Dewleta tirk zindanê Amed zey laboratuwar vîna, waşt rih û kîmyayê tepişteyan bivûrno. Bi tezgaxanê îşkence, bi îtirafkerdişan, ters, tacîz û tecawizan, bi def û dolaban hewl da şoreşgeran teslîm bigîro. Kiştox Esat Oktay’î xo zey heq-homayê girotxaneyan îlan kerd. Wehşeto ke dewlet zindanan de ramit roj bi roj omidê hometî qedîna. Herkesî pawite ke meyitê şoreşgeran zindanan ra bivejyê. La wexto ke herkesî va omid qediya, Mazlûm Doğan’î meşaleyê azadî fiştra ci. Na meşale xoverdayoxan ra destê Ferhat, Kemal, Xeyrî, Sakîne û destê bi desan şoreşgeran de açariya adirê serbestî. Hereketê serbestî yê Kurd ser na xoverdayişê zindanê Amed bî gird û amê roja ewroyî. Nayî ra şarê Kurd deyndarê xoverdayoxanê zindanê Amedî yo.
Meşaleya Mazlûm Doğan’an nika zî zindanê Ûrmiyê de destê Elî Reza Resûlî, Elî Efşarî’yan de veşena. Jû aşmî ra vêşî wexto jû koma nûmayişkaran verra polîtîkayê zext û zorvajî yê rejîma molayanê gonîwerd girotxaneyê Ûrmiyê de, destpa grevê veyşanî kerdî. Tepişteyê girotxaneyê Sîne, Recayî Şehr, Zahîdan, Minab û Bender Lenge de manenê zî, serva paştdayin tewrê nûmayişê Ûrmiyê bî. Çi ke rejîma Îran ke bi qanûnanê şerîat û hetê Molla û Şax’an yena îdarekerdin zext û zorvajî de sînoran nêsilasnena. Şax’ê newî yê welat Hamaney zey qanûnanê Hamûrabî hewl dano ke bi qanûnanê şerîat welat îdare bikero. Îran’a ke zey baxçeyê gulan, mozayîkê rengan bî, kerdî bêreng, bê tam û tarî. Îran de hewna zî cezayê îdam yeno dayen. Goreyê tayn îstatîstîkan Îran de emserr 250 kes amey dardekerdin. Nînan ra jû zî ceniya 26 serrî ya bi nameyê Reyhaneh Jabbarî bî. Reyhaneh rîwalê-qandê jew keso ke waşt tecawizê ci bikero kişt, cezayê îdam girot. Hiqûqê na dewletî henda yo.
Polîtîkayê dewleta Îran yê verra Kurdan, polîtîkayanê dewleta Tirk ra ciya niyê. Rejîma molayanê faşîst 2010’î de bi îdiayê ‘dişmenê heqî’yê Ferzad Kemanger ra piya, Elî Heydariyan, Şîrîn Elemhûlî, Ferhad Wekîlî û Mehdî Îslamî darde kerd. Goreyê zonayişê ke rêxistina efû yê mavênnetewî da Ferzad Kemanger’î rê girotxane de îşkenceyê giran kerdiyê. Welatê mollayanê sixte 2011’î de zî gencê Kurd Hüseyin Xizrî îdam kerd. Ceniya bi nameyê Zeynep Celaliyan ke 2008’î de amê tepiştiş, derheqê ci de cezayê îdam ame dayin, peycoy no ceza vurniya cezayê muebbet, hewt serriyo zindananê tarî de, bin îşkence de xover dana.
Xoverdayişê grevê veyşanî yê Ûrmiyê zî rîwalê nê bêhiqûqiyan, rîwalê qanûnanê faşîstî, rîwalê wayirvetişê rimetê merdimî destpa kerd. Tepiştey wazenê Îran de sîstema faşîst biqediyo raya demokrasî, heq, hiqûq û serbestiyan abiyo. Serkewtişê na xoverdayiş, girêdayê wayirvetişê şarî yo. Tenya jew deqe fikir bikerê ke, jew zîndanê serdîn, tarî û bin îşkence de, însanî ganê xo delpe delpe vilêşnenê. Na babed serva herkesî jû îmtihana wijdanî ya. Goş bidime qîrayişê xoverdayoxanê zindanê Ûrmiyê û raya şoreşê rojakewtê Kurdistan akerime.