Meclis Genel Kurulu'nda "Torba Yasa Teklifi" görüşülürken, hükümetin, Gezi Parkı direnişini destekleyen TMMOB'un yetki ve gelirlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na devrini öngören son dakika önergesi ve bu yasanın yasalaşması durumunda olası sonuçları ile ilgili TMMOB Genel Başkanı Mehmet Soğancı, değerlendirmelerde bulundu. Meclis içtüzüğüne aykırı olarak önergenin tamamı okunmadan Genel Kurul'da kabul edilen 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesine eklenen bir bentle 'Harita, plan, etüt ve projeler; ilgili idare kanunlarında açıkça belirtilen yetkili kuruluşlar dışında meslek odaları dahil başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulamaz, tutulması istenemez. Vize veya onay yaptırılmaması ve benzeri nedenlerle müellifler ve bunlara ait kuruluşların büro tescilleri iptal edilemez veya yenilenmesi hiçbir şekilde geciktirilemez. Müelliflerden bu hükmü ortadan kaldıracak şekilde taahhütname talep edilemez' düzenlemesi yapılmış, böylece TMMOB'a bağlı meslek odalarının meslektaşları üzerindeki denetimi tamamen kaldırıldı.


Merkezi talan
Soğancı, AKP'nin, kaynakların talanına karşı çıkan TMMOB'u ve bağlı odalarını işlevsizleştirmeyi ve kamu kaynaklarının talanını merkezileştirmeyi amaçladığını belirterek, yerinden yönetim kuruşları olan belediyeler ve meslek odalarının Anayasa'ya rağmen hak, yetki ve görevlerini ellerinden alındığını söyledi. Bir bütün olarak yapılan değişikliklerin mimarlar, mühendisler, şehir plancıları üzerinde nasıl bir etki yaratacağına dair net bir şey söyleyemeyeceklerini kaydeden Soğancı, bu konuda alanında uzman olan kişilerin tek tek maddelerini inceleyerek olası sonuçları üzerinde değerlendirmeler yapacaklarını dile getirdi.

Denetim yetkileri alınıyor
İmar Yasası'ndaki bir değişikliğin TMMOB'u neden ilgilendirdiği soruları ile sıkça karşılaştıklarını anımsatan Soğancı, "İmar yasasında bir değişiklik konularak denetim ilgili kuruluşun elinden alınıyor. Bu yasa Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın dışında TMMOB ve belediyelerden mesleki denetim yetkilerini alıyor. Bakanlık imar anlamında tek yetkilidir. Ne meslek örgütleri ne de yerel yönetimler bunların denetiminde değildir diyor" diye konuştu.

Kapatabilirler mi?
Aslında AKP'nin yapması gerekenin 6235 sayılı yasa ile kurulmuş olan TMMOB'u kapatmak, bundan sonra Meslek Hizmetler Genel Müdürlüğü'nden işleri yaptırmak olduğunu kaydeden Soğancı, şunları söyledi: "Bunları yapsalar kimsede gerilmeyecek. TMMOB da kapatılacak. Tabii dünyanın hiçbir yerinde böyle bir uygulama yok. Buna cesaret edemiyorlar. Ve böyle komplocu bir tarzda arkadan gelerek kimseye hissettirmeyerek seni etkisizleştirmek istiyorlar."
Denetleme işinin bürokratik bir mekanizmaya bağlanmasının dünyanın hiçbir yerinde olmadığına işaret eden Soğancı, "Meslek örgütü kendi kodlarını kendisi belirler. 1954'te bu yasa belirlenirken aynı zamanda sen kendi yerel ve merkezi iktidarlara da kendi mesleğinle ilgili görüş üret denilmiş. Eleştir denilmiş. Bunu da ortadan kaldıran bir madde oldu" dedi.
Köyünde tarlasını işleten çiftçinin, meraların, yaylakların, kışlakların, sahillerin bu yasa ile ranta açıldığını ifade eden Soğancı, böylesi önemli bir yasanın bu şekilde çıkarılmasının AKP'nin rant politikalarının bir parçası olduğuna işaret etti.

Talan ve yağma
Evrensel değerler kapsamında ele alınması gereken mühendislik, mimarlık ve şehir plancılığının AKP'nin yaptığı bu düzenlemeye göre olamayacağına vurgu yapan Soğancı, "AKP yarın şunu söyleyebilir: 'Su artık 100 derecede değil 60 derecede kaynar.' Bu yasa maddesi bu kadar şaşkın hazırlanmış. Hükümet mühendislik, mimarlık ve şehir plancılığı mesleğinin kendi temel kavram ve kurallarından habersizdir… AKP'nin yaptığı tümüyle talan ve yağmadır. Tuttukları yol yol değildir. Burası yasalarla kurulmuş bir mesleki örgüttür. Bir bakanın eline sığacak bir meslek değildir" dedi.


NAGİHAN AKARSEL / EREN DİNÇ/DİHA/ANKARA