Têkoşîna dayikan ya geyrayîşê aqûbetê domananê xo resena serranê 1970'î. Qora sifte dayikê arjantînijî, 13'ê Nîsana 1977î de seba domananê xo yê ke derbeya lejkerî ra dima binçiman de amey vinîkerdiş, Meydanê Plaza de Mayo de destpa nûmayîşa roniştişî kerd. 30 serran ra dima, têkoşîna Dayikanê Plaza de Mayo bî sebeb ke dîktator Jorge Rafel Vîdela bîro mahkeme kerdiş.
Plaza de Mayo ra îlham girotî
Tirkîye de zî merdimê vinîyan ê ke îlhamê xo Dayikanê Plaza de Mayo ra girotî, 27'ê Gulana 1995’î ra nata Meydanê Galatasaray de aqûbetê merdimanê xo persenê. Na nûmayîşa ke bi 4 keyeyan destpê kerd û mîyanê di hefteyan de xo resna 30 malbatan, bi desan reyî raştê hêrîşanê polîsan amê. Hûmara Dayikanê Şeme her ke şî bî vêşêr. 27'ê Gulane de do 22 serrê nûmayîşa Dayikanê Şeme temam bibo.
Nûmayîşa no hefte de estanika Ridvan Karakoçî ke 20ê Sibata 1995î de ame binçim girewtiş û dima ra cenazeya ci amê vînayîş, amê persayîş. Hasan Karakoçî estanika vinîkerdişê birayê xo ard ziwan û bi nê vatenan behsê tewrbîyayîşê nûmayîşa Dayîkê Şeme kerd: “
‘Hasan û Ridvan bî sembol’
Karakoçî vist vîrî ke, o wext malbata Hasan Ocakî seba lajê xo kampanya da destpê kerdiş û wina dewam kerd: “O demî de bi hezaran kesî amey qetilkerdiş. Kampanyaya seba vînayîşê Hasan Ocakî vila bî. Ma û malbata Ocakî qerar da ke ma pîya têkoşîn bikerê. Hasan û Ridvan eynî ca de û bi eynî şiklî ameybî qetilkerdiş. Nayî ra, ê bî di nameyê sembolîk. Bî sembolê têkoşîna vinîyan. Nayî ra ma quwetê xo kerd yew û ma têkoşîna xo xurt kerd. Ma va, wa neyra tepya kes nîro qetilkerdiş."
‘Geyrayîş bi sebebê vinîbîyayîşî’
Hasan Karakoçî aşkere kerd ke demo vîyarte yê Tirkîye qilêrîn û bi gonîn o û va, "28 komkiştişî kerdî. Ermenî qetil kerdî. Seba vernîya waştena kurdan a azadî bigîrê, na polîtîkayeke sîstematîk a.” Karakoçî vist vîrî ke 22 serrê bînî zî ravêrê, 200 serrê bînî zî ravêrê ê dê têkoşîna xo ra fek vera nêdê. Karakoçî dîyar kerd ke do Tirkîye peynîya peynî de bi vîyarte û tarîxa xo ya qilêrîn ra rî bi rî bimano û wina va: “Wexto ke ma dest bi têkoşîn kerd, wexto ke ma amey ver Lîseyê Galatasaray, ma bi şehîdan amey. No hîs herkesî de estbi. Ma xatir yewbînan ra waşt û wina pêra abiryay.
‘Ma edalet wazenê’
Maya Hasan Ocak ke 21'ê Adara 1995'î de binçiman de ame vinîkerdiş û 58 rojan ra dima cenazeyê ci amê vînayîş Emîne Ocak zî ard ziwan ke, ê 22 serrî yo domananê xo geyrenê. Ocak aşkere kerd ke ê nêwazenê gencî bimirê û wina dewam kerd: “Ma nêwazenê gencî bimirê. Ma seba Hasanî şî, la ma veng da her kesê mordemê vinîyan û ma şî Galatasaray roniştî. Ma herkesî girot mîyanê xo. Day ma ro.”
‘Wa herkes destê xo bierzo bin kerra’
Waya Hasan Ocak, Masîde Ocak zî da zonayen ke vinîyê sifte serranê 80'yî de bî, la serranê 95'î de zî binçiman de vinîkerdiş bî vila û heta serra 99î bî 9 qatî.
Ocak aşkere kerd ke, wexto ke ê Galatasaray de roniştî, Duzgun Tekîn, Fehmî Tosun, Talat Turkoglû, Abdullah Canan, domanê Kerboran amey vinîkerdiş û qiseyanê xo bi nê vatenan qedêna: “Hûmara kesê ke serra 94 û 95'î de amey vinîkerdiş zey 390 ame dîyarkerdiş. Heta serra 99î na hûmar vejya 9 qatî. Hinî nifşê 3’yîn Galatasaray de nûmayîş rameno. Seba rîbirîameyîşî ganî pêrokîn civak destê xo bierzo bin kerrayeke. Ma vernîya vinîkerdişanê binçiman de dêsek ant. Ganî kesek seba vinîyan bêveng nêmano.
SADÎYE ESER / DÎHABER / STENBOL