İHD Genel Merkezi'nde düzenlenen basın toplantısında konuşan İnsan Hakları Derneği Genel Başkanı Öztürk Türkdoğan, 2014 yılının ağır hak ihlalleri yılı olduğunu ifade etti. Türkdoğan 1 Ocak-8 Aralık 2014 tarihleri arasındaki hak ihlalleri verilerini de şu şekilde paylaştı:
Yaşam hakkı
* 5 kişi gözaltında; 39 kişi kolluk güçlerinin yargısız infaz-dur ihtarı gerekçesi veya rastgele ateş açması sonucu; 21 kişi ise toplantı ve gösterilere müdahale sonucu yaşamını yitirdi.
Köy korucuları saldırısında 5 kişi yaşamını yitirirken, 29 kişi yaralandı.
* Failli meçhul cinayet sonucu 50 kişi yaşamını yitirdi.
* Cezaevlerinde çeşitli nedenlerle yaşamını yitiren kişi sayısı en az 40 kişi.
* Zorunlu askerlik hizmetini yaparken 35 kişi şüpheli biçimde yaşamını yitirdi.
* Erkek şiddeti sonucu 294 kadın yaşamını yitirdi, 458 kadın yaralandı,142 kadın taciz ve tecavüze maruz kaldı.
* Nefret cinayetleri, ırkçı saldırılar, linç sonucu 11 kişi yaşamını yitirdi.
* İş kazaları/cinayetleri sonucu 1723 işçi yaşamını yitirdi.
* Sınır bölgelerinde 4'ü çocuk 27 kişi yaşamını yitirdi, 8'i çocuk 85 kişi yaralandı.
İşkence ve kötü muamele
TİHV'e 2014 yılının ilk 11 ayında işkence ve kötü muameleye maruz kaldığı gerekçesiyle toplam 726 kişi başvurmuş aynı yıl içerisinde 257'si işkence ve kötü muamele gördükleri tespit edilmiş. İHD'nin verilerine göre ise 2014 yıllının ilk 11 ayında güvenlik güçleri ve köy korucuları tarafından işkence gördüğünü belirten 64'ü çocuk olmak üzere bin 18 kişi başvurmuştur.
Kürt sorunu
* 2014 yılında çözüm sürecinin varlığına rağmen çıkan çatışmalar nedeniyle 16 kişi yaşamını yitirmiş, 19 kişi de yaralanmıştır.
* Kara mayınlarının patlaması sonucu 3 kişi yaşamını yitirirken 11 kişi de yaralanmıştır.
* Son birkaç aydır KCK adıyla anılan soruşturmalar kapsamında yeniden tutuklamalara başvurulması kaygı vericidir. 2014 yılının ilk 11 ayında önceki yıllardan devam eden KCK davalarından 643 kişi tahliye edilirken, aynı dönemde toplam 2380 kişi gözaltına alınmış, 377 kişi ise tutuklanmıştır. Gözaltına alınmaların 1887'si, tutuklamaların 286'sı Eylül, Ekim ve Kasım aylarında yaşanmıştır.
* Anadil hakkının kullanımını, Kürt dilinin kullanımını yasal güvenceye alan yaşamsal değişiklikler yapılmamıştır, konu hala siyasetin malzemesi olarak kullanılmaktadır.
* KCK yargılamalarından hala cezaevinde olan kişiler bulunmaktadır. Uzun tutukluluk süreleri adeta bir cezalandırmaya dönüşmüştür.
* Olağanüstü hal kaldırılmış olmasına rağmen koruculuk sistemi fiilen sürmektedir. Köye dönüş için uygun koşullar hala yaratılamamıştır.
* Çatışmasızlığa rağmen çok sayıda karakol ve kalekol yapımı sürmektedir.
Düşünce, ifade ve inanç özgürlüğü
* TİHV Dokümantasyon Merkezinin verilerine göre 2014 yılında ilk 11 ayında açılan davalar soncunda 181 kişiye toplam 239 yıl 4 ay 29 gün hapis cezası verildi.
* 1 Ocak -30 Kasım 2014 tarihleri arasında erişimi engellenen internet sitesi sayısı 61.780'dür. Bu sayı 2013 yılında 35.001, 2012 yılında ise 22.536 idi. Artış kaygı vericidir.
Örgütlenme özgürlüğü
* Yüzde 10'luk seçim barajı muhafaza edildi.
* Başta KESK olmak üzere DİSK ve bağlı sendikaların yönetici ve üyelerine yönelik daha önceki yıllardan açılmış davalar devam ediyor. Halen 10 sendikacı tutuklu bulunmakta halen 10 sendikacı tutuklu.
Toplantı ve gösteri özgürlüğü
* TİHV verilerine göre kolluk güçlerinin toplantı ve gösterilere yönelik müdahaleler sonucu doğrudan veya dolaylı olarak toplam 21 kişi yaşamını yitirmiş, 502 kişi ise yaralanmıştır.
* Kolluk güçlerinin toplantı ve gösterilere yönelik müdahalesi sonucu 4201 kişi gözaltına alınmış, 881 kişi ise tutuklanmıştır.
* İHD verilerine göre; 410'u çocuk, 8405 kişi gözaltına alınmış, 68'i çocuk olmak üzere 803 kişi tutuklanmıştır.
Cezaevleri
* Kasım 2014 itibariyle cezaevlerinde toplam 154.197 tutuklu/hükümlü/hükümözlü kişi bulunmaktadır. Bu sayı 2013 yılında 140 bin 716 idi. AKP iktidara geldiğinde ise 59 bin 429 idi.
* Cezaevlerindeki çocuk tutuklu/hükümlü/hükümözlü kişi sayısı 1984'tür. Bu sayı 2013 yılında 1878 kişi idi.
* 2014 yılının ilk 11 ayında cezaevlerinde intihar, işkence ve kötü muamele, kaza, ihmal, hastalık, mahkûmlar arası kavga vb nedenlerle en az 38 kişi yaşamını yitirmiştir.
Türkdoğan İHD ve TİHV olarak taleplerini de sıraladı. Çözüm süreciyle ilgili İzleme Kurulu oluşturularak müzakerelere bir an önce geçilmesi; uzun tutukluluk sürelerinin düşürülmesi, adil yargılanma ve savunma hakkı önündeki engellerin kaldırılması; TMY'nin yürürlükten kaldırılması; ağır hak ihlallerinde zamanaşımının kaldırılması; Gezi olaylarına ilişkin etkin bir soruşturmanın yapılması; cezaevlerinin 'Bağımsız İzleme Kurulları'nın denetimine açılması; toplu mezarların açılması; Roboski Katliamı'nın faillerinin açığa çıkarılması gibi taleplerde bulundu.
DİHA/ANKARA