Arap Birliği, Suriye yönetimini yalnızlaştırmak için radikal kararlar aldı. Kahire’deki toplantıda alınan kararlara göre, Şam yönetimiyle bütün ilişkiler kesildi. Suriye’deki çatışmaların önlenmesi için bir ‘barış gücü’ oluşturulması istendi. Suriye’yi Arap Birliği nezdinde bundan sonra dış müdahaleyi savunan muhalifler muhatap alınacak. Suriye yönetimi, Arap Birliği’nin ‘hezeyan içinde’ olduğunu iddia etti.
Arap Birliği, önceki gün Mısır’ın başkenti Kahire’de Suriye gündemiyle olağanüstü toplanmıştı. Toplantıda Esad’a karşı muhaliflere açık destek çıktı. Suudi Arabistan’ın önerisi olan ‘Suriye’ye barış gücü gönderilmesi’ni onaylayan Arap Birliği, BM Güvenlik Konseyi’nden Arapların ve BM’nin ortak katılımıyla Suriye’ye asker gönderilmesini talep etti. ‘Barış gücü’ Suriye’deki ‘ateşkesi’ gözetleyecek ve denetleyecek. Dış destekli Ulusal Konsey adlı muhalif grup, Suriye’ye bir ‘barış gücü’ gönderilmesini talep etmişti.
Zirvede, Şam yönetimiyle ilişkilerin kesilmesi yönünde karar alındı. Ancak bu karara karşı çıkan Cezayir ve Lübnan, Şam yönetimiyle olan ilişkilerini devam ettirecek. Arap Birliği bakanları, “Suriye muhalefetiyle her türlü iletişim kanallarının açılması ve her türlü siyasi ve maddi yardımın sağlanmasını” kararlaştırdı. Bu karar, geçmişte üyelerinin iç işlerine karışmama tavrını benimsemiş olan Arap Birliği için dikkate değer bir tavır değişikliği ifade ediyor.
Rusya’yı ikna turları
Arap Birliği, insani ihtiyaçlar dışında Suriye ile ticaretin durdurulması konusunda daha önce alınan kararın etkili bir biçimde uygulanmasını istedi.
Arap Birliği Genel Sekreteri Nebil el Arabi, başta ‘uluslararası barış gücü’ olmak üzere alınan kararların Güvenlik Konseyi’nde bir kez daha veto edilmemesi için Rusya ve Çin’le yakın temasta olunacağını söyledi.
Arap Birliği’nin aldığı kararlar dış güçlerle yakın temasta olan muhalifler ile Şam karşıtı ülkeleri oldukça sevindirdi. Kararları memnuniyetle karşılayan İngiltere, batılıların ‘barış gücü’ içinde yer almaması gerektiğini savundu. Almanya’da Dışişleri Bakanlığı sözcüsü de, “Suriye’deki üzücü gelişmeler karşısında Arap Birliği’nin ‘aktif önderlik’ rolü üstlenmesinin sevindirici” olduğunu söyledi.
Bugüne dek Şam yönetiminin yanında yer alan Rusya ise, ‘barış gücü’ne ihtiyatlı yaklaştı. Moskova yönetimi, hem dış destekli muhaliflerin hem de Şam yönetiminin onay vermesi halinde ‘barış gücü’ne evet diyeceklerini açıkladı.
Şam’ın tepkisi
Şam yönetimi ise Arap Birliği’ne sert tepki gösterdi. Şam yönetimi, “ülkenin güvenlik ve istikrarını hedef alan düşmanca bir girişim” olduğu gerekçesiyle öneriyi geri çevirdi. Arap Birliği’nin girişimini Kahire’deki Suriye Büyükelçisi Yusuf Ahmed, planın “Arap hükümetlerinin içinde bulunduğu hezeyanı” sergilediğini söyledi. Ahmed, ‘barış gücü’ gönderme önerisinin, Suriye karar taslağının BM Güvenlik Konseyi’nde ret edilmesini izleyen tökezleme ve paniğin işareti olduğunu söyledi.
Bu arada ‘Suriye’nin Dostları’ adlı temas grubu Tunus’ta toplanacak. ABD’nin girişimiyle oluşturan grup 24 Şubat’ta toplanacak. Konferansta Suriye’nin kimler tarafından temsil edileceği tartışma konusu oldu. Bunun Suriye muhalefetine bırakılması dikkat çekti.
KAHİRE/ŞAM