Kentin çeşitli yerlerinde de yurttaşların kullanımına açık olması gereken doğa ve tarihi güzellikler ise rant ve daha fazla kazanç adına bir bir yok ediliyor. Tarih ve doğa tahribatına en iyi örnek ise yıllar önce Dicle Nehri'ne karışan coşkun bir şelale olmasıyla bilinen Fiskaya Şelalesi'nin bulunduğu alanda yaşanıyor. Alanda Dicle Vadi Projesi'nin 1. etap çalışmaları kapsamında yapılan Big Chefs isimli resturant, sadece zengin bir kesimin kentin güzelliklerini izleyebileceği özel bir mekan olarak işlev görmekte.

Amed'in doğa ve tarihi dokusuna büyük zarar veren bu projenin faaliyete geçmesiyle birlikte kentte resturanta bir tepki dalgası yükselmiş ve konunun muhataplarına eleştiriler yöneltilmişti. Kentin bu tepkisini gören Mimarlar Odası Diyarbakır Şubesi de, şehir plancılarından oluşan bir uzman ekiple konuya dair araştırmalar yaptı. Uzun bir çalışmanın ardından raporlaştırılan bu tespitlere ilişkin kimi konuların açıklığa kavuşturulması amacıyla Bilgi Edinme Hakkı kapsamında Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı'na sunuldu.
Geçtiğimiz günlerde belediyeye sunulan raporda bir kaç ay önce faaliyete geçen resturanta ilişkin çarpıcı bir o kadar önemli tespitlere yer verildi. Raporun giriş bölümünde resturantın şehircilik ilkeleri ve kamu yararına aykırı olduğu ifadesine yer verildi.

Kültürel alana resturant
Raporda söz konusu alanın tamamının "Önceliklli Proje Alanı" sınırında kaldığı, alanın yarısından fazlasının da "Sur Koruma Alan Sınırı" ve UNESCO süreci kapsamında belirlenen alan yönetim sınırında kaldığı ve alanın kültürel ve rekraatif tesis alanı olarak planlandığına  dikkat çekildi. Yapılan resturantın kültürel bir resturant olarak mı görüldüğü merak edilen bir konu.
Raporda, söz konusu projede yerel kullanıcıların sosyo-ekonomik profil analizlerinin neye göre yapıldığı sorulurken, işletmenin kentin açık ve rekreatif kullanımına cevap vermediği bunun aksine yüksek gelir gruplu kentlilerin kullanımına sunulan bir alan olduğu gerçeğinin imar planındaki "Öncelikli Proje Alan Sınırı" hükmüyle çelişkili olduğu belirtildi. Yine projenin "Sur Koruma Alanı Sınırı" içerisinde olmasından kaynaklı raporda bu alanda yapılacak her ölçekte plan, proje, uygulama, yapılaşma işlevlendirme ve her türlü fiziki müdahalede, Diyarbakır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun uygun görüşün alınması gerektiği belirtilerek, buna ilişkin gerekli koruma kurulunun görüşlerin alınıp alınmadığı soruldu.

İşletmenin özel kullanımına mı bırakıldı?
Raporda, işletmenin bahçe olarak kullandığı alanın imar planında yeşil alan olarak planlandığı tespitine yer verildi. Kamu kullanımına açık olması gereken bu alanın işletmenin özel kullanımına bırakılmasının dayandığı yasal gerekçelerin neler olduğu soruldu.
Raporda, söz konusu işletmenin binasında proje dışı uygulamaların olup olmadığı ve işletmenin kapalı alanları toplamında inşaat alanının korunup korunmadığı da soruldu. İşletmenin otopark alanı olarak kullandığı alanda bu kullanımın hangi ihtiyaca dönük oluşturulduğunun anlaşılmadığını ifade edildi.
Raporda, böylesi bir işletmenin bu çevrede ekonomik ve psikolojik bir bariyer oluşturarak toplumsal bir ayrışma ve dönüşüm baskısı yarattığı ifade edilerek, belediyenin bu ölçekte ortaya çıkacak olan ayrışmaların yaratılmaması için gerekli tedbirleri alıp almadığı ve bu konuda bir çalışmanın olup olmadığı soruldu.


HAYRİ DEMİR/DİHA/AMED