Şarkılar ülkesi artık gerçek
Kürt halkı, şarkılarıyla gönüllere kurulan Mihemed Şêxo’yu 25 yıl önce kaybetti. Küçük yaşlarda başladığı müziğinde özgür ülkeye olan özlemini dile getirdi. Kendi kültürünü kendi dilinde anlatan şarkılar söyleme istediği yüzünden müzikal hayatının büyük bölümünü sürgünde geçirmek zorunda kalan Şêxo’nun ülkesi bugün kanton kanton özgürlüğe doğru yol alıyor. Rojava’da devrimle gerçekleşen değişim de Şêxo’nun şarkılarının etkisi büyük. Rojava halkı, yıllardır şarkılarından ilham aldığı sanatçısını şimdilerde doğduğu kent olan Qamişlo’da adıyla kurduğu kültür merkezinde yaşatıyor.
Bağlama geleceğin habercisi
1948 yılında yoksul bir ailenin on çocuğunun ilki olarak Rojava Kürdistan’ın Qamişlo şehrinde doğdu. Çalışma hayatı onun için çok erken başlamıştı. Maddi imkansızlıklar okula geç başlamasının ve erken yaşlarda okulunu bırakmasının da birer nedeni idi. Ancak o, bu imkansızlıklarını başka bir imkanla kırar. Erken yaşlarda bağlama çalmayı öğrenir. Ancak yaşadığı çevrede ve yıllarda bağlama ve başka bazı enstrümanların çalınması ‘tabu’dur. Ama Şêxo, bu yargıları kırar ve döneminin birçok müzisyeni ile tanışır. Onu en çok etkileyen ise, Aramê Tîgran’dır. Onun yolundan ve ekolünden etkilenerek kendi yolunu bulur.
Bağdat’ta Kürtçe söyledi
1969 yılında sanatsal çalışmalarını geliştirmek için Lübnan’a gitmeye karar verir. O dönem Beyrut, Ortadoğu müziğinin kalbidir. Beyrut’ta iki yıl müzik dersi alarak 1972 yılında sanatçı olarak mezun olur. Aynı yıl Lübnan’da Ramazan Omerî, Mehmud Ezîz, Peruîn ve diğer Kürt genç sanatçı ile ‘Serkeftin’ müzik grubunu kurarlar. ‘Serkeftin’ müzik grubu Lübnan’da halk ve sanatçı çevrelerinin büyük ilgisine neden olur. Lübnan’da müzik gruplarından teklifler alır, ancak o bu teklifleri kabul etmez. Kendi köyü olan Xecokê’ye geri döner, oradan da kısa bir süre içerisinde Irak’a geçer. Bağdat’ta yayın yapan Bağdat radyosunun Kürtçe bölümünde onların isteği ve çağrısı üzerine şarkılarını ‘Bısk’ı ile sunar.
İdamla yargılandı
Şimdilerde özgür bir ülke olma yolunda önemli adımlar atan Rojava’ya dönen Şêxo, burada ilk albümü ‘Ay Gewrê’yi çıkarır. Şarkıları halkta yankı buldukça rejimin baskısıyla karşı karşıya kalır. Baskılar artık dayanılmaz boyuta ulaşınca, Federe Kürdistan’a geçer. Orada Peşmerge’ye katılır ve burada da sanatını icra eder. Peşmergenin yenilgisiyle Doğu Kürdistan’a çekilmek zorunda kalır. Şarkılarını İran’da seslendiren Şêxo’nun karşısına baskı ve sansür çıkar. İran İslam rejimine muhalefetten idamla yargılanır. Bunun üzerine doğduğu topraklara döner.
Şarkılarla gelen özgürlük
51 yıllık kısa ömrüne toplam 14 albüm ve 4 sürgün sığdıran Mihemed Şêxo, 9 Mart 1989’da Qamişlo’da yoksulluk içinde yaşama gözlerini yumdu. Cenazesinde yetmiş bin kişi toplanmış, halk ülkesi için büyük mücadele veren ozanını sahip çıkmıştı. Onun şarkılarında sıklıkla işlediği özgür ülke özlemi bugün Rojava halkının gerçekleştirdiği Demokratik Özerklik ile yaşam buldu. Özgürlüğü kanton kanton kazanan Rojava’nın bugünkü kazanımlarında Şêxo’nun şarkılarının payı unutulmaz. Halk yıllardır şarkılarından ilham aldığı sanatçısını doğduğu kent Qamişlo’da adıyla kurduğu kültür merkezinde yaşatıyor. Mehemed Şêxo Kültür Sanat Merkezi’nde, sanatın farklı alanlarında yıllardır yasaklı anadilde dersler veriliyor artık.
KÜLTÜR SERVİSİ