Rusya ve İran ile yaptığı üçlü zirvenin ardından ABD Başkanı’nın da onayını alınca Kuzey-Doğu Suriye’yi işgal saldırısı başlatan Türkiye, önceki hafta ABD ile yaptığı anlaşmadan sonra önceki gün de Rusya ile anlaştı.

 Türkiye ve Rusya, 10 maddelik bir mutabakat protokolü imzaladı. Türk ve Rusya güçlerinin, dün saat 12.00 itibarıyla 150 saat sürecek devriyeye başlamaları bekleniyordu. Rus güçleri dün Kobanê’ye gelip Askeri Meclis ile görüştü.

Türk Cumhurbaşkanı Recep T. Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD arabuluculuğuyla varılan 120 saatlik ateşkesin sona ermesine saatler kala Soçi’de bir araya geldi. Görüşme sonrasında Türkiye ve Rusya’nın 10 maddelik bir mutabakat protokolüne imza attığı açıklandı.

 Suriye’nin kuzeyinde Türkiye’nin ABD ile anlaşması üzerine bütün dünyanın merakla beklediği Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin zirvesi Soçi’de gerçekleşti. Saat 13.27’de başlayan görüşme yaklaşık 6 buçuk saat sürdü. ABD ile Türkiye arasındaki 120 saatlik anlaşmanın bitmesine 2 saat kala ortak açıklama yapan iki lider, 150 saatlik yeni bir mutabakatı duyurdu. Türkiye ve Rusya arasında imzalanan 10 maddelik Soçi Mutabakat Muhtırası’nda şunlar yer aldı:

  • Her iki taraf Suriye’nin siyasi birliği ve toprak bütünlüğünün muhafazasına ve Türkiye’nin milli güvenliğinin korunmasına olan bağlılıklarını teyit ederler.
  • Terörizmin tüm şekil ve tezahürleriyle mücadele etme ve Suriye topraklarındaki ayrılıkçı gündemleri boşa çıkarma yönündeki kararlılıklarını vurgularlar.
  • Bu çerçevede, Tel Abyad (Girê Spî) ve Ras Al Ayn’ı (Serêkaniyê) içine alan 32 km derinliğindeki mevcut Barış Pınarı Harekatı alanındaki yerleşik statüko muhafaza edilecektir.
  • Her iki taraf Adana Anlaşması’nın önemini teyit eder. Rusya Federasyonu mevcut koşullarda Adana Anlaşması’nın uygulanmasını kolaylaştıracaktır.
  • 23 Ekim 2019, öğlen saat 12.00’den itibaren, Rus askeri polisi ve Suriye sınır muhafızları, Barış Pınarı Harekat alanının dışında kalan Türkiye-Suriye sınırının Suriye tarafına, YPG unsurları ve silahlarının Türkiye-Suriye sınırından itibaren 30 km’nin dışına çıkarılmasını temin etmek üzere girecektir. Bu işlem 150 saat içinde tamamlanacaktır. Aynı saat itibarıyla, mevcut Barış Pınarı Harekat alanı sınırlarının batısı ve doğusunda 10 km derinlikte Kamışlı (Qamişlo) şehri hariç Türk-Rus ortak devriyeleri başlayacaktır.
  • Münbiç (Minbic) ve Tel Rıfat’tan bütün YPG unsurları silahlarıyla birlikte çıkarılacaktır.
  • Her iki taraf terörist unsurların sızmalarının önlenmesinin temini için gerekli tedbirleri alacaktır.
  • Mültecilerin güvenli ve gönüllü şekilde geri dönüşlerini kolaylaştırmak maksadıyla ortak çalışma yapılacaktır.
  • Bu muhtıranın uygulanmasını gözetmek ve koordine etmek amacıyla müşterek bir denetim ve doğrulama mekanizması ihdas edilecektir.
  • Taraflar Astana Mekanizması çerçevesinde Suriye ihtilafına kalıcı bir siyasi çözüm bulunması amacıyla çalışmalarını sürdürecek ve Anayasa Komitesi’nin faaliyetlerini destekleyecektir.

Şam ile Kürtlerin diyalogu

Görüşme sonrası ortak basın toplantısında ilk açıklamayı yapan Putin, şunları söyledi: “Suriye’deki durumu müzakere ettik. Kalıcı ve istikrarlı barışın sağlanması ancak bu ülkenin toprak bütünlüğüne saygı duymakla mümkündür. Türkiye ve Suriye arasında karşılıklı saygı olmazsa barış mümkün olmaz. Suriye hükümeti ile Kürtler arasında geniş bir diyalog başlatılması gerekiyor. Çok uluslu Suriye halkının vazgeçilmez bir parçası olan Kürtlerin hakları ancak böyle savunulabilir. Atacağımız adımları da görüştük. BM nezdinde Anayasa Komitesi çerçevesinde bu adımlar atılacaktır. Sahadaki durumun çalışmaları engellememesi gerektiği kanaatindeyiz. Suriyeli göçmenlerin olabildiğince hızla vatanlarına dönmesi gerekiyor. Suriyelileri kabul eden ülkelerin taşıdığı sosyal yük bir hayli hafifleyecektir. BM’nin ilgili kuruluşlarına göçmenlerin dönüşünü konusunu desteklemelerini bekliyoruz.”

   

Lavrov: Saldırı sonlandırılıyor

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise Soçi zirvesinde yaptıkları görüşmenin ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Türkiye’nin saldırısının sonlandırıldığını belirten Lavrov, “Harekat sonlandırılıyor ve ileride her şey, Kürt birliklerinin, silah ve gereçlerinin çekilmesi ile ilgili olanlar da dâhil olmak üzere anlaşmaların ne derece uygulanacağına bağlı olacak” dedi.

Rusya ve Türkiye liderlerinin vardıkları mutabakatın Suriye-Türkiye sınırında oluşan ağır durumun çözülmesini sağlayacağını savunan Lavrov, şunları söyledi: “ABD’yi pek de göz önünde bulundurmuyoruz. Öncelikle, duruşları yeterince değişken ve çelişkili. İkincisiyse ABD’nin öncülük ettiği Koalisyon elbette ki Suriye’de yasalara aykırı olarak varlık gösteriyor. Bu çok iyi biliniyor ve ben, Koalisyon’un bazı üyelerinde bu politikaları değiştirip Suriye hükümeti ile işbirliği yapmaları gerekliliği konusundaki anlayışlarının güçleneceğini umuyorum.”

Rusya ve Türkiye’nin vardıkları mutabakatla Suriye çözümünde önemli ve niteliksel bir adımın atılmış olduğunu ileri süren Lavrov, şu ifadeleri kullandı: “Kürtlerle, onların beklenti ve özlemleri ile ilişkili sorunun çözümünün, Suriye’nin meşru yönetiminin tüm sınır boyunca yeniden restore olmadan mümkün olmadığını vurgularım. Bu yönde çok önemli ve niteliksel bir adım atıldı. Rusya, Türkiye ve İran’ın ortak yoğun çabaları sayesinde mümkün olan Anayasa Komitesi’ni aktif bir şekilde destekleyeceğiz.”

Türkiye de teyit etti

Türk Milli Savunma Bakanlığı (MSB) da 120 saatlik ateşkesin ardından yaptığı açıklamada, ABD’nin ”PKK/YPG’nin bölgeden çekilmesinin tamamlandığını” bildirdiğini duyurdu. Bakanlıktan yapılan açıklamada, ”Mevcut harekât alanımız dışında bu aşamada yeni bir harekât icra edilmesine gerek kalmamıştır” denildi.

Petkov ABD’yi suçladı

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise Rusya ve Türkiye’nin Soçi’de anlaşmış olasına karşın Kürt güçlerin sınırdan çekileceğinden emin olmadığını söyleyen ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey’nin söz konusu açıklamasına yanıt verdi. Peskov, ”ABD son yıllarda Kürt güçlerin en yakın müttefikiydi. Nihayetinde ise ABD Kürtleri terk etti, hatta bir bakıma onları aldattı. Kürtleri sınırda bırakıp onları neredeyse Türklerle savaşmaya ittiler” dedi.

Kürt güçlerin sınırdan çekilmemeleri halinde buralara yerleştirilmesine karar verilen Suriye sınır muhafızları ile Rus askeri polisinin çekilmek durumunda kalacağı uyarısında bulunan Peskov, ”O zaman da geriye kalan Kürt oluşumlar Türk ordusunun saldırısına maruz kalacak” ifadelerini kullandı.

Rus güçleri Kobanê’ye geçti Rus askeri polislerine ait devriye ekipleri, dün öğleden sonra 4 araçla Kobanê kentine giriş yaptı. Rus güçleri, Kobanê Askeri Meclisi karşıladı. Devriye turlarında Kobanê Askeri Meclisi’nin araçları da yer aldı.

İran desteklediğini açıkladı

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Abbas Musavi, Erdoğan ile Putin’in yaklaşık 7 saat süren görüşmelerinin ardından imzalanan Suriye konulu mutabakatı değerlendirdi. İki ülke arasında varılan anlaşmanın ‘olumlu bir adım’ olduğunu belirten Musavi, ”İran, Suriye’ye istikrar getirecek ve ülkenin bütünlüğünü sağlayacak her adıma olumlu bakıyor” dedi.

Musavi, ”Mutabakatın Türkiye’nin kaygılarını gidermesini, Suriye’ye barış ve istikrar getirmesini umuyoruz” diye konuştu.

 

QAMIŞLO

 
 

ABD Savunma Bakanı savaş suçuna dikkat çekti

 

ABD Savunma Bakanı Mark Esper, Türkiye’nin işgal saldırısında savaş suçu işlemiş olabileceğine inandığını ve Ankara’nın bundan sorumlu tutulabileceğini söyledi.

Suudi Arabistan’a önceki gün yaptığı ziyaret sırasında CNN televizyonuna bir mülakat veren Esper’e, Türk çetelerinin yargısız infaz ve işkence yapması soruldu. ”Haberleri ben de gördüm, bunları izlemeye çalışıyoruz” diyen Esper ”Bunlar korkunç ve eğer doğrularsa - ki ben doğru olduklarını varsayıyorum - bunlar savaş suçlarıdır” dedi.

Esper ”Sorumluluk sahibi olanların hesap vermesi gerekir; birçok vakada bu, Türkiye hükümeti olur” ifadelerini kullandı. ABD Savunma Bakanı Esper ”Bunların olmasına izin veremeyiz” diye konuştu.

Esper geçen hafta yaptığı açıklamada da Türkiye’nin Suriye’deki ”muhtemel savaş suçlarından” Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ”tam olarak sorumlu olduğunu” söylemişti.

Uluslararası Af Örgütü de Türk ordusu ve bünyesindeki çetelerin savaş suçu işlediğini doğrulamıştı.

 
 

NATO temkinli

 

NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, Türkiye ve Rusya arasındaki Soçi anlaşması ile ilgili kendisine yöneltilen soruya karşılık, geçen hafta Türkiye ile ABD arasında varılan anlaşmanın önemine dikkati çekti.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, bugün yapılacak NATO Savunma Bakanları toplantısı öncesinde düzenlediği basın toplantısında Suriye’deki gelişmeler ve Rusya ve Türkiye arasında Soçi’de varılan anlaşmayla ilgili soruları da yanıtladı.

ABD ile Türkiye arasında varılan anlaşma sonrasında bölgedeki şiddet olaylarının büyük ölçüde azalmasını memnuniyetle karşıladığını ifade eden Stoltenberg, son gelişmelerin Suriye’de acil siyasi çözüm ihtiyacını bir kez daha ortaya koyduğunu söyledi.

Stoltenberg, Putin ve Erdoğan arasında imzalanan anlaşma konusunda yöneltilen bir soruya ”ABD ile Türkiye arasında yapılan ortak açıklamayı memnuniyetle karşılıyorum. Bu açıklama üzerinden ilerleme kaydettik, şiddet büyük ölçüde azaldı. Suriye’deki krize siyasi çözüm bulma çabalarımızda bu temel üzerinden ilerleyebileceğimizi düşünüyorum” yanıtını verdi.

NATO’nun BM himayesindeki siyasi çözüm çabalarını desteklediğini belirten Stoltenberg, Erdoğan ve Putin’in açıkladığı mutabakatın sonuçlarıyla ilgili bir yargıya varmak için erken olduğunu söyledi.

Kuzey-Doğu Suriye konusunda NATO üyeleri arasında görüş ayrılıklarının herkesçe bilindiğini ifade eden Stoltenberg, ”Bu yüzden toplanıyor, nasıl ilerleyeceğimizi masada oturup tartışıyoruz. Bu nedenle NATO’nun önemli iki üyesi ABD ve Türkiye’nin geçen haftaki anlaşması cesaret verici. Müttefikler arasında tüm sorunların çözüldüğünü, görüş ayrılıklarının sona erdiğini söyleyemem ama öncesinde bulunduğumuz noktayla karşılaştırdığımızda çok daha iyi bir noktadayız” dedi.