Merhabalar! Eşim ve çocuklarım Bulgar vatandaşları, ama kendim Türkiye vatandaşıyım. AB üyesi olan Bulgaristan vatandaşı olan eşimle birlikte Almanya’ya yerleşmemiz ve çalışmamız mümkün mü? Bu konu hakkında bilgilendirirseniz çok memun olurum.
(N. Gökçe/Bulgaristan)
***
Sevgili Okurumuz, sorunuza kısaca cevap olarak şunları yazabiliriz:
Eylül 2011’de AB’ye tam üyelikle birlikte diğer üye ülkelere yoğun bir işgücü akını olacağı kaygısı ile Romanya ve Bulgaristan vatandaşlarına çalışma serbestliği konusunda sınırlama getirildi. Buna göre serbest dolaşım hakkına sahip olan Bulgaristan vatandaşları, serbest çalışma hakkını ancak  2014’ten itibaren sahip olabilecekler. 
Sayın okurumuz, yukarıda verilen bilgiler göre serbest çalışma hakkı Romanya ve Bulgaristan’ın Schengen bölgesinin dışında tutulmasından dolayı bu iki ülke için geçerli olamamaktadır.  Bundan dolayı da Bulgaristan vatandaşı olan eşiniz Almanya’ya istediği gibi yerleşme ve çalışma hakkına henüz sahip olamamaktadır. 
Almanya’da halı hazırda 3 yıldan buyana kesintisiz oturan ve bunun en az 2 yılını sigortalı olarak çalışmış bir Bulgar veya Romen vatandaşı AB-Çalışma Müsadesine gereksinim duymadan da burada kalabilir ve çalışabilir.
Sayın okurumuz, yukarıdaki bilgilerden hareket edecek olursak, Bulgaristan vatandaşı olan eşiniz ve çocuklarınız Almanya’ya serbestçe gelip gidebilirler, ama istedikleri bir işte çalışıp buraya yerleşemezler. Ancak özel bir çalışma müsadesiyle kendisine bir işyeri arayabilir.
Özetlersek: Bulgar ve Romen vatandaşı olan birisi Almanya’ya serbest olarak giriş yapabilir ve Çalışma Dairesi’nden (Arbeitsagentur) alınacak özel bir çalışma müsadesiyle kendisine ait olamayan herhangi bir iş yerinde çalışabilir. Bu uygulama 2014‘e kadar geçerlidir.
Ek Bilgi:
AB vatandaşı olanların ve onların aile fertleri AB içerisinde serbest dolaşım ve yerleşim hakkına sahiptir. Konuyla ilgili AB Temel Haklar Bildirgesi Aralık 2000 tarihinde yürürlüğüne göre:
- AB ülkeleri vatandaşları ve aile üyeleri Avrupa Birliği ülkelerinde geniş serbest dolaşım özgürlüğüne sahiptir.
- Bir üye devletin ülkesinde yasal olarak ikamet eden üçüncü ülkelerin vatandaşlarına, Avrupa Topluluğu’nu tesis eden Antlaşma’ya uygun olarak dolaşım ve ikamet özgürlüğü tanınabilir.
Serbest dolaşım hakkı; bir AB vatandaşının bir başka AB üye devletinde iş arama, ücretli olarak çalışma veya kendi hesabına işyeri kurup çalışabilmesi için gerekli kuralları belirlemek ve bu yöndeki hak ve yükümlülüklerini garanti altına almak için oluşturulan tedbirleri kapsar. Buna göre;
- İşçi statüsünde olanlar, ruhsatlı serbest işyeri sahipleri, hizmet sektöründe çalışanlar, hizmet sektöründen destek alanlar, yerleşim hakkına sahip olanlar, çalışmayan emekliler, öğrenciler v.s ile bunların aile fertleri.
- Çalışmayan (emekliler, öğrenciler gibi) birlik üyesi ülkeler vatandaşları için bazı özel koşullar geçerlidir. Bu kişiler, hastalık sigortaları varsa, Almanya’da ikamet ettikleri sürece kendilerinin ve aile fertlerinin geçimlerinin sağlanması için mali olanaklara sahipseler bu haktan faydalanabilirler. Mali olanakların yeterliliği düşünülürken, kişi ve ailesinin sosyal yardım talebinde bulunamayacağı bir geçim indeksi ölçü alınır,
- Birlik Yasaları’nın dışlanmayı yasaklayıcı maddelerinin koruması altındaki AB vatandaşları bu birliğe üye diğer ülkelerin kendi vatandaşlarına uyguladıkları muamelelerle eşit tutulmak zorundadır. Uygulamda yinede istisnai durumlara başvurulmaktadır. AB ülkelerinde serbest dolaşım özgürlüğü tam sınırsız olmadığından, birliğe üye devletlerin yabancılar yasaları da halen geçerli olmaktadır.



YEK-KOM Beratungsstelle/
Adres: Graf Adolf Str.
70a,40210 Düsseldorf
hukukyardim@gmx.net
Tel: 0211 830 29 25