PKK’nin kurucularından Hayri Durmuş, Diyarbakır cezaevinde ölüm orucundayken, "Partiye karşı olan görevlerimi tam anlamıyla yerine getiremedim, mezar taşıma borçludur diye yazın'' demişti.
Hayri Durmuş, direnirken cezaevi kapısında bekleyenlerden biri de kız kardeşi Zekiye’ydi.
Elbette destek olurum
1956 yılında Karakoçan'ın Qumik köyünde doğan Zekiye, abisi Hayri dışında kardeşleri Hüseyin ve Yıldız’ı da Kürt özgürlük mücadelesinde kaybetti. Dört çocuk annesi Zekiye, onların mücadelesini sürdürdü; hep barıştan yana oldu, Barış Anneleri’ne öncülük etti.
Hayri Durmuş, Maksim Gorki’nin “Ana” kitabını okurken kendisini çağırarak kitaptaki ananın oğluna nasıl destek olduğundan bahsetmiş ve sormuştu: “Sen de bir gün bana destek olur musun?” Henüz 14 yaşında olan Zekiye’nin hayatını da işte o an verdiği “Elbette olurum!” cevabı onun şekillendirmişti.
Barış Anneleri İnsiyatifi (YAKAY-DER) üyesi olan Zekiye Durmuş Ayık, 30 yıllık aktif siyasi yaşamı boyunca gerek BDP içerisinde de büyük bir azim ve kararlılıkla çalıştı. Kürt siyasal hareketi, okuma yazma bilmeyen diğer Kürt kadınları gibi Zekiye’ye de önce ‘kadın’ı, ardından kendini keşfetmesi için ortam sağlamıştı.
Yeni ölümlerin yaşanmaması için katıldığı her etkinlikte, barış ve kardeşlik vurgusu yapan Zekiye, sınırda evlatlarına ‘canından’ kalkan yapan, barış için tülbent yakan binlerce barış annesinden biriydi. Zira o da savaşta kaybettikleri çocuklarının bıraktığı yerden barış mücadelesini sürdürdü.
‘Akademiye niye gittin’ suçlaması
İki hafta önce İstanbul’da “KCK operasyonları” adı altında başlattığı “siyasi soykırım” operasyonları çerçevesinde gözaltına alınan 23 kişi çıkarıldıkları mahkemece tutuklandı. Yayıncı Ragıp Zarakolu ve Öğretim Üyesi Büşra Ersanlı’nın yanı sıra tutuklananlar arasında Zekiye Durmuş Ayık da vardı.
Durmuş’a yöneltilen suçlama ise BDP’nin Ümraniye Siyaset Akademisi’nde gitmekti. Oysa o akademide gördüğü eğitimin ardından diplomasını almış, böylelikle 'senin hakkını yedik' diyerek okumasına fırsat verilmeyen kız kardeşine üzülen ağabeyi Hayri’nin okuma yazmayı öğrenmesi yönündeki arzusunu yıllar sonra yerine getirdi.
Anneler adına barış istiyorum
12 Eylül askeri darbesinin 31. yıldönümü nedeniyle Kadıköy’de yapılan mitingde konuşan Zekiye Durmuş’in şu sözleri ise aslında onun bütün mücadelesini özetliyor:
“Biz istiyoruz ki 50 yıl olmasın. Artık barış ve kardeşlik olsun. Benim kardeşim Diyarbakır zindanında öldürüldü. Diyarbakır zindanında kalanların isteği kendi dillerini kullanmak, barış ve kardeşlikti. Barış anneleri adına barış istiyorum. O günden beri devam eden zihniyetin bitmesini istiyorum. O gün belki bin kişi yoktuk, ama bugün 5 milyon kişiyiz ve barış için mücadele ediyoruz. Artık çocuklar ölmesin, analar ağlamasın.”
SARYA SURAN - ANF/İSTANBUL