• Salgınla birlikte Türkiye ve Kuzey Kürdistan’da 2 milyonu aşkın insan işsiz kaldı, 400 bin iş yeri ise kapandı.

Reuters’ın aktardığına göre; CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, bu sabah Fox TV’ye yaptığı açıklamada şu ana kadar 2 milyon kişinin salgına bağlı olarak işini kaybettiğini söyledi.

Kılıçdaroğlu, önceden çalışan ve şimdi işsiz olanların sayısının 2 milyonu aştığını, kısa işsizlik fonu ödemisi sonrasının meçhul olduğunu belirtti. Kılıçdaroğlu, hükümeti gündelik para kazanan insanlar hakkında uyardıklarını belirtirken henüz bu istihdam grubu için bir önlem alınmadığını da kaydetti. Kılıçdaroğlu, Türk İçişleri Bakanlığının 149 bin 382 iş yerinin geçici süreliğine faaliyetlerine son verdiği açıklamasının aksine 400 bin iş yerinin  kapatıldığını ifade etti.

Enflasyon ve kolonya hesabı

İlk vakanın açıklandığı 11 Mart'tn ardından vatandaşların büyük bir bölümü evinde karantinaya çekilirken karantina dönemini kapsayan enflasyon rakamları da bu sabah açıklandı. Mart’ta yıllık enflasyon yüzde 11,86'ya yükseldi. TÜİK’in hesabına göre kolonya fiyatının neredeyse artmamış olması dikkat çekti. TÜİK’e göre Şubat’ta litresi 24,70 TL olan limon kolonyasının fiyatı, Mart’ta 25,18 TL’ye yükseldi. Yani kolonyaya sadece yüzde 1,94 zam geldi. İstanbul Ticaret Odası ise Mart’ta  kolonyaya yüzde 72 zam geldiğini açıklamıştı.

TÜİK’e göre ana artış grupları

Bir önceki yılın aynı ayına göre artışın düşük olduğu diğer ana gruplar sırasıyla, yüzde 6,18 ile giyim ve ayakkabı, yüzde 6,72 ile eğlence ve kültür ve yüzde 7,69 ile ev eşyası oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın yüksek olduğu ana gruplar ise sırasıyla, yüzde 40,19 ile alkollü içecekler ve tütün, yüzde 17,21 ile çeşitli mal ve hizmetler ve yüzde 15,31 ile konut oldu.

Mart 2020’de, endekste kapsanan 418 maddeden, 98 maddenin ortalama fiyatında düşüş gerçekleşirken, 32 maddenin ortalama fiyatında değişim olmadı. 288 maddenin ortalama fiyatında ise artış gerçekleşti.

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE’de Mart’ta bir önceki aya göre yüzde 0,77, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 1,12, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 11,65 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 12,61 artış gerçekleşti.

Kredi faizleri yükselişte

Merkez Bankası iki hafta önce politika faizini yüzde 9,75'e çekti, ancak kredi faizlerinde son dönemdeki yükseliş dikkat çekiyor. Bankaların ortalama ihtiyaç kredisi faizleri son bir ayda 1,25 puan artarak yüzde 15,35 seviyesine yükseldi. Üstelik bu ortalama rakam, kamu bankalarının salgın nedeniyle başlattığı özel kampanyalardaki düşük oranlar da dikkate alınarak hesaplanıyor.

Güven Endeksi'nde sert düşüş

TEPAV Perakende Güven Endeksi, Mart 2020’de bir önceki aya göre 7,1 puan azalırken, bir önceki yılın aynı dönemine göre ise 9 puan azaldı. Perakende güveninin azalışında geçen 3 ayda işlerin durumu ve gelecek 3 ayda satış beklentisi göstergelerindeki düşüş etkili oldu. “Elektrikli ev aletleri, radyo ve televizyonlar” sektörü, mart ayında perakende güveni artan tek sektör oldu. TEPAV bu artışta yaklaşık 25 milyon öğrenciyi kapsayan uzaktan eğitime geçişin etkili olduğu belirtti. AB-27 ve Euro Bölgesi ile karşılaştırıldığında Türkiye, geçen yıla göre AB-27 ve Euro Bölgesi’nden daha kötü performans sergiledi.

Satış beklentisi bozuldu

Mart ayında -21,4 puan değerini alan TEPE, geçen yılın aynı dönemine göre 9 puan, geçen aya göre 7.1 puan azaldı. TEPE değerinin geçen yıla ve geçen aya göre azalışında, geçtiğimiz 3 ayda işlerin durumu ve gelecek 3 ayda satış beklentisi göstergelerindeki azalış etkili oldu.

AB’den daha kötü performans

AB-27 Perakende Güven Endeksi, Mart 2020’de -6,1 puan değerini aldı. AB-27’de perakende güveni bir önceki aya göre 7,4 puan, geçen yılın aynı dönemine göre 7,8 puan azaldı. Türkiye, geçen yılın aynı dönemine kıyasla AB-27 ve Euro Bölgesi’nden daha kötü performans sergiledi.

TÜSİAD: Yüzde 10'u bulmalı

Bu arada Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) Başkanı Simone Kaslowski, istihdamın ve işletmelerin devamlılığını sağlama için açıklanan destek paketlerinin milli gelirin yüzde 10'u seviyesinde bir büyüklüğe ulaşması gerektiğini ifade etti. Kaslowski, Türkiye ekonomisinin finansal piyasalar, dış ticaret ve iç talep olmak üzere üç farklı kanaldan etkilendiğini anlattı. Bu yıl hem turizm hem de ihracat gelirlerinde önemli bir gerileme görüleceğini aktaran Kaslowski, diğer taraftan iç talepte bir daralma yaşandığını, pek çok sektörün hizmetlerini salgının yayılım hızını azaltmak için durdurduğunu söyledi. Kaslowski, dış talebin zayıf olduğu, turizm gelirlerinin önemli ölçüde azaldığı bir ortamda dengeli büyümenin çok mümkün görünmediğini vurguladı.

Kısa çalışma başvuruları

Öte yandan kısa çalışma için 21 şirket 62.3 bin çalışan kısa çalışma ödeneği başvurusunda bulundu. Bunların içinde Türkiye’nin dev şirketleri de var.

HABER MERKEZİ