Amerika Birleşik Devletleri’ndeki (ABD) geliştirilen ve en az 37 ülkeden sipariş alan F 3 boyutlu (3D) el protezi sayesinde herhangi bir ameliyata veya organ nakli gerekmeden eller kullanılabiliyor. 3D el protezleri Fransa’da ilk kez Maxence adlı 6 yaşındaki bir çocuğa verilirken, kimi dernekler de maliyeti 50 ile 200 Euro arasında değişen bu icadın aileler tarafından evde yapılabilmesi için çabalıyor.
ABD e-Nable (Enabling the future-Geleceği mümkün kılma) adlı dernek tarafından yaygınlaştırılmak istenen 3D protez eller, kişilerin bileklerine bağlanıyor. Kişinin kol veya bileğinin büyüklüğüne göre tasarımı yapılan 3D protez, daha sonra çıktısı alınarak monte ediliyor. Üstelik çocukların protezini kırması veya kaybetmesi halinde herhangi bir basımhaneden çıktısı alınarak yeniden üretilmesi sadece bir günü alacak.
Küçük çocukların fiziki gelişimine göre de 3D protezlerin yeniden çizimi ve bastırılması gerekiyor. Ancak bir çocuğun yetişkin yaşa gelene kadar sadece bir kaç kez bu işlemi yapması gerekiyor.
37 ülkeden 2 bin sipariş
3D el protezini yaygınlaştırmak isteyen e-Nable adlı derneğin verdiği bilgilere göre, 2013 yılından bu yana 37 ülkeden 2 bin adet sipariş verildi. Ortalama bir ya da 2 gün gibi bir sürede üretilebilen 3D el protezlerinin üretim maliyeti ise kişinin yaşına ve boyuna göre 50 ile 200 Euro arasında değişiyor.
Fransa’da 3D el protezinin takıldığı ilk kişi olan 6 yaşındaki Maxence Contegal, kameralar önünde yeni elini rahatlıkla kullanabildiğini söyledi. Maxence’in ebeveynleri de, çocuklarının elinin kopması sonrasında ameliyat ya da el nakli yapılmasını istemediklerini ve 3D el protezinin çocuklarının hayatını kolaylaştıracağını söylediler.
ABD’deki e-Nable adlı kuruluşun hedefinde ise, vücudun üst kısmındaki diğer organların da 3D protezlerini yapmak bulunuyor.
Fransa ve Büyük Britanya’daki Bionico ve OpenHand adlı dernekler de, en az bir parçası 3D olarak çıktısı alınacak şekilde ellerin yapılabilmesi için çaba gösteriyorlar. Bunun için internet üzerinden verilen bilgilerle bireylerin evlerinde elektrikli ellerin prototipini çıkarabilmesine ön ayak olunuyor.
ANF/STRASBOURG
Eller hep aynı mıydı?
İnsanların ataları 1,8 milyon yıl önce bugünkü gibi ellerini kullandığı iddia edildi. Merkezi İspanya’nın başkenti Madrid’de bulunan Afrika Gelişimi Enstitüsü tarafından yapılan incelemeler sonucu, günümüzden 1,8 milyon yıl öncesine ait bir insan eli fosili bulunmuştu. İncelemeler sonucu, o dönemde yaşayan insan türünün günümüz insanıyla aynı işlevsellikteki bir ele sahip olduğu anlaşıldı.
Tanzanya’nın kuzeyindeki Olduvai bölgesindeki bir tarihi sitte bulunan insan eline ait kemiğin, bugüne kadar bulunan en eski el kemiği olduğu ortaya çıkmıştı. Nature Communications dergisinde yayınlanan araştırma sonuçlarına göre, el kemiği OH86 adı verilen o dönemde yaşayan bir insana aitti. Bu insanın ise, Homo Erectus insan türünün atalarından ya da bir Homo Erectus olabileceği anlaşıldı. İnsan eli kemiğinin bulunduğu alanda Australopithecus boisei türü insansı (hominine) ile Homo Erectus insan türünün birlikte yaşadıkları sonucuna da ulaşıldı.
Araştırmayı yöneten bilim insanı Manuel Dominguez-Rodrigo, insan elinin evrimsel dönem boyunca birçok özellikler kazandığını ve hareket etme ile manipüle yeteneklerinin arttığını söyledi. Dominguez-Rodrigo, buldukları el kemiğinin de günümüzden 1,7 milyon önce ortaya çıkan insan türüne ait olduğunu vurguladı. Araştırmayla, günümüz insanının sahip olduğu manipülasyon yeteneğinin 1,8 milyon yıl önceki insan türlerinde de olduğu görüldü. İnsansı olarak adlandırılan homininilerin alt familyasından olan homininaelerin günümüzden 6 milyon yıl önce dört ayak üstünde yürümeyi terk ederek, çift ayaklı olmaya başladıkları biliniyor.
MADRİD