Osman Okkan’ın yönetmenliğini üstlendiği “Memleketimden İnsan Manzaraları-Türkiye’den Altı Yazar Portresi” adlı proje, geçtiğimiz günlerde Almanya’nın Köln kentinde tanıtıldı.
Belgesel ismini, Nazım Hikmet’in “Memleketimden İnsan Manzaraları” adlı şiirinden alıyor. Almanca ve Türkçe hazırlanan 30’ar dakikalık belgesellerde, Nazım Hikmet, Yaşar Kemal, Murathan Mungan, Orhan Pamuk, Elif Şafak ve Aslı Erdoğan’ın yaşam öyküleri anlatılıyor. Daha önce Yaşar Kemal ile Nazım Hikmet’in portrelerinin 1’er saatlik versiyonları Fransa-Almanya ortaklığındaki Arte’de, altı belgeselin 10’ar dakikalık kısa versiyonları ise Batı Alman Radyo- Televizyon Kurumu WDR’de yayınlanmıştı; belgeseller son olarak da DVD formatında hazırlandı.
Amaç tanınmalarını yaygınlaştırmak
Yönetmen Osman Okkan, DVD setinin tanıtım gecesinde Türk edebiyatının önemli yazarlarının yaşam öykülerine ışık tutmasının nedenlerini şöyle açıkladı: “Kültür ve sanat yoluyla toplumların birbirlerini anlamaları, birbirlerinin durumlarını ve geçmişlerini kavramaları çok daha kalıcı sonuçlar getirebiliyor. Aynı zamanda bu yazarların hem kendi kimlikleri hem de eserleriyle dış dünyada da, örneğin Almanya ve Fransa’da da tanınmalarını sağlama amacını güden bir dizi. “
Yazarların seçiminde en önemli kriter, son on yılda Almanca ve Fransızca’ya kitaplarının çevrilmiş olmasıydı. Ancak diğer kriterleri Osman Okkan, şöyle anlatıyor: „Altı yazarın seçilmesinde pek çok kriter rol oynadı, buların başında WDR’de ve Arte’de sorumlu redaksiyonların düşünceleri önemliydi. Ama aynı zamanda Türkiye, Almanya ve Fransa’da çeşitli yazarlar ve edebiyat eleştirmenleriyle görüştük. Bu yüzden hepimizin çok istediği ve yakından tanıdığı yazarların bir bölümü ne yazık ki dizide yer alamadı.“
‘Duygusal bir yoğunluk’
Belgeselde yaşam öyküsü anlatılan altı yazardan biri, gazetemizin de yazarları arasında yer alan Aslı Erdoğan. 2005’te Fransız “Lire” edebiyat dergisi tarafından “Geleceğin 50 yazarı” arasında gösterilen Aslı Erdoğan’ın, “Kırmızı Pelerinli Kent” ve „Mucizevi Mandarin“ adlı kitapları Almanca’ya çevrilmişti. Aslı Erdoğan, şimdi de bu belgesel serisi çerçevesinde Alman okurla bir kez daha buluşuyor. Köln’deki tanıtım toplantısına katılan ve „Kırmızı Pelerinli Kent“ adlı romanından bölümler okuyan yazar, kendi portresini de etkinliğe katılanlarla birlikte izledi. Kendisini ekranda ilk kez izleyişini ‘ağır bir deneyim’ olarak niteleyen yazar, belgeseli birkaç kez izledikten sonra ise izlenimlerinin değiştiğini ifade ediyor: “Projeye seçilenler arasında olduğum için çok sevindim. Türkiye’de tatsız şeyler de yaşadım ve kendimi biraz dışlanmış hissediyorum. Çok karmaşık duygular içindeyim, daha çok duygusal tepkiler verdim. Tam ne dendiğini bile anlayamıyorum; öyle bir duygusal yoğunluk yaşıyorum ki her izlediğimde... İlk kez kendi imajımla barıştım, bu filmin çok sevgiyle yapıldığını düşünüyorum. Osman Bey olağanüstü hassas davranmış, Yaşar Kemal’e de öyle, diğer yazarlara da öyle… „
Erdoğan: Onur verici
Aslı Erdoğan, Yaşar Kemal, Nazım Hikmet gibi Türkçe edebiyat denince akla gelen ilk birkaç yazarla aynı seçki içinde yer almanın da kendisini onurlandırdığını belirtiyor: “Bir yanıyla çok onur verici, şaşırdım, hakikaten Türk edebiyatının ağır topları denir ya, farklı kuşaklardan ve farklı türlerden… Bence başarılı bir seçim, doğru bir yaklaşım… Birbirine benzeyen altı yazardan çok, kadın-erkek, köylü-kentli olabilecek bütün ayrımları kapsaması... Türkiye’de tatsız şeyler de yaşadım ve kendimi biraz dışlanmış hissediyorum. Belgeseli izlerken.“
KÖLN