Nê serran de kiştişê bi kêfî, polîtîkayê xo bi zorî koçdayişî tewr hera şuxulna. Goreya ci zî atmosfera sîyasî ya serrê 90’î nê îxlalê bi pergal û komkiştişî dîyar kerd. TSK nameyê ‘Şero gir vist dewre’ reyde Daîreya Herb a Taybet da xebitnayiş û serra 1993’an de zî nameyê na sazîyê kerd Fermandarîya Hêzê Taybet. Na dîrok ra pey Tansu Çîller û Dogan Gureş dewrê konsepta şerî vistî.
Çarçiweya na stratejîyî zî Kurdistan de dewî bi zorî amey koçkerdişî, taybetî kiştişê kerdoxê nê dîyar zafîyay. 2012 ra nika ravêreyeya bê pêkewtiş estbî labelê peynîya weçînayişê 7’ê hezîranî zî hukimata AKP bi kerdişê xo ravêreyeya bê pêkewtişî arda peynîyê. 25’ê temmuze de Bagcilara Stenbol de Gunay Arslan û Agirî de zî polîsan hîrê kesî qetil kerdî.
Polîtîkayê AKP yî
Babete ser pwt. Gulîzar Tuncer qise kerd û vat ke adirvistişê daristanan, veşnayişê dewan û komkiştişan serrê 90’î anena vîrê merdimî, bi nameyê paketa ewleyî de nika selahîyetê polîsan super bîyo û no ser zî bi rehetî polîs merdiman qetil kenî.
Tuncer wina vat: “Serra 1999’an de Dadgeha Berz, Madeyê Qanûna Têkoşîna Terorî Reyde yê (Bi raştî selahîyetê guleveradayîşî) betal kerdbî, labelê qanûnê ewle reyde no selahîyetê polîsê AKP vist dewreyê. Êdî polîsî bi rehetî merdim bikişî, zatî kişenî zî la qet no qanûn huqiqî nîyo.
Nika Tirkîya de ravêreyeya ke zaf bi wişk esta, çarçiweya na ravêreyeya zî qanûnê provokatîf amey vetişî. Çarçiweya no qanûnî de zî bi rehetî merdim tena kiriştişê çatalastîk û kerra de eşkenîy bêrî qetilkerdişî.
AKP qanûnî kêfî vejena. Heme nê polîtîka zî polîtîkayê dewletî, çimkî Tirkîya de nika dewleta AKP esta. Eke no qanûn hîna hera bêro şuxulnayiş netîceyê hîna giran bivejo meydan.”
AÎHM kiştişî meşru kena
Tuncer aşkera kerd ke taybetî serrê peynî de nêheqîyê dewletî ser şarê zafîyay a, êdî her kes persena gelo Tirkîya serrê 90’î ra agêrena, eke no qanûn bêro şuxulnayiş do çalakîyê zî biresî asta serehewanayişî, aye wext polîs û lejker zî do bi rehetî merdim qetil bikerî, qanûnî ke vejîyay heme bê huqiqî la belê, verba ci zî qet rayîro huqiqî ya zereyî zî çin a.
Tuncer wina dewam kerd: “Dema vîyarteyî de nêheqîyan de darazî nêameynê şuxulnayiş la merdim eşkîyaynê têkoşîna huqiqî bida. Nika verê têkoşîna huqiqî zî ameya girewtiş. No ser zî polîs û lejkerî AKP bi rehetî bi eşkere sûco dijî merdimatîyê bişuxulnî. Zatî AÎHM êdî na tarz probleman ra çareserî nêvînena. Biryarê AÎHM zî zey verên edeletî reyde nîyê. AÎHM êdî kam bi nêheqî zî bêro qetilkerdişî, înan zey terorîst bi name kena û kiştişî înan zî meşrû kena.”
JINHA/STENBOL