- Almanya'daki koalisyon hükümeti, emeklilik, sağlık ve vergi gibi alanlarda üzerinde çalıştığı büyük reform paketleri konusunda yaz tatiline kadar siyasi uzlaşı sağlanmasını hedefleniyor. Üstelik bütçe de hâlâ önemli bir sorun.
Koalisyon sözleşmesi imzalanırken daha iyi ekonomik koşullar bekleniyordu, ancak şimdi ekonomik büyümenin düşük çıkması ve vergi tahminlerinin aşağı yönlü revize edilmesi nedeniyle mali manevra alanı daraldı. Zamanın en çok daraldığı alanlar emeklilik, bütçe ve vergi reformu. Bu konularda yaz tatilinden önce siyasi bir uzlaşı hedefleniyor.
Birlik partileri (CDU/CSU) ve SPD, iddialı hedefler koymuştu: Sağlık ve bakım sisteminin reformu, emeklilik reformu ve vergi reformu. Buna ek olarak, 2027 bütçesi için yaklaşık 3 milyar euroluk bir açık bulunuyor. Bu açık, bu haftalarda yürütülen iç görüşmelerle kapatılmak zorunda. Koalisyon ortakları arasında birçok konu henüz nihai olarak görüşülüp uzlaşıya varılmış değil. Koalisyon sözleşmesinde vaat edilen tüm iyileştirmeler finansman şartına bağlandı. Örneğin BAföG ve ebeveyn parası artışları bu durumdan etkilendi. ARD'den Corinna Emundts'un analizine göre; mevcut durum şöyle:
Sosyal sigortalar
Federal hükümetin sosyal sigortalar alanındaki yapılanmada temel hedefi, yasal emeklilik, bakım ve sağlık sigortası prim oranlarını en azından istikrarlı tutmak. Üç alanda da gelecek için ciddi finansman açıkları bulunuyor. Bu durum, toplumdaki demografik değişimle de yakından ilgili: “Baby Boomer” kuşağı, en kalabalık yaş grupları olarak şimdi emeklilik, sağlık ve bakım hizmetlerinde kendilerinden sayıca daha az olan genç kuşakların karşısına çıkıyor, ancak reformların ilerleme seviyesi her alanda farklı.
Sağlıkta tasarruf paketi
Yasal sağlık kasalarında (hastalık sigortası) reform konusunda ilerleme var. Reform tasarısı zaten Bakanlar Kurulu'ndan Federal Meclis'e gönderildi ve bu hafta ilk kez görüşülecek. Meclis harekete geçmek zorunda kaldı, çünkü yaklaşık 75 milyon yasal sigortalı için hastalık kasalarında para bitmek üzere. Giderler gelirlerden belirgin şekilde daha hızlı artıyor. Federal hükümetin uzman komisyonu, gelecek yıl için 15 milyar euro açık öngörüyor. Federal Meclis'teki görüşmeler için koalisyonun milletvekili grupları değişiklik talebinde bulundu.
Bakım reformu
Bakım sigortasında da gelecek yıl için büyük bir finansman açığı mevcut. Sağlık Bakanı Nina Warken (CDU) bu hafta kendi bakanlığının taslağını sundu, ancak kabinede henüz uzlaşı sağlanmadı ve taslakta değişiklikler bekleniyor. Eyaletlerden, koalisyon ortakları SPD ve CSU’dan, hasta hakları savunucularından ve bakım sigortasından sorumlu hastalık kasalarından sert eleştiriler geldi. Referans taslağı, performans kısıntıları ile gelir artırımlarını bir arada sunmaya çalışıyor. Örneğin katkı matrahı sınırının yükseltilmesiyle daha yüksek gelirler sisteme dâhil edilecek. CDU ve SPD tarafında 2017’de getirilen düşük eşikli “Pflegegrad 1” (Bakım Derecesi 1) için örneğin nakdi yardımlar (rahatlama katkısı gibi) kısılacak. Bakım veren yakınlar için bakım kasalarının emeklilik primlerinin yalnızca yüzde 70’ini karşılaması önerisinin ise büyük tartışma yaratması bekleniyor. Bu düzenleme, çoğunlukla evde yakınlarına bakmakta olan kadınları etkileyecek.
Emeklilik reformu
Emeklilik reformunda öncelik, mevcut bir finansman açığını kapatmak değil, önümüzdeki 10 yıla yönelik kapsamlı bir reform. Emeklilik sigortası şu anda henüz “yeşil” bölgede olsa da demografik değişim nedeniyle orta ve uzun vadede finansman sorunuyla karşı karşıya kalacak. Koalisyon, bu konuda bir Emeklilik Komisyonu görevlendirdi. Komisyon en geç Haziran sonuna kadar önerilerini sunacak; koalisyon reformunu bunun üzerine inşa edecek. Konunun sorumlusu Çalışma ve Sosyal İşler Bakanı Bärbel Bas (SPD), yakın zamanda 13 kişilik (siyasetçi ve uzmanlardan oluşan) komisyonun oybirliğiyle bir sonuç çıkarmasını umduğunu belirtti. Bu açıklama, koalisyon içinde yeni tartışmaları önlemek için yapılmış acil bir çağrı olarak algılanıyor. Zira Birlik ile SPD’nin emeklilik reformuna bakış açıları farklı.
Vergi reformu
Koalisyon, koalisyon sözleşmesinde orta vadede orta ve dar gelirli kesimleri belirgin şekilde vergi yükünden rahatlatmayı taahhüt etti. Bu düzenlemenin planlandığı gibi 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi için yaz tatilinden önce uzlaşıya varılması gerekiyor. Karşı finansman konusu hâlâ tartışmalı. SPD, yüksek gelirler ile büyük mirasların daha fazla vergilendirilmesini isterken, CDU/CSU bu konuda henüz net bir kamuoyu açıklaması yapmadı. Her iki taraf da uzlaşmaya açık olduklarını işaret ediyor. Şu anda hükümet ve fraksiyon içi yoğun görüşmeler devam ediyor. El işçisi hizmetlerinin vergiden düşülebilirliği, federal yardımlar ve sübvansiyonlar gibi vergi ayrıcalıklarının kaldırılması da masada.
Bütçe konsolidasyonu
Maliye Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Lars Klingbeil (SPD), bakanlar ve üç koalisyon partisinin üst düzey yetkilileriyle görüşmelerde, 2027 bütçesi için yaklaşık 3 milyar euroluk bir açığı kapatmak zorunda. Savunma, altyapı ve iklim koruma alanlarındaki rekor yatırımlara rağmen (bunlar iki ayrı amaçlı, borçlanmayla finanse edilen özel fon üzerinden yapılıyor), her bakanlık kendi temel bütçesinde yüzde 1 tasarruf yapmak zorunda. Bu durum, örneğin Konut Bakanı Verena Hubertz’in (SPD) de kabul ettiği gibi konut yardımı (Wohngeld) gibi alanlarda acı verici tartışmalara ve kesintilere yol açıyor. Koalisyon sözleşmesinde öngörülen BAföG ve ebeveyn parası artışları da bundan etkilenebilir. Maliye Bakanı Klingbeil ile Bakan Dorothee Bär (CSU) daha önce BAföG reformunun finansmanının ayrıca sağlanması konusunda anlaşmıştı. İlgili bakanlar Klingbeil ile şu anda devam eden birebir görüşmelerde mali konularda uzlaşsalar bile konu yeniden tartışılacak, muhtemelen değiştirilecek ve nihai karar sonbaharda Federal Meclis’te verilecek. BERLİN
