Lehçeya kirmanckî lîsteya ziwan û lehçeyê ver vînîbîyayîşî de yî yê UNESCO de ca gêna û rewşa aye dûştê tehlukeyin de ya. Bitaybetî çend serranê peyênan de dezgeyê ke kirmanckî reyde eleqeder bîyênê zî ameyî padayene û nêyî zî tesîrê girdî lehçeye ser o kerdî.
Şert û mercê winasî de çapbîyayîşê kitabanê kirmanckîyan zaf muhîm o. Weşanxaneyê Roşna demo peyên de 3 kitabê bînî çap kerdî û emser bî 7 kitabê kirmanckî ke Weşanxaneyê Roşna ra weşanîyenê. Kitabo yewin bi nameyê ‘Ziwanê Şima Çi Weş o!’ yê Nûrî Keleşî yo û kitab de qala vîrardişê nuştoxî yê hetanî 20 serrîya ci bi hawayo hîkaye ameyî nuştene. (Kunya kitabî: Nûrî Keleş, Ziwanê Şima Çi Weş o!, Weşanxaneyê Roşna, Diyarbekir, 2018, 272 rîpelî.)
Kitabê dîyine, bi nameyê ‘Tayê Xususîyetê Fekê Şankuşî’ yê M.Mamet Qetekonijî yo. No kitab de xususîyetê fekê Şankuşî ameyî analîz kerdene û ziwanê nuştekî yê standardî reyde dîyayî têver. (Kunya kitabî: M. Mamet Qetekonij, Tayê Xususîyetê Fekê Şankuşî, Weşanxaneyê Roşna, Diyarbekir 2018, 96 rîpelî.) Kitabê hîrêyinî zî bi nameyê ‘Ap Hus’ yê Roşan Lezgînî yo û tede 50 hebî hîkayeyê mîzahî estî. (Kunya kitabî: Roşan Lezgîn, Ap Hus, Weşanxaneyê Roşna, Diyarbekir 2018, 64 rîpelî.)
AMED