5 barajı uygulaması var. Seçim barajı Yunanistan’da yüzde 3, Kıbrıs’ta ise yüzde 1,8.
Üye ülkelerden Yunanistan, Belçika, Lüksemburg, Bulgaristan ve Kıbrıs’ta oy kullanmak zorunlu olsa da seçimlere katılım yine de düşük kalıyor. Oy kullanma yaşı Avusturya ve Malta’da 16, Yunanistan’da 17 iken, diğer ülkelerde 18.
Ayrıca aralarında Almanya ve İspanya’nın da olduğu 16 ülkede mektup yoluyla oy kullanmak mümkün. Fransa’da ise seçmenlerin vekaletname vererek, başkalarının kendileri adına oy kullanmasına imkan tanınıyor.
HABER MERKEZİ