Rojêy weçînayişî aşmeke ra pey ser de şinêy. Mersînî de zî xebatîy bi her hawayî dewam kenêy.  Xebatan mîyan de kurd, ereb, tirk, suni, elewî estêy. Bi halê xo yê xozayî hemeyî HDPî bin de xebatêy xo yê weçînayişî dewam kenêy. Heme hetan ra zî endamêy namzedî zî eynî rengî de yê. Namzedêy HDPî ra yê rêza 3 de Alî Tanriverdî erto. Ey têkoşîneke derg ya mafê domanêy kurd û muhalefeta hukûmat û dewletî ked ra pey rayîra meclîsî de xebatan keno ke mafê merdiman hewna zêd bidero şaran. 

Tanriverdî bi sempatî û xebatêy xo bala zafêran onto ser xo. Çimkî ey verbê zext û zordarîya dewletî kurdan ser de kerdê wedarno ra têkoşîneke bêhempa kerdo. Serra 2012 de semedo ke qewimyayişêy tecawizî yê Zîndana Pozantî ser de şibi ra hukûmatî ey bin banê Qirkerdişê Sîyasî ra eştbi zîndanî. Çimkî ey dewlete û hukûmatî deşîfre kerdbi û wina vano: “Heta ke ez mafê merdiman û yê domanan ra xebatêy xo weş û geş mekerî henw min rê heram o. Lazimo ke giroteyê zîndanî yê nêweş û bînîy bi lez bêrêy veradayiş. Semedo ke nêy probleman holîra weriznê ma xebatan kenêy.”


‘Koltixa ci xirabe beno’

Serrêy dergin de IHDa Mêrsinî de girweyê serekteyî kerd. Ardimkerdoxeya serekteya Pêroyina IHDî kerdo. Rayvistişêy komelayn de zaf xebat kerdo. Tanriverdî wina dewam kerd: “Ez bawerake bi hawayê zaf rehet ma bendî ravêrêy û şaran ra bibêy derman. Gumana mersînijan yew o. O zî AKP do nêşikyo îqtîdarî rona, HDP do kualîsyon biviraza yo. Civatî mîyan de û Mêrsînî de rojbiroj bawerîya şaran bi HDPî zêdîyeno û rayêy AKP kemî benêy. Şar bi samîmîyeteke zaf weş û germ partîya xo HDPî paweno. Ma semedê derd û kulêy şaran derman bikerêy ra estêy.  Ma sermê ke saltanatê desthiladaran xirabe bikerê ra estêy û ma do xirabe zî bikerêy.”


‘Ma bi famkerdişî gird benêy’

HDP na çar quncêy Tirkîyayî de merkeza mezgê merdiman de ca girota. Mijarî ser de Tanriverdî wina dergî da qiseyê xo: “Ez bi kilmî şikyeni bivajî ke ewro HDP hemeyê Tirkîyayî de yena qisekerdiş. Verî tikeyan ma dayê sinasnayiş, la ewro ma bi vindertiş û kerdişêy xo yê merdimatî xobixo danêy sinasnayiş. No çîyeke zaf muhîm o. Ma cıvata xo, xebatêy xo, paradîgmayê xo ra wayir vejyenêy û xebatan kenêy. No zî weçînayişî de ferqa ma û partîyê bînan rafînayo çiman ver  û no hawayî ra zî şarîy wazenêy ke hetê ma bibêy û hez biderêy ma ke ma Tirkîyayeke demokratîk bîyarê ke şarîy aramî, aştî û biratî de bicuyê.”Berdewamîya qiseyê Tanriverdî de vejya meydan ke Mersînî de zaf humarî de şarê kurd yê ke zilm û zordarîya veşnayişê dewan û îşkenceyan ra remayê ameyê tîya bica bîyê estêy û vat: “Mêrsîn cayeke kozmopolîtîk o. Heme tewr merdimîy û netewan cayê xo girotêy. Kurdan ra bigê heta romanan estêy. Kedkaran ra bigê heta karkeran estêy û partîya xo HDPî pawenêy. Çimkî êy zanêy ke bê ma tu partî çîno ke mafê şaran bipawo û aramîyî bîyaro.”


Dewlete cîyakarî kena’

Mersînî de semedo ke HDP qezenç nêkera ra zaf xebatîy estêy ney mijarî ser d Tanrikulu wina qise kerd: “Dewlete semedo ke hêza HDPî bişikno ra waşt ke TOKÎ de bonan bidero şarî. La şar ney qebûl nêkerd. Çimkî Mêrsîn warê şehîdan û kesêy welatperweran pir o.  Ma vîra mekerêy ke giroteyê sîyasî ra zafêr mersînij êy û bi pêşengtîya înan zaf çî ameyê sererastkerdiş. Şarê ma nîno xapînayiş ke rayê xo biderê AKPî.

 

‘Heta azadîyî rakewtiş çîno’

Qisêy xo yê peynî de Tanriverdî wina qedîna: “Dewlete bi çimêdijmin ewnîyeno domanê kurdan û ewro zîndanan de zaf domanêy ma estêy. Goreya min bin mezgê dewlete û hukûmatî de; ‘ma domanan ra dest bi şikitişê îradeya kurdan bikerêy se do peynîya înan de kes qala doza înan mekero’ esto. No zî zaf talûkeyo. No hawa fikiryayiş encamî de qewimyayişê tecawiza Zîndana Pozantîyî veto meydan.  Hewna zî bi hawayê nimite tecawizîy dewam kenêy.  

Cayê domanî hetê maya înan û parqî  û dibistan o. La dewlete bi zaneyî domanêy kurdan ra zîndanan ferz vîneno. Na gam zîndanan de bi 10 hezaran giroteyê sîyasî estêy û nînan ra 721 kesîy merdişî verde nêweş êy. Lazimo ke bi lez azad bikerêy. Heta ke gedeyê ma zîndanan de bimirêy û bivinderêy hewn ma rê heram o.” 


Ferhat ARSLAN/DÎHA /MERSÎN