Türkiye’nin Suriye’deki işgal, katliam ve savaş suçlarını çok yakından takip eden ABD’li diplomat Brett McGurk, DAİŞ lideri Bağdadi’nin öldürüldüğü yerin bir Türk askeri üssü olduğuna dikkat çekti. McGurk, “Bağdadi neden Doğu Suriye’de ya da Irak’ta değil de Türkiye’nin askeri üs olarak kullandığı bir köyde bulunuyordu” diye sordu.
ABD’nin 2015-2018 yılları arasındaki DAİŞ’le Mücadele eski Özel Temsilcisi Brett McGurk, QSD ortaklığıyla öldürülen Ebubekir El Bağdadi’nin neden Doğu Suriye ya da Irak’ta değil de Türkiye’nin askeri üs olarak kullandığı bir köyde bulunduğuna dikkati çekti. McGurk, Türkiye’nin cevaplaması gereken sorular olduğunu dile getirdi.
The Washington Post’a yazan McGurk, Bağdadi’nin neden Doğu Suriye ya da Irak’ta değil de Türkiye’nin askeri üs olarak kullandığı bir köyde saklandığını sorarak, böylece Kürtleri yarı yolda bırakmanın, ABD’ye neleri kaybettirdiğinin altını çizdi.
McGurk’un yazısında “Kuzeybatı Suriye’nin derinliklerine yapılan baskın, ABD Özel Kuvvetleri’nin inanılmaz profesyonelliği ve operasyonlarını hedefleyen istihbarat analistleriyle bir kez daha kendinden bahsettiriyor. Öte yandan bu operasyonun detayları Suriye konusunda daha geniş gerçeklerin de altını çizerken, bu ay ABD’nin Suriye’nin kuzeydoğusundan ani çekilişi ile neler kaybettiğimizi vurguluyor” ifadalerini kullandı.
Yeri kolay doldurulacak biri değil
McGurk’un değerlendirmesi özet olarak şöyle:”Bağdadi kolaylıkla yerine yenisi konulabilecek bir lider değil. Bağdadi, bir Müslüman halifesi olarak benzersiz dini sicil ortaya koydu ve kendini halife ilan etmesi ile binlerce yabancı savaşçının Suriye’ye akmasını ve harekete geçmesini sağladı. Halefi, Irak ve Suriye’de İslam Devleti’ni canlı tutacak-DAİŞ’in bu topraklarda 10 bin kadar savaşçısı bulunmaktadır - fakat DAİŞ, 5 yıllık sürekli baskıdan sonra zayıflayan ve topraklarını tutamayan bir örgüt haline gelmiştir. Bu dönem elde edilen başarıyı sağlamlaştırmak ve Bağdadi bileşenlerinden ne gibi hazine değerinde istihbarat sağlandığını belirleyip ona göre hareket etmek için harika bir zaman olabilirdi. Analistlerimiz şu anda bu istihbarat üzerine çalışıyor ve bu bilgilerle Suriye, Irak ve başka yerlerdeki uyuyan hücrelere ulaşmaya çalışıyor. Fakat Suriye’den ani çekilmemiz bu bilginin kullanılmasını zorlaştıracak. ABD Özel Kuvvetleri Avrupa’ya büyük saldırıların organize edildiği Reqa ve Minbic’in de dahil olmak üzere İslam Devleti’nin (DAİŞ) eski kalelerini gözeten pozisyonlarını çoktan terk etti. Bu alanlar şimdi Rusya ve Beşar Esad rejimi tarafından kontrol ediliyor, hedeflenebilir bilgiler, üzerinde harekete geçme ihtimalimizi engelliyor.”
Türkiye’nin yapması gereken açıklamalar var
Türkiye’nin de yapması gereken açıklamalar var. Bağdadi, her zaman bulunduğu bölgelerden olan Doğru Suriye ya da Batı Irak’ta bulunmadı. Bunun yerine kuzeydoğu Suriye’de Türkiye sınırına 5 kilometre mesafede bulunan İdlib bölgesinde bulundu, ki bu bölge 2018’in başından beri bir düzine Türk askeri üssü ile Türkiye tarafından korunuyor. Bu hesaba göre ABD bir NATO üyesi ve müttefiki olan ve bölgede hazır bulunan Türkiye’ye rağmen, operasyonu bölgeye yüzlerce kilometre uzaktan başlattı. Ayrıca alınan bilgiye göre ABD, operasyon bilgisini, operasyon bölgesinin sınırına gelmeden önce Türkiye’ye vermedi.”
İstihbarat QSD’den
Brett McGurk makalesinin devamında “İdlib son yıllarda dünyanın en büyük terörist cenneti haline geldi” vurgusu da yaptı. Makalede 40 bin yabancı çetenin Türkiye’den Suriye’ye girdiği, şu anda İdlib’in büyük oranda El Kaide tarafından kontrol altında tutulduğu, Türkiye’nin de bu gruplarla karşılıklı fayda temelinde ilişkilere sahip olduğunu belirtti. Makalede “Artık bölgenin en çok aranan teröristinin geniş ailesiyle birlikte kamp kurmasına yetecek kadar misafirperver olduğunu biliyoruz. Bu bilgi ABD ulusal güvenliği için büyük tehdit olmaya devam ediyor. Bizim bu bölgede istihbarat almamız Türkiye’ye değil, bölgede edindiğimiz başka müttefiklere, özellikle de Kürt liderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri’ne (QSD) bağlı. Başkan Trump’ın duyurduğu Bağdadi’nin öldürülmesi gelişmesinde istihbaratın SFD’den (QSD) gelmiş olması şaşırtıcı değil.
The Washington Post’un geniş bir makalesine yer verdiği McGurk, makalesinde ABD’nin Kuzey Doğu Suriye’den asker çekmesini eleştirdi ve ABD’nin misyonunun küçük bir alanda petrol sahasını korumak değil, DAİŞ’in yeniden dirilmesini önleme olduğunu sözlerine ekledi. McGurk “Trump’ın Bağdadi’nin ölümü ile sonuçlanan operasyonu onaylaması takdire şayan. Bu, baskınlara yol açan bilgilerin, ani bir şekilde ABD’nin Özel Kuvvetlerini kuzeydoğu Suriye’den çekmesi üzerine trajik bir karar vermeden önce gelmemiş olması büyük talihsizlik” dedi.
McGurk, Stanford Üniversitesi’nden Payne’in seçkin öğretim üyesi ve Uluslararası Barış için Carnegie Vakfı kıdemli üyesi olarak çalışmalarını sürdürüyor.
Trump’ın sayesinde değil, Trump’a rağmen
Bu arada New York Times (NYT) gazetesine konuşan ABD’li istihbarat yetkilileri, Bağdadi’nin öldürüldüğü operasyonda en ciddi istihbaratın QSD ve Güney Kürtlerinden geldiğini belirtti.
BBC Türkçe’de yer alan habere göre, Trump’ın Suriye’den çekilme planını açıklaması öncesinde Bağdadi’nin yerini tespit etmiş olan istihbarat birimleri, operasyon hazırlığı içerisindeydi.
Ancak Trump’ın üç hafta önce ani bir şekilde ABD askerlerinin Suriye’den çekileceğini açıklaması, titizlikle hazırlanmış olan planları sekteye uğrattı. Yetkililere göre, ABD Savunma Bakanlığı Pentagon bölgedeki casus, keşif uçuşu ve askeri varlık ağı çözülmeden önce harekete geçerek hazırlıkları hızlandırdı ve riskli bir gece baskını yaptı. Aynı yetkililer, NYT’ye “Bağdadi, Trump sayesinde değil, Trump’a rağmen öldürüldüğünü” dedi.
HABER MERKEZİ