- İran ile ABD'nin barış anlaşması tamamlandı, imza töreni 19 Haziran'da. Anlaşmaya karşı çıkan İsrail ise Lübnan, Suriye ve Gazze'de kalacağını açıkladı.
ABD ve İran, 100 günü aşan savaşı sona erdirmek için mutabakat zaptı üzerinde anlaştı. Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda varılan anlaşma, 19 Haziran Cuma günü İsviçre’nin Cenevre kentinde imzalanacak. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın Cuma günü tüm gemi geçişlerine açılacağını, İran ise ABD’nin limanlarına yönelik deniz ablukasının derhal kaldırılacağını açıkladı.
Taraflar 14 maddelik bir mutabakat metni üzerinde anlaşma sağladı. Buna göre, ABD 30 gün içerisinde İran'a uygulanan deniz ablukasını sona erdirecek ve Hürmüz Boğazı İran'ın yönetiminde yeniden açılacak. Ayrıca açıklanan metinde İran'ın petrol ve petrol ürünleri ithalatına uygulanan yaptırımlarında kaldırılması ve İran'ın, 24 milyar dolarında dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması gibi maddelerin yer aldığı öne sürüldü.
Ancak söz konusu mutabakat metni bir çerçeve anlaşma niteliği taşıyor. İki ülke arasında ihtilaflı olan nükleer müzakereler gibi konuların daha sonraki müzakerelerde ele alınması bekleniyor. İran, ABD'nin "niyet beyanı"ndan doğan yükümlülüklerini yerine getirmesi hâlinde nihai bir anlaşma için müzakerelerin başlayacağını açıkladı.
Henüz teyit edilmemiş olan iddialara göre, ABD ve müttefiklerinin İran için en az 300 milyar dolar değerinde yeniden inşa planları sunması ve İran'ın nükleer silah üretmeme taahhüdünün yinelenmesi de anlaşmada yer alan maddelerden.
Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde kalıcı bir ateşkes de öngören anlaşma, aynı zamanda ABD'nin İran'ın iç işlerine karışmama taahhüdü ve ABD'nin İran'dan askerlerini çekmesi planlarını da içeriyor.
İsrail: Çekilmiyoruz
Gözlerin çevrildiği İsrail ise anlaşma için “Bizi bağlamaz” açıklamasını yaptı. İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, "İsrail, ABD'nin boyunduruğunda bir devlet olmadığını, bağımsız ve egemen bir devlet olduğunu" ve “Hizbullah'ın tamamen yok edilmesinden daha azıyla yetinemeyiz; savaşçılarımızın ele geçirdiği ve terörist altyapısından arındırdığı bölgelerin bir santimetresinden de çekilemeyiz" restini çekti.
Savunma Bakanı Israel Katz, İsrail askerlerinin Lübnan, Suriye ve Gazze'de kalacağını duyurdu. Katz, bunun Netanyahu tarafından Trump'a "açıkça iletildiğini" de sözlerine ekledi. İsrail'de yaklaşan seçimlerin önde gelen adaylarından Naftali Bennett, anlaşmanın "İsrail'in güvenliği açısından tehlikeli bir dönemeç" olduğunu söylerken, Sol eğilimli Demokratlar Partisi lideri Yair Golan ise mutabakatın "İsrail'in askeri kazanımlarını fiilen silip süpürdüğünü" öne sürdü. CENEVRE
