• AGİT, 2018 seçimlerinde kanuna aykırı birçok durumun meydana geldiğini hatırlatarak, seçimlerde gözlemci görevlendirilmesini talep etti.

Türkiye’nin de katılımcısı olduğu Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) 5-8 Aralık 2022’de Türkiye’de gerçekleştirdiği araştırma ve görüşmelerin sonuçlarını bir raporla açıkladı. Bakanlıklar, Yüksek Seçim Kurulu (YSK), Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), partiler ve Seçim Güvenliği Platformu’yla (SGP) görüşen AGİT, Mart 2022’de eclis'te kabul edilen seçim kanunu değişikliklerinde AGİT’in önceki tavsiyelerinin önemli bir kısmının ve görüşülen kurum ve kuruluşların önerilerinin dikkate alınmadığına dikkat çekti.

11 üyenin tamamı erkek

Raporda, 2018 seçimlerinde il ve ilçe seçim kurulu üyelerinin yüzde 12’sinin, sandık kurulu üyelerinden yüzde 24’ünün, sandık başkanlarının ise sadece yüzde 19’unun kadın olduğuna dikkat çekilen raporda, “YSK’nın 11 üyesinden hiçbiri kadın değildir. 7393 Sayılı Kanun, siyasi partilerin parlamento seçimlerine katılabilmeleri için daha katı uygunluk şartları getirmiş olup Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu tarafından aşırı ve ayrımcı nitelendirilmiştir” denildi.

Finansmanda boşluklar var

Seçim kampanyaları finansmanının düzenlenmesinde çeşitli boşluklar bulunduğuna dikkat çekilen raporda, şu ifadeler yer aldı: “Kanun, daha önce AGİT tavsiyeleri arasında yer alan seçimlerden önce herhangi bir ara mali rapor ya da adayların mali raporlarının zamanında yayınlanmasını sağlamamaktadır. AGİT’in daha önceki tavsiyesine rağmen ‘hakaret’ suç olmaya devam etmektedir.

Gözlemcilere imkan tanınmalı

Seçim kampanyaları sırasında medya kanunen tarafsız yayın yapmak ve adaylara eşit erişim sağlamakla yükümlüdür. Keza, kamu ve özel kanallarda ücretli siyasi reklamlara izin verilmelidir. Seçim mevzuatı, seçim sürecinin vatandaşlar ve uluslararası gözlemciler tarafından izlenmesine gereken imkanı vermemektedir. Anayasa, YSK kararlarının temyizini engellemektedir.”

Bu seçimleri gözlemek istiyor

Raporda ortaya konulan çekincelere ek olarak AGİT 2023 genel seçimlerini değerlendirmek için bir Seçim Gözlem Misyonu kurulmasını önerirken, AGİT üyesi 28 devletten uzun süreli gözlemcinin yanı sıra seçim günü işlemlerini takip etmek üzere 350 kısa süreli gözlemcinin görevlendirilmesini talep edileceği belirtti. 

Seçim Güvenliği Platformu da Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) seçim güvenliği ile ilgili raporun dikkate alınmadığına dikkat çekti. Platform, AGİT’in seçimi izleyeceğini de hatırlattı.Seçim Güvenliği Platformu'nda şu kurumlar yer alıyor: Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), Türk Tabipleri Birliği (TTB), Tüm Emekliler Sendikası /Elektrik Mühendisleri Odası, Sosyal Demokrasi Vakfı (SODEV), Alevi Bektaşi Federasyonu (ABF), Hak İnisiyatifi Derneği, İnsan Hakları Derneği (İHD), Kızılırmak Yerel Dernekler Federasyonu, Mülkiyeliler Birliği, ODTÜ Mezunları Derneği, 2025 Avrupa Demokrasi Hareketi (DİEM 25 Türkiye), Anıtpark Forum, Antikapitalist Müslümanlar, Demokrasi İçin Birlik (DİB), Doğu ve Güneydoğu Dernekleri Platformu (DGD), Hak ve Adalet Platformu, Seçim 2023 Yerel Medya Koordinasyonu, Toplumcu Diş Hekimleri, Türkiye Gönüllüleri, Yurttaş Girişimi, Yurttaşlık Derneği. ANKARA