MURAT KUSEYRİ/ANF/STOCKHOLM


Yazar Aslı Erdoğan, 28 Eylül günü başlayacak olan Göteborg Kitap Fuarı’nda basın ve ifade özgürlüğünü konu alan konferanslara katılacak. İskandinavya’nın en büyük kitap fuarı olma özelliği taşıyan Göteborg Kitap Fuarı’nda düzenlenecek bir törenle, KHK ile geçtiğimiz yıl kapatılan Evrensel Basım Yayın ile Cumhuriyet Kitap Genel Yayın Yönetmeni Turhan Günay’a Voltaire Ödülü verilecek.


İsveç medyası geniş yer verdi

Yazar Aslı Erdoğan’ın da Göteborg Kitap Fuarı’na katılacak olması İsveç medyasında geniş yer buldu. Dünya çapında tanınmış yazarın AKP hükümetinin kapattığı Özgür Gündem ile dayanışma içinde olduğu için 132 gün cezaevinde tutulduğu, yurtdışına çıkmasının yasaklandığı ancak mahkemenin kararı kaldırmasından sonra ilk kez yurtdışına çıkacağına dikkat çekildi. 

Erdoğan, kitap fuarında 29 ve 30 Eylül günleri basın ve ifade özgürlüğünü konu alan iki konferansa katılacak. Cumhuriyet Kitap Genel Yayın Yönetmeni Turhan Günay de, İsveç PEN Kulubü Başkanı Elisabeth Åsbrink ile birlikte IPA Yayımlama Özgürlüğü Komitesi Başkanı Kristeen Einarsson’un moderatörlüğünü yapacağı 'Türkiye’de gelişmeler ve ifade özgürlüğü' temalı panele konuşmacı olarak katılacak.

Kitap fuarında düzenlenecek diğer panel, konferans ve seminerlerde 2 yıldan beri Çin’de cezaevinde tutulan İsveç vatandaşları, yayıncı-yazar Gui Minhai, 16 yıldan bu yana Eritre’de tutuklu bulunan Dawit İsaak’ın durumları gündeme getirilecek, Eritre, Çin gibi ülkelerdeki ifade ve basın özgürlüğü ihlalleri mercek altına alınacak.


Irkçılara stand verilmesi protesto ediliyor

Öte yandan Fuar yöneticilerinin ırkçı ve aşırı sağcı Nya Tider adlı derginin fuara katılmasına izin vermesi tepki ve protestolara yol açtı. Irkçılara izin verilmesine karşı çıkan yüzlerce yazar ve yayınevi, bu yıl Göteborg Kitap Fuarı’nı boykot edeceğini açıkladı.

Geçtiğimiz yıl Nya Tider’in kitap fuarına katılması protesto gösterilerine ve bazı yazar ve yayınevlerinin fuarı boykot etmesine neden olmuştu.

Fuar yönetiminin bu yıl yapılacak kitap fuarına ırkçıların katılmasına izin vermesine tepki gösteren bir grup yazar, '2017 yılında Nazilerden arındırılmış fuar' parolasıyla bir imza kampanyası başlatmış, talepleri gerçekleşmediği takdirde yazar ve gazetecilere fuarı boykot etmesi çağrısı yapmıştı.

İsveç Yazarlar Birliği Başkanı Gunnar Ardelius da kampanyayı örgütleyenler arasında. 


Freid de boykotta

Fuarı boykot eden yazarlar arasında İkinci Dünya Savaşı sırasında toplama kampında tutulduktan sonra İsveç’e gelen psikolog-yazar Hedi Fried de bulunuyor. 

Fuara katılmama kararı verirken geçmişte yaşadığı deneyimlerini gözönüne aldığını söyleyen Fried, fuarı boykot etmesine neden olan 1999 yılındaki deneyimini şöyle anlatıyor: "Travmatik stres ile ilgili İstanbul’da uluslararası bir seminer düzenlenecekti. Ermeni kökenli arkadaşlarım, Türkiye soykırımı kabul etmediği ve Kürtlere baskı yaptığı için oraya gitmenin vicdansızlık olduğunu söyleyerek seminere katılmadı. Dernek Başkanı 'Biz denge unsuru olmak için orada olmalı ve argümanlarımızı orada söylemeliyiz' dedi ama bana doğru gelmedi ve katılmadım. Dönüşlerinde seminere katılan arkadaşlarıma olanları sorduğumda, seminere katılış nedenlerinin ve öne sürdükleri argümanların dikkate alınmadığını ifade ettiler. Tersine seminerin Türkiye’nin dünyadaki önemini anlatan bir reklam aracı olarak medyada kullanıldığını söylediler."

Öte yandan polisin, İsveç’in en örgütlü ve saldırgan grubu Kuzey Direniş Hareketi’nin 30 Eylül günü fuarın önünde gösteri yapmasına izin vermesi tepki ve protestolara neden oldu. 

Göteborg Kitap Fuarı yöneticileri, Nazilerin yürüyüşünün fuar önünde başlamasına izin verilmemesi için girişimde bulundu. Polisin bu talebi reddetmesi üzerine konuyu İdare Mahkemesi’ne taşıdı. Konuyu ele alan mahkeme talebi haklı buldu ve Nazilerin yürüyüşe başlayacakları yerin fuarın 300 metre kuzeye kaydırılmasını kararlaştırdı.