2018 yılında Alevilerin mücadeleler sonucu kazandıkları hakları ya tırpanlandı ya da gasp edildi. Sessiz kalmayan Aleviler, hemen her fırsatta alanlara çıkarak haklarından vazgeçmeyeceklerini duyurdular.

Geride bıraktığımız yıl birçok baskı ve hak gasplarına aynı zamanda buna karşı mücadeleye de tanıklık ettik. Baskılara maruz kalan ama buna karşı direnenlerinden biri de Alevilerdi.

2019’a girerken, 2018’in Aleviler açısından öne çıkan gelişme ve olaylarını derledik. Aleviler açısından baskı, gözaltı, tutuklamalar bu yıl da artarak devam etti, zorunlu din dersi uygulamaları, nefret söylemleri, doğa ve inanç tahribatı, yasaklar ve Diyanet’in fetvaları gibi uygulamalarla asimilasyon politikaları da gündemden düşmedi. Tüm bunlara karşı Aleviler her platformda yaptıkları eylem, etkinliklerde seslerini duyurmaya çalıştı. Hızır ve Aşure lokmalarını barış için dağıtan Aleviler, çalıştay, gençlik ve kadın kampı, kurultay ile her platformda çalışmalarına devam etti.

* Diyanet İşleri Başkanlığı başta eğitim olmak üzere çeşitli konularda yayınladığı fetvalarla asimilasyonun artmasında en etkili kurum oldu. Alevilerin yıllardır dillendirdikleri Diyanet’in kaldırılması yönündeki talepleri bir karşılık bulmaz iken Diyanet tüm bunlara rağmen Alevilere yönelik ayrımcı ifadeler de kullanmaya devam etti.

*Diyanet İşleri Başkanlığı, Tunceli İl Müftülüğü’ne iki ayrı yazı göndererek “Nevruz ve Hıdırellez Görevlendirmeleri” adı altında toplam 12 kişiyi Avrupa’ya gönderdiğine dair belge yayınladı. Aleviler gri pasaportlu dedelere tepki göstererek, “Böyle bir şey Alevilik aklıyla, Alevi yolu ve erkanı ile açıklanacak bir şey değil. Siz yola ihanet ediyorsunuz.” ifadelerini kullandı.

* Aleviler zorunlu din derslerine karşı 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılının ilk gününde Türkiye’nin pek çok kentindeki il milli eğitim müdürlükleri önünde eylem yaptı. Aleviler, ‘Irkçı ve gerici eğitim sistemi’ni protesto etti.

*Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) dönem ortasında yaptığı değişikliklerde güncellenen öğretim programında birbirinden tartışmalı düzenlemelere gidildi. Bu değişiklikler arasında 12’nci sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinde okuma bölümünde yer alan ünlü halk ozanı Aşık Mahsuni Şerif’in adının da çıkarıldığı görüldü.

   

* İnsan Vakfı’nın, 2016 yılında “Mescitsiz Okul Kalmasın” adı altında başlattığı proje, bakanlık tarafından onaylandı.

*24 Haziran seçiminde İstanbul 3’ncü bölgede HDP’den 1’nci sıra adayı olarak gösterilen AABK Onursal Başkanı Turgut Öker’in ve HDP Adana Milletvekili adayı Demokratik Alevi Derneği Adana Eş Başkanı Pir Zeynel Kete’nin, Cumhurbaşkanı’na hakaret ettiği iddiasıyla adaylıkları YSK tarafından kabul edilmedi. Öker’in yerine Zeynel Özen getirildi. Alevileri temsil eden Kemal Bülbül, Zeynel Özen, Ali Kenanoğlu olmak üzere 3 HDP’li vekil mecliste bulunuyor. Alevi vekiller, Alevilere ve tüm ezilenlere yönelik yaşanan birçok haksızlığı, hukuksuzluğu meclis gündemine taşırken alevi toplumunu ilgilendiren birçok konuda soru önergesi veriyor.

* Genel seçimlerdeki atmosfer böyleyken önümüzdeki 31 Mart 2019 yerel seçim öncesi de Alevilere yönelik baskılar kendini göstermeye başladı.

İçişleri Bakanlığı tarafından milli güvenliğe karşı faaliyette bulunan yapılarla bağlantılı oldukları iddiasıyla 103 köy ile 156 mahalle muhtarı olmak üzere toplam 259 muhtarın görevden alındığı bildirildi. İçişleri Bakanlığı’nın açıklamasının ardından görevden alınan muhtarların çoğunun Kürt ya da Alevi olduğu ortaya çıktı.

* İstanbul Halkalı Atakent bölgesinde Dosteli Yardım Eğitim Kültür Vakfı ile AKP hükümeti yöneticilerinin birlikte temelini attıkları bir asimilasyon projesi olarak görülen Alevi imam hatip lisesi açıldı.

   

* Seçilmiş belediye başkanlarının görevden alınıp tutuklanmasının ardından Dersim Belediyesi’ne kayyım olarak atanan Vali Tuncay Sonel ve Tunceli Üniversitesi’nde Alevi Bektaşi çalışması yürüten ve Alevi toplumu tarafından kabul görmeyen tartışmalı isim Coşkun Kökel öncülüğünde ‘Sarı Saltık Çalıştayı gerçekleşti. “Horasan’dan Anadolu’ya Anadolu’dan Balkanlar’a Erenler-Ocaklar-Dervişler Buluşması”na tepki gösteren ocak mensupları, bu etkinliğin Türkiye’deki Alevi ocaklarını parçalamaya, Alevileri asimile etmeye yönelik olduğuna dikkat çekerek, buraya gidecek dedeleri de kınadılar.

* İstanbul Sarıyer’de Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı Sarıyer Şubesi Ayazağa Cemevi’nin ve mahalledeki Alevi yurttaşların evlerinin önüne korsan hoparlörler takılarak yüksek sesle ezan sesi dinlettildi.

* Çorum’da Alevilerin, içinde cem yaptığı Koyunbaba Türbesi cami olarak kullanılmaya başlandı.

*Her sene olduğu gibi bu yıl da Alevi kurumlarının Maraş Katliamı’nın 40. yıldönümü dolayısıyla yapacakları anma ve etkinlikler Maraş Valiliği tarafından yasaklandı. AKP’li vekiller ise yasağa rağmen açıklama için anmaya gidenleri provokatör ilan ederek hedef gösterdi. Yasaklamalara rağmen Alevi kurumları, siyasetçileri ve Alevi toplumu Maraş’ta bir araya gelerek katliamı lanetledi ve katliamda yaşamını yitirenler andı. HDP’li vekiller Ali Kenanoğlu, Zeynel Özen ile Kemal Bülbül, 24 Aralık’ın ‘Maraş Katliamı’nda Hayatını Kaybedenleri Anma ve Yas Günü’ ilan edilmesi hakkında Meclis’e kanun teklifi verdi.

*İdam edilişinin 81’nci yıl dönümü olan 15 Kasım’da Seyit Rıza ve arkadaşları için organize edilen anmaya güvenlik gerekçesiyle İstanbul Galatasaray Meydanı’nda izin verilmedi. Anma ve basın açıklaması Odakule önünde gerçekleştirildi.

   

*İstanbul’da Gazi ve Ümraniye Katliamı 23’üncü yıldönümünde yaşamını yitirenleri anma etkinliği de polis ablukasında gerçekleştirildi.

* Ümraniye Katliamı davası ise 23 yıl sonra görülmeye başladı. Dava dosyası kapsamında 220 polis memuru yargılanıyor. Avukat Gülizar Tuncer, “Bütün bu süreçte 23 yıl boyunca aslında Ümraniye Katliamı’nın üstü örtülmeye çalışıldı” dedi.

*Fransa’nın Başkenti Paris’te, Alevi katliamlarında yaşamını yitirenler adına “Alevi Anıtı” açıldı.

*Alevi coğrafyası bu yıl da yok edilmeye çalışıldı. Dersim’de binlerce hektarlık orman arazisi yakıldı.

*Ankara 3. İdare Mahkemesi’nin Munzur Millî Parkı’nda planlanan tüm baraj ve HES Projeleri ile 2003 yılında işletmeye alınan Mercan HES Projesi’ni iptal etti.

*Alevilere yönelik gözaltı ve tutuklamalar furyası bu yıl da sürdü. İstanbul’da Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Sarıyer Şubesi’ne bağlı Armutlu Cemevi’ne polis baskın yaptı. Sonrasında ise Şube Başkanı Zeynep Yıldırım gözaltına alınarak tutuklandı. İstanbul Armutlu Cemevi Başkanı Zeynep Yıldırım’ın tutuklanmasının ardından annesi Kezban Bektaş cemevi bahçesinde oturma eylemine başladı. Meclis önünde PSAKD yöneticileri ve milletvekillerinin baskına karşı yaptığı eyleme polis müdahale etti.

*Mart ayında Pir Sultan Abdal Kültür Derneği (PSAKD) Genel Başkan Yardımcısı Erol Yeter, Erzincan Şube Yöneticisi Akın Demir, PSAKD üyeleri Murat Demiray ve Doğan Şimşir’in de aralarında bulunduğu 16 kişi gözaltına alındı. 8 kişi ifadenin ardından tutuklandı. Tutuklanan PSAKD üyeleri için Aleviler Türkiye ve Dünya’da açıklamalar, eylemler yaptı. Her duruşmada Erzincan’a giden Alevi kurum yöneticilerinin eylemleri sonuç verdi ve tüm üyeleri serbest bırakıldı.

Geçtiğimiz günlerde gözaltına alınan Dersim Dernekleri Federasyonu Başkanı Ali Haydar Ben için Alevi örgütleri ile emek ve demokrasi güçleri tepki gösterdi. Ben, iki gün sonra serbest bırakıldı.

*Önce televizyonları karartılan ardından da lokmalarla kurdukları kanallarının tüm eşyalarına el konulan TV10’nun yöneticileri Veli Büyükşahin ve Veli Haydar Güleç ile kameramanı Kemal Demir yaklaşık bir yıl önce tutuklandı.

*Can TV 1 Mayıs 2018’de yayın hayatına başladı.

*Türkiye’nin ‘Zeytin Dalı’ adı ile Efrîn’e başlattığı harekatta Alevilerin yoğun olarak yaşadığı Mabata ilçesinde yaşanan bombardımanda çok sayıda kişi yaşamını yitirdi. Yaşamını yitirenlerden bazılarının Dersim Katliamı’ndan kaçan aileler olduğu da bildirildi. Tüm bunlara rağmen Mabata Alevi Meclisi topraklarını terk etmeyeceklerini ifade ettiler.

TSK’nin Afrin’e yönelik başlattığı harekatın durdurulması için Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu da (AABK) ‘Aleviler Barış İstiyor!’ şiarıyla miting düzenledi.

Afrin bölgesine yapılan saldırıya Alevi Vakıflar Federasyonu (AVF) ve bileşenleri ise “Zeytin Dalı Hareketı’nın hedefine ulaşması büyük arzumuzdur” diyerek Alevilerin tepkisine neden olmuştu.

   

*Alevi vatandaşların evleri işaretlendi. Cemevlerine nefret ifadeleri içeren yazılar yazıldı.

*Türk Dil Kurumu da Alevileri ‘geveze, sözünü bilmez, serseri’ anlamına gelen ‘vazalak’ diye tanımladı.

*İstanbul Ataşehir İçerenköy’de bulunan PSAKD ve Cemevi Kadıköy Malatya’daki Terzi Koca Horasan Erenleri Dergahı’nın elektrikleri kesildi.

*Avusturya’da Aleviliğin resmi olarak “İslam Yasası” çerçevesinde tanınması Avusturya Alevi Birlikleri Federasyonu’nun itirazı sonucu mahkemeye taşındı.

*Alevilerin tepkilerine neden olan toplantılar, görüşmeler de bu yıl gündemdeydi. Ankara Valisi Ercan Topaca’nın talimatıyla, Ankara’da Aleviler için ‘Tehdit toplantısı’ düzenlendi. Alevi dernekleri temsilcilerine “Alevi örgütlerine her an tahrik olabilir, dikkat” uyarısında bulunuldu.

* Alevi Bektaşi Federasyonu Başkanı Pir Hüseyin Güzelgül’ün, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’yu İstanbul’da Alibeyköy Cemevi’nde genel seçimden hemen önce kabul etmesi Alevi toplumunda tepkiyle karşılandı.

*Ankara’da Yüksel eylemcilerinin aşure etkinliğine müdahale eden polis, 2 kova aşureyi döküp kovaları gözaltına aldı.

*Baharın uyanışı olarak da bilinen Newroz, yapılan cemlerle karşılandı. Barış mesajlarının verildiği etkinliklerde Alevilerin eşit yurttaşlık haklarının yerine getirilmesi çağrısında bulunuldu.

* 29 Ağustos’ta kutlanmaya başlanan Ğadir Hum Bayramı Arap Alevilerinin bilinen en kutsal bayramı. Daha çok Arap Alevilerinin yaşadığı Güney bölgesi Tarsus, Adana ve Antakya’da kutlandı.

*Alevi derneklerinin bu yıl olağan genel kurullarında kimi mevcut yönetimle yola devam etme kararı aldı.

*Alevi Bektaşi Federasyonu, 9-11 Mart tarihlerinde ‘Alevilik programı taslak çalıştayı’ düzenledi.

*Mersin’de bulunan Alevi kurumları Pir Sultan Abdal Kültür Derneği, Alevi Kültür Dernekleri, Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı ve Demokratik Alevi Dernekleri’nin kadın çalışmalarında yer alan kadınlar 1. Mersin Alevi Kadınlar Sempozyumu düzenledi.

*Alevi Kültür Dernekleri (AKD) ve Garip Dede Dergahı 21-28 Temmuz tarihleri arasında 5. Gençlik ve Kadın kampı düzenledi.

* Alevi derneklerinin bu yıl olağan genel kurullarında kimi mevcut yönetimle yola devam etme kararı aldı.

Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Başkanı Gani Kaplan, Britanya Alevi Federasyonu Başkanı İsrafil Erbil, Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu Başkanı Hüseyin Mat, Garip Dede Kültür ve Cemevi Derneği Başkanı Celal Fırat ve Alevi Vakıflar Federasyonu Başkanı Remzi Akbulut yeniden başkan seçildiler.

Yönetimde değişikliğe giden kurumlar ise şöyle:

Muhittin Yıldız’ın yerine Alevi Bektaşi Federasyonu başkanlığına Alevi Bektaşi İnanç Kurulu Başkanı da olan Hüseyin Güzelgül, Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı başkanlığına Tuncer Baş’ın yerine Ercan Geçmez, Alevi Dernekler Federasyonu’na Zeynel Şahan’ın yerine Celal Fırat, Fransa Aleviler Birliği Federasyonu eş başkanları Hakan Alca ve Rozbi Demir, Demokratik Alevi Dernekleri’nin yeni eş genel başkanları Selda Güneş ve Musa Kulu geldi.

*Bu yıl Aleviler önemli değerlerini de hakka uğurladı.

Çepni Dedesi Bektaş Piroğlu, Manisa’da Çepnidere köyünde verilen aşure lokması sırasında yaptığı konuşma anında kalp krizi geçirdi. Alevi toplumu içinde çok önemli bir yere sahip olan gelenekçi Aleviliğin son temsilcilerinden Pir Bektaş Piroğlu, Dilek Köyü’nde vasiyeti üzerine deyiş ve semahlarla sırlandı.

78’liler Girişi Sözcüsü Celalettin Can’ın annesi ve Dersim Katliamı’nda babası ve on amcası gözleri önünde kurşunlanan Sakine Can yaşamını yitirdi.

Dersim tanıklarından Zarife Gayer, Ali Hıdır Şahin de yaşamını yitirdi.

Alevi Bektaşi İnanç Kurulu toplantısı için Kayseri’den Çorum’a giderken içinde bulundukları aracın şarampole yuvarlanması sonucu Hasan Müldür dede hakka yürüdü.

Demokratik Alevi Federasyonu (FEDA) kurucularından Ekrem Berkpınar, Hannover Alevi Derneği’nin kurucularından Ali Özcan, Makedonya Kırçova’da Bektaşi Yolu’na uzun yıllar hizmet etmiş Ziya Paşo Halifebaba Erenlerinin eşi Şefika Anabacı Sultan, Paris Pir Sultan Alevi Dergahı kurucularından, Sinemilli Ocağı Mensubu Meryem Deprem, Almanya’da Rheinfelden Cemevi kurucularından ve Onursal Başkanı Ayşe Önen, Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu (AABF) kurucularından İsmail Elçioğlu, Başak Kültür ve Sanat Vakfı kurucusu Şahhanım Kanat ve Ferhat Tunç’un kardeşi Nadire Yoslun hakka yürüdü.