New Scientist dünyanın en saygın bilim dergilerinden biri. İngilizce versiyonunu Avrupa garlarında hatırı sayılır bir paraya kazıklıyorlar. Bizim kafamız karışık işlere pek basmadığından 3’e 5’e popüler bilim dergilerine sarıyoruz.

New Scientist’in son sayılardan birinin konusuydu aptallık. Konu bizim de anlayabileceğimiz kadar basit olunca paraya kıydık.
Aptallık deyip geçmeyin. Dünyanın en parlak beyinleri insanların nasıl olup da aptalca şeyler yaptıkları konusunda kafa patlatıp durmuş. Ve ne yazık ki doyurucu bir açıklamaya ulaşamamışlar.
Alman psikiyatrist ve psikoterapist Fritz Perls, “Ego Açlık ve Şiddet” adlı kitabında Albert Einstein’in kendisine şunu dediğini söyler: “İki şey sonsuzdur. Biri evren diğeri de aptallık. Ve ben evrenin sonsuzluğu konusunda pek emin değilim.”
Çoğu bilim tarihçisi bu sözlerin Einstein’in ağzından birebir çıkmadığını savunur. Ağırlıklı kanı Perls’in, Einstein’in aptallık konusundaki görüşlerini özetlediği şeklinde.
Fransız yazar Gustave Flaubert ise evrenin sonsuzluğu, evrenin sürekli olarak genişlediği gibi bilimsel bulguların olmadığı bir çağda yaşadığından “dünyanın sınırları var ama aptallığın sınırı yok” diye not düşmüştü tarihe. 58 yaşında aniden öldüğünde bir “aptallık ansiklopedisi” hazırlıyordu.
***
Stanford Üniversitesi’nden Gerald Crabtree’ye göre insan zekası, beynin evrimi 2 bin ile 5 bin arasındaki genin sürekli mutasyonu sonucundan değişiklik gösteriyor. Crabtree modern toplumlarda işbirliği, iletişim etkinliği geliştikçe aptalların, daha az aptallar ve aptal olmayanlar kadar başarılı olma şanslarının giderek arttığını savunmakta. Araştırmaları modern insanlardaki gen mutasyonunun giderek “en zeki hayvanları” aptallığa evirdiği gösteriyor. Daha da ileri giden Crabtree, MÖ 1000 yılındaki toplumlardan alınıp günümüz toplumuna bırakılacak birinin çağımızın en parlak ve entelektüel açıdan en diri isimlerinden biri olacağını söylüyor.  
Kısacası antik çağlarda başarılı olmak hatta hayatta kalabilmek için zeki olmak gerekiyordu. Günümüz toplumlarında klasik ölçülerde “başarılı” olan onbinlerce aptal ansiklopedi sayfalarında yer alırken, gerçekten de ilk ve ortaçağlarda öne çıkan kişilerin hemen hemen tümünün son derece sıradışı beyinler olduğu açık bir gerçek.
***
Crabtree’nin savını destekleyecek başka bir ton veri var elimizde.
Örneğin insanlığın en büyük teknolojik, bilgi atılımını yaptığı çağda milyonlarca insan savaşlarda öldü.
Dünyamız şu andaki nüfusunun 6 katını besleyebilecek potansiyele sahipken milyonlarca insan açlıktan can verdi.
Lady Gaga 23 milyon albüm ve 64 milyon single sattı.
Obama Nobel Barış Ödülü aldı.
***
Ve işin garip tarafı araştırmacılara göre zeki insanların aptalca kararlar alma eğilimleri de modern toplumlarda çok daha fazla artmış durumda.
Yani bilgi çağında, insanlığa yeni ufukların açıldığı, ilk insan yapımı aracın Güneş Sistemi sınırlarını aşarak yıldız sistemleri arasındaki boşluğa girdiği çağımızda giderek aptallaşıyoruz.
İlginç değil mi?