İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Ukrayna uçağının düşürülmesi ile ilgili olarak orduyu özeleştiri vermeye çağırdı. ‘Halk çeşitlilik istiyor’ diye ılımlı mesajlar veren Ruhani, aynı konuşmada ABD ve AB’yi tehdit etti.
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, 176 kişinin hayatını kaybettiği uçak felaketine ilişkin silahlı kuvvetleri özür dilemeye çağırdı. Ruhani, devlet televizyonunda yayınlanan konuşmasında 8 Ocak’ta İran ordusu tarafından “yanlışlıkla” düşürülen Ukrayna havayollarına ait yolcu uçağına da değinerek, “ulusal birlik” çağrısında bulundu. Ruhani, “İnsanlar yetkililerin onları samimi, dürüst ve güven içerisinde ele almalarından emin olmak istiyor” diye konuştu. İran Cumhurbaşkanı silahlı kuvvetleri de, insanların hiçbir şeyin gizlenmek istenmediğini anlamaları için “özür dilemeye” ve “ yaşananları halka açıklamaya” çağırdı.
Uçak olayının İran siyasi sistemi bünyesinde “büyük bir karar ile” sonuçlanması gerektiğine dikkat çekerek radikal değişim isteyen Ruhani, “Ve bu büyük karar, ulusal uzlaşıdır” dedi.
Ruhani, 21 Şubat’ta yapılacak genel seçimlerin de bunun “ilk aşaması” olması gerektiğini ifade ederek, “Halk çeşitlilik istiyor” diye ekledi.
‘Halk çeşitlilik istiyor’
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Şubat ayında yapılacak genel seçimlere ilişkin “Halk çeşitlilik istiyor” dedi. Ruhani, adayları incelemekle görevli makamlardan rastgele herkesi elememesini istedi. “Halk çeşitlilik istiyor” diyen Ruhani, şunları ekledi: “Halk bizim efendimizdir ve biz onların hizmetkarlarıyız. Hizmetkarın efendisine alçakgönüllü, yalın ve dürüst hitap etmesi gerekiyor.”
İran uluslararası şeffaflık örgütünün en yolsuz ülkeler sıralamasında 42’nci sırada yer alıyor. Bu geniş yolsuzluktan herkes faydalanmıyor. İşsizlik özellikle gençler arasında çok yüksek durumda. Enflasyon yüzde 10’u geçti. Amerikan yaptırımları da İran ekonomisini yüzde 10 oranında küçülttü. İran ulusal para birimi Riyal, değerinin yüzde 60’ını kaybetti.
Yolsuzluğun kaynağı Devrim Muhafızları
Ekonomideki yolsuzluğun en önemli ayaklarından birini de Devrim Muhafızları oluşturuyor. Ordu sadece askeri bir güç değil, siyaset üzerinde merkezi bir rol oynadığı gibi, İran ekonomisi üzerinde de hakimiyeti var. Buna karşın nüfusun yüzde 80’i yoksulluk sınırı altında yaşıyor. Bir yandan ağır bir yoksulluk yaşanırken diğer yandan İranlı bir ekonomiste göre, ülke nüfusunun yarısının evi yok ve ülke zenginlikleri yüzde 4’lük bir kesimin elinde bulunuyor.
Ekim 2018’de ILNA haber ajansında yayınlanan bir rapora göre İran’da 2 milyon çocuk işçi bulunuyor. Ancak gayrı resmi raporlar, gerçek sayısının 7 milyon olduğunu belirtiyor. Durum toplumsal bir çok sorunu da beraberinde getiriyor. Resmi site Habar Online’e göre 2011-2015 arası dönemde intihar vakaları kadınlar arasında yüzde 66, erkekler arasında yüzde 71 oranına arttı.
AB ve ABD’ye şantaj
İran, ABD ile hareket ettiği iddiasıyla Ortadoğu'da güçleri bulunan AB ülkelerine yönelik şantaj politikası izlemeye başladı.
ABD ile İran arasındaki gerginlik ve çatışmalı durum, İran’ın AB ülkelerine yönelik politikalarının sertleşmesine neden oldu. İranlı yetkililer, AB ülkelerine tehdit içeren mesajlar vermeye başladı.
Tahran’da bakanlar kurulu kabinesinde konuşan İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, "Biz bölgede güvenlik sorunu yaşanmasını istemiyoruz. Bu bölgeden, savaşmadan akıllıca gidin. Bugün ABD askerleri güvende değil. Yarın Avrupa askerleri de güvende olmayabilir. Gelin, nükleer anlaşmaya geri dönelim" dedi.
ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesinin bölge güvenliğini olumsuz etkilediğini dile getiren Ruhani, "Bölgedeki güvenlik sorunu da ABD, Avrupa ve dünyanın güvenliğini olumsuz etkileyecektir" ifadelerini kullandı.
İran Dışişleri Sözcüsü Abbas Musevi ise yaptığı açıklamalarla İran ile nükleer enerji anlaşmasında yer alan İngiltere, Fransa ve Almanya’ya "sonuçlarına katlanırsınız" mesajı vererek, adı geçen ülkeleri tehdit etti. Musevi, "İran, bu 3 ülkenin yapıcı olmayan adımlarına karşı sert ve kararlı bir yanıt verecektir" ifadelerini kullandı.
ç