KURDÎ-DER ve Eğitim Sen Amed şubeleri öncülüğünde Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Konukevi önünde basın açıklaması yapıldı. Açıklamaya BDP, DTK, HDK, KESK Diyarbakır Şubeler Platformu temsilcilerinin de aralarında buluduğu yüzlerce kişi katıldı. Kürtçenin Dimilkî lehçesinde “Roja zimanê zikmakî ya cîhanê pîroz be. Roja ziwanê daye ya cîhanî pîroze bo” yazılı pankart açılırken, “Bê ziman jiyan na be” ve “Ziman jiyan azadî” sloganları atıldı. Açıklamaya katılanlar “Bi kurdî binivîse”, “Bi kurdî nasname yo”, “Bi kurdî bifikire” ve “Ziman hebun e” yazılı beyaz önlükler giydi. Kürtçe konuşma yapan Eğitim Sen Başkanı Kasım Birtek, “Biz kendi anadilimize sahip çıkarak devletin bu kirli politikalarını boşa çıkardık. Cumartesi günü İstasyon Meydanı’nda da binlerce kişiyle bir araya gelerek bir daha kendi dilimize sahip çıkacağız” dedi. KURDİ-DER Genel Başkanı Sebahattin Gültekin ve BDP Bitlis Milletvekili Hüsamettin Zenderlioğlu ise, Kürtçenin direniş mücadelesini özetlediler.
Amed’in Ergani İlçesi’nde Hükümet Konağı önünde açıklama yapıldı. “Anadilde eğitim hakkı tanınsın, anayasal güvenceye alınsın” pankartı açıldı. Bismil’de yapılan açıklamada “Anadilde eğitim hakkı engellenemez” yazılı Kürtçe ve Türkçe pankart ile dövizler taşındı.
Anadile değil lince barikat
Van’da düzenlenen yürüyüşe BDP Van Milletvekili Nazmi Gür, Van Belediye Başkan Vekili Sabri Abi ve STÖ temsilcilerinin aralarında bulunduğu bini aşkın kişi katıldı. Yürüyüş, polis tarafından engellenmek istendi. Yolu trafiğe kapatan kitle “Bê ziman jiyan nabe”, “Anadile değil, lince barikat”, “Baskılar bizi yıldıramaz” sloganları attı. Musa Anter Barış Parkı’ndan, Feqiyê Teyran Parkı’na yürüyen kitle, Kurmancî, Dimilkî ve Ermenice yazılı “Dil yaşamdır”, “Dil ana sütü gibi helaldir” dövizleri taşıdı. BDP Van İl Başkanı Musa İtah, “Bir ulusun dili, kimliğidir kimse kimliğimizi alamaz” dedi.
Kürtçe ders verildi
Van’ın Çaldıran İlçesi’nde BDP binası önünde yapılan basın açıklamasında “Zimanê me azadiya me ye” pankartı açıldı. Başkale’de ilk olarak esnafa anadilin önemine vurgu yapılan Kürtçe bildiriler dağıtıldı ardından ise ilçe merkezinde açık alanda sembolik Kürtçe ders verildi. KURDİ-DER Şube Başkanı Korkmaz, yasaklara rağmen Kürtçenin yaşatıldığını belirterek, yurttaşlara Kürtçe kurslara katılım çağrısında bulundu. Erciş’te yapılan yürüyüşte ise Osman Sebrî, Musa Anter, Ahmedê Xanê gibi birçok Kürt aydının fotoğrafları taşındı.
Anadilimiz varlığımızdır
Hakkari’de Anadil Günü nedeniyle BDP İl binası önünde toplanan binlerce yurttaş belediye binası önüne kadar yürüyüş düzenledi. Kentteki sivil toplum örgütü temsilcileri, belediye, BDP seçilmişlerinin de katıldığı yürüyüşte kitlenin büyük bölümünün yöresel kıyafetler giymesi dikkat çekerken, “Kurdino an bi kurdî biaxifin, bixwînin û binivîsînin an jî ne bêjin em kurdin”, “21’ê Sibatê roja zimanê zikmaki ye li dinyayê bîroz be”, “Anadilde eğitim halkların varlığının temelidir” pankartları açıldı. KURDİ-DER Hakkari Şube Eşbaşkanı Vasfi Ak, “Yüzlerce yıldır her alanda dilimiz yok edilmeye çalışıldı. Bizler de anadilimize sahip çıkarak varlığımıza sahip çıkacağız” dedi. açıklamanın ardından Feqiyê Teyran Kültür Merkezi’nde panel düzenlendi.
Yasaklı harfler taşındı
Hakkari’nin Yüksekova İlçesi’nde ise Oslo Oteli önünden Eski Cezaevi kavşağına kadar yürüyüş düzenlendi. Yasaklı W, X, Q harfleri ile “Hindî ku ziman qedexe bin, çek ji hole ranabin (Diller yasaklı olduğu müddetçe silahlar susmaz)” pankartı açıldı. Şemdinli’de yapılan yürüyüş ardından ise açıklama yapan KURDİ-DER Şube Başkanı Hamza Arslan, “Son 15 yıldır bütün baskılar ve yasaklamalara rağmen, TZPKurdî ve KURDİ-DER tarafından eğitim atölyelerinde binlerce Kürtçe anadil eğitmeni yetiştirilmektedir. Biz de bütün her yerde olduğu gibi Kürt dilini korumak ve ileriye taşımak için ‘dilimiz değerimizdir’ şiarıyla mücadelemizi bütün alanlarda devam ettireceğiz” dedi.
Dil halkların kimliğidir
Mardin’de KESK bileşenleri anadil günü dolayısıyla Yenişehir Karayolları Parkı’nda basın açıklaması yaptı. Kızıltepe’de binlerce kişi Özgürlük Meydanı’nda biraraya geldi. KURDİ-DER Kızıltepe Temsilcisi Halil Kuzu, Kürtlerin anadili üzerindeki inkar ve baskının hala devam ettiğini belirterek, 2000’li yılların başında Türkiye’nin birçok üniversitesinde okuyan öğrencilerin anadili Kürtçede eğitim görmek için dilekçe verdiklerini; yüzlercesinin gözaltına alındığını, tutuklandığını ve aldıkları ceza ile üniversitelerden uzaklaştırıldığını hatırlattı. Kuzu, “Dil halkların kimliğidir” diyerek, bedeli ne olursa olsun anadillerini koruyacaklarını belirtti. Eğitim Sen Kızıltepe üyeleri bir günlük grev yaptı. Öğrenciler de eyleme katıldı.
Mardin’in Derik İlçesi’nde Cumhuriyet Meydanı’nda basın açıklaması yapıldı. Nusaybin’de ise kalabalık bir grup “Eğitim; anadilinde, bilimsel, demokratik olduğunda haktır”, “Qedexekirina ziman komkijiya gelan e!”, “Dersa bijarte heqarete!”, “Pirzimanî ji bo mirovahiyê hêz e!” dövizleriyle Barış Parkı’na yürüdü. Nusaybin Belediyesi bünyesinde kadınlara Kürtçe dil ve bilgisayar kursu sertifikaları törenle verildi.
Öğretmenler de eylem yaptı
Şırnak’ın Cizre İlçesi’nde KURDİ-DER binası önünde biraraya gelen yüzlerce kişi Mem û Zîn Kültür ve Sanat Merkezi’nin erbane grubu çaldığı ezgiler eşliğinde “Bê ziman jiyan nabe” sloganları ile Şırnak Üniversitesi Cizre Meslek Yüksek Okulu’na yürüdü. Yürüyüşte, “Dil halkların kimliğidir”, “Dil toplumun harcıdır” ve “Kürtçe resmi dil olsun” dövizleri taşındı. KURDÎ-DER üyesi Meryem Aşkara, “Kürt halkı tartışmasız, okul öncesi eğitimden üniversiteye kadar anadilde eğitim istiyor ve bunun mücadelesini de kesintisiz devam ettiriyor” dedi.
Silopi’de ise KURDİ-DER Şubesi önünde yapılan açıklamada “Bê ziman jiyan nabe”, “Zimanê me rumeta meye” sloganları atıldı.
İdil’de Feqiye Teyran Eğitim Destek Evi öğretmenleri “Ziman hebûna gelan e” pankartı açarak basın açıklaması yaptı.
Seçmeli ders kara mizah
Urfa’da KURDÎ-DER öncülüğünde, 36 kurumdan oluşan Demokrasi Platformu basın açıklaması yaptı. “Ziman bê perwerdehiyê nabe” pankartı açıldı. KURDÎ-DER Urfa Şube Başkanı Osman İzgör, “Devlet 2012 yılı başında seçmeli ders diye dünyada örnekleri bulunmayan bir girişimde bulundu. Ancak bu girişim Kürt kurum ve dernekleri tarafından kara mizah olarak değerlendirildi ve kabul görmedi. Dolayısı ile Kürt halkı okul öncesi eğitimden başlayarak üniversiteye kadar anadilde eğitim hakkını istemekte ve mücadelesine devam etmektedir” dedi.
Kendisi var hakları yok
Batman’da Atatürk Parkı’nda yapılan açıklamada, son 30 yılda sistemin baskı ve zulmüne karşı Kürt halkının mücadele ve direnişi en üst seviyeye ulaştırdığı belirtilerek, “Kürt halkının varlığı kabul edildi. Ama maalesef bu sefer de dil, kültür ve eğitim haklarına ‘hayır’ denildi” denildi.
4 dilde açıklama
Adana’da HDK, İHD ve KURDİ-DER şubeleri, İnönü Parkı’nda kitlesel açıklama yaptı. BDP, EMEP, KESK, DİSK ve kimi sivil toplum örgütleri ile yurttaşların da destek verdiği açıklamada “Anadilin kullanımı önündeki tüm engeller kaldırılsın dil yasağı son bulsun” pankartı taşındı. Kürtçenin Kurmancî ve Dimilkî lehçeleriyle Türkçe, Arapça, Lazca açıklama yapıldı.
KURDİ-DER İzmir Şubesi, Konak Pier önünden Eski Sümerbank önüne yürüyüş düzenledi.
Anadilde eğitim en temel hak
KESK Muş Şubeler Platformu belediye önünde basın açıklaması yaptı. Açıklama öncesi üzerinde “Ziman bê perwerdehiyê nabe” yazılı kalemler dağıtıldı. KESK Dönem Sözcüsü Necmi Erol, “Bireyin anadilinde eğitim alması en temel insan haklarından biri olduğu gibi bireylerin kendi anadillerinde eğitim almasının engellenmesi de en büyük insan hakkı ihlallerinden birisi olarak kabul edilmektedir” dedi.
Muş’un Malazgirt ve Bitlis’in Tatvan ilçelerinde yapılan açıklamada, Kürtçenin gelişmesi için anayasal güvence altına alınmasının önemine vurgu yapıldı.
HABER MERKEZİ
Eğitim Sen: Seçmeli ders oyalamadır
Eğitim Sen Genel Merkezi Uluslararası Anadil Günü’ne ilişkin genel merkez binasında basın toplantısı düzenledi.
Eğitim Sen Genel Başkanı Ünsal Yıldız, anadilde eğitime ilişkin yaygın ve güçlü bir toplumsal talebin oluşması karşısında AKP Hükümeti’nin oyalamacı bir yaklaşımla, okullara seçmeli anadil eğitim dersi koyduğunu söyledi. Sendika olarak anadilde eğitim konusunda bu oyalamacı yaklaşımı doğru ve sorunu çözücü bulmadıklarını dile getiren Yıldız, bir an önce anadil için gerekli alt yapı çalışmalarına başlanmasını talep etti. Anadilde eğitiminin bölücü bir talep olmadığı vurgusunu yapan Yıldız, tersine talebin birleştirici olacağını söyledi.