
Asena K. 20 yaşında genç bir kadın. Meletî'de ülkücü bir babanın en büyük kızı olarak dünyaya geldi. Kendi anlatımına göre annesi de babasının gelenekçi yaklaşımını kabul etmiş ve evinin kadını, çocuklarının annesi olmuştu. Ülkücü baba kızı dünyaya gelir gelmez, ona kendi dünya görüşüne uygun bir şekilde mitolojik olarak 'dişi kurt' anlamına geldiğine inandığı Asena adını layık gördü. Gençliğinde Ülkü Ocakları başkanlığı yapmış, daha sonra memur olarak hayatına devam etmiş ama her fırsatta farklılıkları inkar etmeyi milliyetçilik olarak kabul etmiş olan baba, küçük Asena'sını kendi dünya görüşüne göre büyütmeyi de ihmal etmemiş.
'Ermeni oyunu' öğretisi
17 yaşına kadar Meletî'nin küçük bir ilçesinde öğrenimine devam eden ve orada milliyetçi/ülkücü olarak hayatını sürdüren Asena'nın anlatımlarına göre, PKK bir numaralı düşman olarak kendilerine anlatılmış ve kabul ettirilmişti. Asena şöyle anlatıyor o durumu:
"PKK diye bir şey vardı, her akşam haberlere çıkıyordu. Ses tonu kalın muhabirler konuşuyor, asker anneleri ağlıyordu. Küçükken bile biz onları izleyip yemin ediyorduk; intikam alacaktık. Vatan bölünmeyecekti! Her sabah andımızı, İstiklal marşımızı en yüksek sesle okuyacaktık. Bu formdan hiç çıkmadık. Duygularımız o kadar yoğundu ki, en temel soruları bile sormamışız. Neden? Neden bunu yaptığını hiç bilmiyordum. Evet, PKK'den birileri ölüyordu ama onların bir annesi olduğu fikri hiç aklıma gelmemişti. Babama 'onlar kim' diye sorduğumda Ermeniler diyordu. Ermenilerin oyunuydu her şey! Ermeniler vardı ve koca bir halkı ayaklandırmıştı. Gerçeklerle karşılaştıkça çok hayretler içinde kaldım. En çok aldatılmışlık duygusu sardı beni. Kelimenin tam anlamıyla sistematik bir şekilde bize yalan söylenmiş ve kandırılmıştı(k)m."
Kürt algısı
Kürtlere karşı da, "bunlar pis, kirli, bölücü" denilerek ayrımcılık yüklenen Asena, kendisine öğretilen yaklaşımları "Kötü olan her şey Kürt'tü. Saçlarım dağınıkken 'Kürt kızı' gibi olmuştum. Kardeşimin burnu aktığında 'Kürt çocuğu' oluyordu. Kürt mahallesinde mi büyümüştüm, nasıl edepsizce küfrederdim. Esprimiz, 'En iyi Kürt ölü Kürt'tü. Tabii Kürt arkadaşlarımız vardı ama 'şerefsiz' olmadıklarını söylüyorlardı. Onlar Kürt'tü ama bölücü değildi! Bizi her gün buna ikna etmeye çalışıyorlardı. 7 yaşındayken kavga ettiğim kızın evinin kapısına 'Kürt Demet' yazmıştım. Öfkeliydim. Rencide etmek istiyordum. 7 yaşındayken bile. B sınıfı dayak yerdi (yoksulların sınıfını işaret ediyor). B sınıfı sınıfta kalırdı. B sınıfı kötü kokardı. Bizimkiler 5 sene aynı kalmışken, onların öğretmenleri hep değişti. Sınıfları çamurdu hep. Kızları devam edemedi. Tüm bunları 18'imde, tekrar ilçeme geldikten sonra görüyordum. Hiç daha önce neden oranın 'kanalizasyonları bir türlü düzgün olmadı, mahalle çamur içinde, neden kokuyor' diye düşünmedim. Annem mahallede bir çizgi çizerdi, ötesine geçip oynamamıza izin vermezdi. Onlar çamurlu, biz temizdik ve bizi kirletmelerine izin vermemeliydik!" şeklinde özetliyor.
Hayatını sorguladı
Asena'nın hayatındaki dönüm noktası 3 yıl önce üniversiteyi kazanıp geldiği Ankara'da değişiyor. Yurda yerleşemediği için, ilk başlarda babasının da yönlendirmesiyle cemaat evlerine yerleşen Asena'nın milliyetçi kimliği cemaat evlerinde kendisine önemli bir referans olsa da, o orada bulunduğu kısa süreyi, 'azap' olarak nitelendiriyor. Daha sonra yaşamını, kendisine inandırılanları sorgulamaya başlıyor. İlk olarak bunun üzerinden sol ve sosyalist değerlerle tanışıyor. O güne kadar bir ülkücü olarak karşısında yer aldığı eylemlere katılıyor yavaş yavaş. Ancak yine de Kürtlüğe mesafeli yaklaşıyor ve sosyalist olmasına rağmen, eylemlerde atılan Kürtçe sloganlar, ilk başlarda kendisini rahatsız ediyor. Sosyalist fikirler yönünde dönüşüme uğrasa da dahil olduğu milliyetçi dünyanın Kürtlere yönelik ayrımcı düşünceleri, bir süre daha kendisini terk etmiyor. Ta ki, cezaevlerinde 12 Eylül 2012 yılında Kürt tutsakların başlattığı ve 68 gün süren açlık grevlerine kadar.
O dönem kimi Kürt arkadaşlar edinse de, PKK ve Kürtler hakkındaki fikirleri Asena'yı Kürtleri anlama konusunda engelliyor. Asena, kendisi için her şeyin yerle yeksan olduğu anı, açlık grevleri döneminde bir gazeteye yansıyan fotoğraf karesine dayandırıyor. "Bir oğlu ve bir kızı açlık grevinde olan bir annenin iki yana kollarını açmış Diyarbakır Cezaevini kucaklamak isteyen fotoğrafını gördüm. Ölüm sınırında olan çocuklarına destek verirken o dimdik duruşu, benim için artık her şeyin yeniden başladığı anlamına geldi" sözleriyle anlatıyor Asena kendisindeki dönüşümün başlangıcını ve o anneye duyduğu hayranlığı yaşayarak anlatıyor. "Dumura uğramıştım, bir annenin çocuklarının eridiğini bile bile dimdik duruşu beni çok etkiledi. 'Bunun bir anlamı olmalı' diye düşündüm. Kürt Hareketi, anne hareketi gibiydi bakınca" diyor. 'Örgütün çocukları para ile eylemlere kattığı' yönünde daha önce kendisine propaganda edilen şeyler aklına geliyor ve kendisine, "Bir anne çocuğuyla kaç liraya vedalaşır?" sorusunu yöneltiyor Asena.
Asena değil Viyan
Asena, bugüne kadar PKK'nin açılımının dahi 'Kürdistan İşçi Partisi' anlamına geldiğini bilmediğini belirtiyor ve "Açılımını öğrendiğim vakit ezberlerim de yavaş yavaş değişmeye başladı" diyor. Sonra ismini, babasının kendisine kazandırdığı özellikleri, kardeş denilen halka karşı işlenen ayrımcılıkları sorguluyor hayatında. Ve kendisinde Kürtçe'de irade anlamına gelen Viyan denilmesini istiyor arkadaşlarından. Üstelik Viyan Soran'ın hayat hikayesiyle bu vesileyle tanışıyor.
Annesi artık yanında
Okuduğu hukuk fakültesinin sadece bireysel hakları değil, toplumsal hakları da kendisine tanıtmış olmasından mutluluk duyan Viyan, aynı zamanda ailesinin karşısında da son derece zorlandığını ifade ediyor. Sosyalist fikirlerle tanışmasını bile hazmedemeyen babasının şiddetine uğradığını anlatıyor. Bütün yönelimlere rağmen geri adım atmıyor ve ailesinin kaygılarına rağmen annesini etkilemeyi başarıyor.
Asena, şimdiden Mart ayında Amed Newroz'una kardeşiyle birlikte gitme heyecanını yaşıyor. Asena, son olarak "geçmişte yaptıklarımdan utansam da şimdi çok huzurluyum, çok mutluyum" sözleriyle özetliyor yaşadıklarını.
KENAN KIRKAYA/DİHA/ANKARA