90’larda direnişi dillendiren müziğin sesi ile büyüdüm
''Benim idolüm Hozan Serhad’tır. Hozan Serhad’tan çok etkilenmiştim. Hozan Serhad’ın yolunda yürüyebilmek için her gün çabalıyorum. Kürt müziğinde bir yer edindim mi bir tarz oluşturabildim mi bunu dinleyicilerim karar verecek. Ben hiçbir zaman sanatçıyım demedim. Sanatçı olabilmek için çok mücadele ediyorum.’’
ERKAN GÜLBAHÇE
Genç müzisyen Azad Bedran’ın ikinci albümü 'Evîna Azad' 26 Nisan’da dijital platformlarda sevenleri ile buluştu.'Rêwiyên Şad’ adlı solo albümünü 2016’da çıkaran müzisyen, sonrasında birçok single parça aile müzikseverlerin karşısına çıkmıştı.
Amed’in Silvan ilçesinde dünyaya gelen müzisyen, kaset dükkânı işleten babası Kürtçe kaset sattığı için cezaevinde olduğu bir dönemde dünyaya gözlerini açmış. Babasının cezaevinde çıkması ile küçük yaşta ailesi ile birlikte Türkiye’nin metropollerine göç etmek zorunda kalan Azad Bedran, on yaşındayken ailesi ile birlikte tekrar Amed’e dönüp o dönem yeni açılan Mezopotamya Kültür Merkezine bağlı Dicle Fırat Kültür Merkezi’ne kaydını yaptırarak müzikal eğitimine başlamış. On yaşında müzik çalışmalarına başladığı Dicle Kültür Merkezi’nde şu an eğitmenlik yapan Azad Bedran ile müzik serüveni, müzikte durduğu yer ve yeni albümü hakkında konuştuk.
Dört yıl önce çıkardığın 'Rêwiyên Şad’ albümünden sonra ikinci albümün çıkıyor, yeni albümünden biraz bahseder misin?
'Rewiyên Şad' albümü ile genel her şeyi ele almıştık. 'Evîna Azad'da ise konuyu biraz daha sadeleştirdik. Aynı şekilde enstrümanları da sadeleştirdik. Akustik altyapı yani akustik sound tercih ettik. Kalabalık enstrüman kullanmadık. Ağırlıkta gitar ve bağlama ön plana çıkardık.
'Evîna Azad’da söz müziği bana ait eserlerin yanı sıra derlemelerini yaptığım anonim (gelerî) eserlere de yer verdik. Albümde Hozan Dîno ve Siyabend’den birer parça okudum. Hozan Comerd ile Zazakî lehçesinde bir düet yaptım. Ayrıca albümde Hasret Gültekin’e ait 'Hasretim sana' adlı bir Türkçe eser de var. Albüm sekiz parçadan oluşuyor. Albümdeki 'Dîyarbekîr’ parçasında Amed’de bir klip çektik.
https://www.youtube.com/watch?v=RlTq1LOIUC8
'Evîna Azad' Albümünü tarif et desek, nasıl tarif edersin?
Albümün genelinde gelerî şarkılar ağırlıkta olduğu için hem ulusal, hem kişisel, hem de toplumsal bir aşk kokuyor. Bizim Kürt müziğinde gelerî şarkıların şöyle bir özelliği var; içinde her şeyi barındırabiliyor. Örnek vermek gerekirse 'Ay lê gulê' kimine göre Kürdistan, kimine göre gül, kimine göre de bir şahıstır. Yani gelerî şarkıların hepsinde de aynı duygu var. Bundan dolayı da albümde yoğunlukla gelerî (anonim) halk şarkılarını tercih ettik.
İkinci albüm ne kadar bir zamanda hazırlandı ve kimlerle çalıştın?
Bu albüm iki yıllık bir çalışmanın ürünü. Konser ve turnelerden dolayı istediğimiz zamanı bulup albümü bitiremedik. Ancak son zamanlarda koronavirüsten dolayı evde kalınca albüme hız verdik ve nihayetinde dinleyicilerimizin karşısına çıkabildik.
Çağdaş Kürt yazarları Bêrîvan Zinzal ve İlyas Yücel’den faydalandım. Onların eserlerini besteledim. Koma Azad’ın eski üyesi Deniz Kaya ile müzikal anlamda çalıştım. Albümün aranjörlüğünü de kendim yaptım.
Neredeyse müziğin sadece dijital ortamda kendine hayat bulduğu bir zamanda, albüm çıkarmanın zorlukları, kolaylıkları, avantaj ve dezavantajları nelerdir?
Aslında bir anlamda dijital ortamı bir avantaj olarak da görebiliriz. Dijital çağda albüm satışının ve albümlerin dinleyici kitlelere ulaşması daha ayrı bir boyut kazandı. Ben kaset dükkânı işleten bir aileden geliyorum. Orijinal kasetlerin satıldığı o dönemden bugüne kadar baktığımızda. O dönemde alım gücü olmadığı için birçok insan kaset alamıyordu. Sadece alım gücü olanlar alıyordu. Buna bir çözüm olarak korsan kasetler basılıyordu. Kimileri korsan kasetten nemalanıyordu. Kimileri de orijinal olmayan sesler dinliyordu. Bu yüzden dijital çağda bu bitti. Tamamen dijital olduğu için herkes istediği anda istediğine ulaşabiliyor. İşin iyi tarafı dinleyenin cebinden de bir şey çıkmıyor. Dijital ortamda sanatçıların da şöyle bir gelir kaynağı oluştu; dijital platformlarda sanatçının yaptığı albümlerde sanatçıya maddi anlamda bir geri dönüş oluyor. Sanatı bundan dolayı özerk bir ekonomisini oluşturabiliyor. Ben biraz teknoloji ile ilgili olduğum için bu durumu böyle değerlendiriyorum.
Azad Bedran’ın müziği nerden besleniyor? Kürt müziğinde nereye oturtuyorsun yaptığın müziği, kitlesel olması bakımından 'Kürt Politik Pop Müziği' diyebilir miyiz mesela?
Ben halktan ve halk ezgilerinden besleniyorum. Kendi müziğimi Kürt halk ve folklorik müziği olarak tanımlayabilirim. Bazı şarkılarda da dünya soundu, pop rock, blus tarzı var, biraz da alternatif müzik. Dünya müzik kategorisinde ele aldığımızda birazcık pop-rock diyelim.
Azad Bedran 'Evîna Azad' albümü ile kendine has bir tarz oluşturdu diyebilir miyiz?
Benim idolüm Hozan Serhad’tır. Hozan Serhad’tan çok etkilenmiştim. Hozan Serhad’ın yolunda yürüyebilmek için her gün çabalıyorum. Kürt müziğinde bir yer edindim mi bir tarz oluşturabildim mi bunu dinleyicilerim karar verecek. Ben hiçbir zaman sanatçıyım demedim. Sanatçı olabilmek için çok mücadele ediyorum.
Direniş, Azad Bedran’ın müziğinde nerede duruyor? Bazıları bu tarz müzikleri 'propaganda' olarak etiketliyor? Sana göre 'direniş müziği' ve 'propaganda müziği' aynı mı yoksa farklı şeyler mi?
Ben, Koma Berxwedan’ın, Dilgeş’in, Aram Tigran’ın ve doksanlarda direnişi dillendiren müziğin sesi ile büyüdüm. O dönemde gerçekten de ajite ve propaganda yapılıyordu. Ama hali hazırda Kürtler şu anda siyaset sahnesine çıkmışsa Kürtler hala dünya ile mücadele ediyorken biraz da bu müziğin etkisini görmek gerekiyor. Kürtler uluslararası arenada bu kadar sahneye çıkmışken ve dünya çapında bir siyaset yapıyorken, Kürt müziğinin de Kürt sanatının da artık bunun gibi dünya çapında bir kalitede yapılması gerekiyor. Yani daha akademik ve profesyonel olması gerekiyor. Ben kendim de konservatuvar okudum. Kürtlerin de dünya sahnesine çıktığı bu dönemde kültür ve sanat olarak da bunu başarabileceğine inanıyorum. Bunun için çok büyük çaba harcıyorum. Benim açımdan bu en büyük direniştir. En büyük mücadelem bütün dünyaya Kürlerin ve Kürt sanatının tanıtımı, kendi dili ve varlıkları ile kabul etmelerine bir katkıda bulunmak istiyorum.
Yaptığın müzikten dolayı takibata uğradın, hakkında davalar açıldı, bu süreç çalışmalarını nasıl etkiledi?
'Partizan’ şarkısı ile ilgili 3 yıl 9 ay ceza aldım. Ancak ’Partizan’ şarkısı Kültür Bakanlığı onaylı bir şarkısı olduğu için İstinaf Mahkemesi bu cezayı bozdu. Tabii bu kararı bozmak için bayağı efor sarf ettik. Ancak bu süre zarfında ben yine susmadım. Sahneyi terk etmedim, sahnelere çıkmaya devam ettim. Şarkılarımı söyledim. İstinaf Mahkemesi beni haklı gördü. Çünkü ben suçlu değildim. Halkımın ezgilerini, şarkılarını halkla bütünleşmiş kilamları dillendirmek suç değil.
Yeni albümün dışında farklı bir çalışman veya projen var mı?
Ben, Fırat Dicle Kültür Merkezi’nde müziği, sanatı notayı her şeyi orda öğrendim. Şimdi de orada çocuklara müzik dersi veriyorum. Ders verdiğim çocuk grubunun da yeni bir albüm çalışmaları var. Şu anda onlarla uğraşıyorum. Bitirme aşamasına getirdik. Çok yakında dinleyici ile buluşacak.