ÖZGÜR PAKSOY / MA / AMED
Kürt kentlerinde ilan edilen sokağa çıkma yasakları ve kırsal kesimlerde çatışmalarda şehit düşmeleri ardından kimsesizler mezarlıklarında ve morglarda bekletilen 442 cenaze ile Garzan Mezarlığı’ndan çıkarılan 265 cenaze, teşhis edilmediği gerekçesiyle ailelerine verilmiyor.
Kürt kentlerinde 2015-2016 yıllarında ilan edilen sokağa çıkma yasakları ve kırsal kesimlerde yaşanan çatışmalarda şehit düşen yüzlerce Kürt gencinin cenazesi, teşhis edilemediği gerekçesiyle ailelerine verilmedi. Bu süreçte DNA testlerinin sonuçlanmadığı iddia edilerek cenazeler, birçok kentte kimsesizler mezarlıklarında toprağa verildi. 16 Ağustos 2015’ten 1 Haziran 2017’ye kadar Amed’de 127, Mardin’de 32, Hakkâri’de 20, Şırnak’ta 13, Bitlis’te 8, Batman’da 3, Muş’ta 4, Bingöl’de 5, Dersim’de 5 ve Elazığ’da bir kez olmak üzere toplam 10 il ve en az 43 ilçede, resmi olarak tespit edilebilen en az 218 kez süresiz ve gün boyu sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
12 kentte 251 cenaze bekletiliyor
Kimsesizler mezarlığına defnedilenlerin yanı sıra çok sayıda cenaze de farklı kentlerde bulunan morglarda bekletiliyor. Bu kapsamda Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde çıkarılan Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kapatılan Mezopotamya Yakınlarını Kaybeden Aileler Yardımlaşma Derneği’nin (MEYA-DER) derlediği bilgilere göre; Amed Yeniköy Mezarlığı’nda 23, Urfa’da 27, Elazığ’da 1, Antep’te 7, Cizre’de 33, Silopi’de 17, Şırnak’ta 42, Erzurum’da 54, Trabzon’da 6, Van’da 6, Siirt’te 10 ve Bitlis’te 25 cenaze olmak üzere 251 cenaze bekletiliyor.
Gerekçe de DNA testi
Dersim, Bingöl, Muş, Elazığ ve Malatya’nın kırsal kesimlerinde meydana gelen çatışmalarda şehit düşen 170 HPG ve YJA Star gerillasının cenazesi, yıllardır kimsesizler mezarlıklarında bekletiliyor. Ayrıca Malatya Adli Tıp Kurumu’nda da 21 cenaze bekletiliyor. Cenazelerin bekletilmesine ise “DNA testinin sonuçlanmaması” gerekçe olarak gösteriliyor.
DNA testi için alınan örneklerin de bir çuvala konularak, her 12 kentte bulunan mezarlıklarda kazılan mezarlarda bekletildiği belirtiliyor.
265 cenazenin akıbeti belirsiz
Kimsesizler mezarlıklarında hal böyleyken, 19 Aralık 2017’de Bitlis’in Tatvan ilçesi Oleka Jor (Yukarı Ölek) köyünde yer alan Garzan Mezarlığı’ndan “DNA testi” gerekçe gösterilerek çıkarılan 267 cenazeden 265’inin akıbeti hala belirsiz. İstanbul Adli Tıp Kurumu’na götürülen 267 cenazeden sadece Dilan Bingöl ve Celal Övmen’in cenazeleri, 61 gün sonra ailelerine teslim edilmiş; ancak geriye kalan 265 cenaze, ailelerin defalarca yaptığı başvurulara rağmen “DNA sonucu açıklanmadı” gerekçesiyle verilmedi.
Kimsesizler mezarlıklarında ve morglarda bekletilen toplam 707 cenaze bekletiliyor.