Diyarbakır Cezaevi’nde tarihin en büyük vahşeti yaşanırken, Sanatçı Ali Temel 28 yıldır Kürtlerin tarihine damgasını vuran "Vayê PKK Rabû" şarkısının alt yapısını oluşturdu. Tahta ve çorap ipliğinden yaptığı müzik aletiyle direniş ezgilerini seslendiren Temel’in, şarkının sözlerini 15 Ağustos Eruh-Şemdinli baskınlarından aldığı ilhamla yazdığı ortaya çıktı. Şarkının hazırlanmasına tanıklık eden Mehmet İsa Kızıl, şarkının cezaevinde moral kaynağı olduğunu, ancak dışarıda bu kadar yankı uyandıracağını beklemediklerini söyledi.

15 Ağustos ile gelen şarkılar
Diyarbakır Cezaevi'nde yaşanan vahşete karşı kendi imkanlarıyla yaptığı müzik aletiyle direniş ezgileri yazan ve besteleyen Ali Temel'in "Vayê PKK Rabû" şarkısının yazılışına tanıklık eden Mehmet İsa Kızıl, şarkının hikayesini anlattı. 1980 askeri darbesinin ardından Diyarbakır Cezaevi'nde yaşananları şiirleriyle ve besteleriyle anlatan Ali Temel ile birlikte aynı koğuşta kaldığını söyleyen Kızıl, 15 Ağustos'un öncesinde Diyarbakır Cezaevi'nde gördükleri insanlık dışı uygulamalar, işkence ve baskılardan dolayı çok yıprandıklarını anımsattı. Kızıl, Mazlum Doğan, Dörtler, Kemal Pir, Hayri Durmuş, Ali Çiçek ve Akif Yılmaz ile birçok arkadaşının verdiği bedeller sayesinde cezaevinde özgürlüğün tadını aldıklarını belirtti. PKK'nin silahlı mücadeleyi başlattığı 15 Ağustos 1984 tarihinde Diyarbakır Cezaevi'nde olduklarını söyleyen Kızıl, Mahsum Korkmaz (Agit) ve arkadaşlarının 15 Ağustos'ta Eruh ve Şemdinli’de yaptığı eylemin cezaevinde kalan tutsaklara büyük bir coşku ve moral verdiğini belirterek, "Agit'in kurtuluş için sıktığı ilk kurşunla seslerini dünyaya duyurması, bize coşku ve ilham vermişti. Cezaevindeki yoldaşlarımızla bir araya gelerek, sözler hazırlayıp şarkılar söylüyorduk" dedi.

Tahta ve çorap ipliğinden müzik aleti yaptılar
15 Ağustos eyleminin Ali Temel'e ilham ve coşku verdiğini hatırlatan Kızıl, 28 yıldır Kürt halkının dilinden düşmeyen "Vayê PKK Rabû" şarkısının Diyarbakır Cezaevi'nde yazılış ve hazırlanış hikayesini şöyle anlattı: “1984 yılının ağustos ayıydı. Ali Temel ile aynı koğuşta kalıyorduk. Ali Temel bana 'helbest (şiir) yazacağım. Sen de bana eşlik et, bu şiirin ahengini yakalayalım' dedi. Kalkıp ayaklarımızdaki çorapların naylon iplerini çözdük. Daha sonra bu naylon ipleri kendi imkanlarımızla tahtadan yaptığımız öreke (teşî) yardımıyla döndürerek, bu ipleri tambur teli haline getirdik. Daha sonra Ali Temel, cezaevinde bulduğu bir tahtayı, şeker kutusuna monte ederek, çoraplarımızdaki naylon iplerden hazırladığımız telleri buna bağladı. Ardından yaptığı tamburun notasını ve perdelerini de yaptı. Ali Temel hazırladığı bu aleti çaldığında aynen sazın sesini çıkarıyordu. Temel, hazırladığı tamburu çalarak Vayê PKK Rabû şarkısının sözlerine yazıp söylüyordu. Ben de bu sözleri tekrar ediyordum. Ali Temel, bu şekilde Vayê PKK Rabû şarkısının sözlerini tamamladı. Bu şarkıyı hazırladığımızda sanki bütün dünya bizim olmuşçasına mutlu olduk."

'Göreceksiniz şarkı büyük ses getirecek'
Kızıl, Ali Temel'in "Vayê PKK Rabû" şarkısını, kendi imkanlarıyla hazırladıkları tambur eşliğinde koğuştaki arkadaşlarına söylediklerini hatırlatarak, "Bu şarkı koğuştaki bütün arkadaşlara moral oldu, onlarda coşku ve heyecan yarattı. Ali Temel şarkıyı koğuşta söyledikten sonra, bizlere 'bu şarkıyı dışarıya göndereceğim. Bu şarkı cezaevinden dışarı çıktığında büyük ses getirecek göreceksiniz' dedi. Aynen onun dediği gibi oldu, onun şarkısı dışarıda dilden dile dolaştı. Bu parça PKK için bir marş haline geldi. Ben bu şarkının dışarıya çıkıp halk, sanatçılar ve gerilla arasında söyleneceğine inanmıyordum. Vayê PKK Rabû beklediğimizden daha büyük yankı yaptı. Bu da Ali Temel'in emeğiydi" diye kaydetti. Kızıl, Ali Temel’in arkadaşlarına karşı dürüst ve onlara sürekli moral veren, kendi davası ve halkına olan inancı çok güçlü olan çalışkan ve emektar bir insan olduğunu belirterek, Kürt halkının Ali Temel'i unutmaması gerektiğini söyledi.

Ali Temel kimdir
1981 tarihinde tutuklanarak Diyarbakır Cezaevi'ne konulan Mazlum Doğan, Ali Çiçek, Kemal Pir, Hayri Durmuş gibi cezaevinde yaşanan vahşete karşı gösterdikleri direnişte yaşamını yitirenlere yoldaşlık eden Ali Temel, bu tanıklığı şiirleriyle ve besteleriyle anlattı. Temel, 1990 yılında tahliye olduktan sonra kurucusu olduğu Koma Çiya ile çoğu kendi bestesi olan "Rozerin" adlı ilk kasetini çıkardı. O dönemlerde düzenlenen birçok etkinlik ve konserde sahne aldı. Bir süre özgür basın geleneğinden gelen "Özgür Ülke" gazetesinin kültür-sanat servisinde çalıştı. Sanatla çocuk yaşta tanışan ve sanat tutkusunu halkının mücadelesiyle birleştiren Ali Temel, PKK'ye katılır ve 13 Temmuz 1994 tarihinde Mazıdağı kırsalında bir ihbar sonucu kaldığı bir mağarada yaralanır. Temel, ele geçmemek için bombanın pimini çekerek yaşamına son verir. Naaşının yaşamını yitirdiği mağarada olduğu belirtiliyor.

DENİZ TEKİN / DİHA/İZMİR