Esad ikna edildi
Özel Temsilci Brahimi, geçtiğimiz ay Şam’a yaptığı ziyarette Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad ile görüştükten sonra muhalifler ile rejime diyalog çağrısında bulunmuştu. Brahimi, çağrısında rejim tarafından ‘kabul edilebilir bir delegasyon’ ifadesini kullanması dikkat çekmişti. Esad yönetimi yakın zamana kadar ülke sınırları dışında görüşmeyi reddediyordu. Ancak Brahimi’nin son açıklamasında bu şartın da ortadan kalktığı anlaşıldı.
Şartlar değişti
ABD tarafından desteklenen Suriye Devrimci ve Muhalif Güçler Koalisyonu Başkanı Ahmet Muaz El Hatib ise görüşmelere başlamak için daha önce 160 bin mahpusun serbest bırakılması şartını getirmiş, ancak bu koşul yönetim tarafından Suriye Dışişleri Bakan Yardımcısı Feysal El Mikdad’ın ağzından reddedilmişti. Daha sonra bu koşulu bir daha anmayan El Hatib görüşme masasında Esad’ın Yardımcısı Faruk El Şara’yı görmek istediklerini söylemişti. Esad yönetimi ise muhalafete “ön koşulsuz masaya gelin” mesajı vermişti.
ABD ile Rusya anlaştı mı?
Muhalifler daha önce müzakereye başlamak için Esad’ın yönetimden çekilmesini şart koşuyordu. Ancak bu şartların artık değiştiği görülüyor. Brahimi’nin son açıklaması; ABD ile Rusya anlaştı mı sorusunu da akla getirdi. Zira ABD kesinlikle “Esad’lı çözüm” istemiyordu. Rusya ise ısrarla “Esad olmalı“ diyordu.
İlk adım Münih’te atıldı
Tarafları dialoğa iten süreçte; 3 Ocak’ta Almanya’nın Münih kentinde yapılan Güvenlik Konferansı’nda; ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, SMDK Başkanı El Hatib ve BM Özel Temsilcisi Brahimi arasındaki birebir görüşmelerin önemli bir payı var.
Asıl etken ne?
Ancak asıl Brahimi’nin sıkı bir mekik diplomasisi yürütmesi ve ABD, Rusya, Suriye ve BM’nin de olduğu iç ve dıştaki tüm tarafların iki yıldır süren iç savaşın bu şekilde artık daha fazla götürülemeyeceğini görmesi dialog kapılarının açık tutulmasında etkili oldu. Özellikle ABD Başkanı Obama’nın Suriye’ye askeri müdahale konusunda ‘istekli’ olmaması da süreci hızlandırdı. BM Özel Temsilcisi göre görüşmeler, “Karanlık tünelden çıkmanın başlangıcı olacak.”
NEW YORK