Kolombiya’da gerilla hareketi FARC ile hükümet, Latin Amerika'nın en eski çatışmasına son verecek anlaşmayı törenle imzaladılar.
Kolombiya dün tarihi bir güne sahne oldu. Devlet ile Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) arasında 52 yıldır devam eden çatışmalara nokta koyacak nihai barış anlaşması törenle imzalandı. Kolombiya’nın liman kenti Cartagena’da yapılan törende Devlet Başkanı Juan Manuel Santos ile FARC Başkomutanı Rodrigo Londono imzaları attı.
Santos kurşundan kalemle imzaladı
Santos, anlaşmayı çatışmalarda kullanılmış bir kurşundan imal edilen "baligrafo" kalemle imzaladı. Kalemin üzerine şu ifadeler kazınmış: "Kurşunlar geçmişimizi yazdı, geleceğimizi eğitim yazacak."
Timoçenko tarihe geçecek
"Timoleon Jimenez" ya da "Timoçenko" olarak da bilinen FARC lideri Rodrigo Londono "barışın tesis edilmesindeki başarısından dolayı tarihe geçecek bir kişi" olarak görülüyor. 57 yaşındaki Timoçenko, onlarca yıllık silahlı mücadele ardından öğrendiği en büyük dersi şöyle özetlemişti: "Hiçbir zaman savaş olmamalı."
Savaş mağdurları da katıldı
2500 kişi beyaz kıyafetlerle törene davet edildi. Bunların arasında yarım asırlık savaşta hayatını yitirenlerin aileleri de vardı.
Pek çok lider törendeydi
Tarihi olarak görülen imza törenine dünyadan pek çok lider ile Birleşmiş Milletler yetkilileri de katıldı. Taraflar arasındaki müzakerelere ev sahipliği yapan Küba’nın Devlet Başkanı Raul Castro da oradaydı.
Tören devlet televizyonundan canlı olarak verildi.
Savaş barıştan pahalıdır
İmza töreni öncesinde BBC’ye konuşan Kolombiya Devlet Başkanı Juan Manuel Santos önemli açıklamalarda bulundu. Juan Manuel Santos, barışın ekonomik büyümeyi arttıracağını ve ülkenin sosyal dokusunu yeniden inşa etmesinin önünü açacağını söyledi.
Santos "Savaş her zaman barıştan daha pahalıdır" dedi.
Savaşın yaralarını sarmak zaman alacak
Ancak Devlet Başkanı Santos, Kolombiya toplumunun 50 yıldan uzun süredir devam eden savaştan sonra iyileşmesinin uzun zaman alacağını da vurguladı.
BBC Türkçe Servisi’nin aktardığına göre, "Son 23 senede her yıl yüzde 2 ila 3 büyüyebilirdi" diyen Santos, savaşın Kolombiya toplumu üzerinde büyük bir etkisi olduğunu vurgulayarak "Şefkatimizi, başkaları için acı çekebilme kabiliyetimizi yitirdik. 50 yıldır savaşan bir ülke birçok değerini yok etmiş bir ülkedir" dedi.
Kolombiya halkı barış istiyor
Santos, "Anlaşmanın imzası sadece savaşın bitmesi demek. Sonra zor iş, ülkemizi yeniden inşa etmek başlayacak” ifadelerini kullandı.
Santos, önümüzdeki pazar günü gerçekleştirilecek referandumda Kolombiyalıların anlaşmaya onay vereceği konusunda "çok çok emin" olduğunu belirtip “Son kamuoyu yoklamalarına göre halkın yüzde 65 ila 70’i barış sürecini destekliyor. Barış herkes için zaferdir” diye konuştu. Kolombiya lideri bir kez daha halka referandumda anlaşmaya "evet" deme çağrısı yapmayı da ihmal etmedi.
B planı yeniden savaşmak
Manuel Santos, anlaşmanın kabul edilmemesi halinde ise çatışmaların yeniden başlayacağını belirtti ve "6 yıl geriye gideceğiz ve FARC ile savaşa devam edeceğiz. B planı bu" diye konuştu.
Savaş suçu işleyenler yargılanacak
Santos, FARC ile adil bir anlaşma yapıldığını ve savaş suçları işleyenlerden hesap sorulacağını da vurguladı. FARC’ın silah bırakması konusunda ise Kolombiya lideri "Belki bazıları silahlarını saklayacak. Barış süreçlerinde doğal bir şey bu. Ancak silahlarının çoğunluğunu bırakacaklar" dedi.
Savaş bakanlığından barış mimarlığına
Altı yıldır ülkeyi yöneten Santos, 2006 ile 2009 tarihleri arasında Savunma Bakanı’yken FARC’a karşı benzeri görülmemiş şiddette bir savaş yürütmüştü. Ancak daha sonra, barış sürecinin mimarlarından biri haline geldi. 65 yaşındaki Santos, ülkeyi hem insani olarak hem de ekonomik olarak vuran savaşı sonlandırmaya yemin etti.
Merkez sağcı lider, Haziran ayında çift taraflı ateşkesi imzaladığı sırada şu sözlerle politikasındaki değişikliği ortaya koymuştu: "Tüm yaşamım boyunca FARC'ın amansız bir karşıtı oldum. Ama şimdi aynı kararlılıkla, asla bir anlaşma olmasa bile, onların (FARC gerillarının) kendilerini ifade etme hakkını ve yasal yollarla siyasi mücadelelerini sürdürmelerini destekliyorum."
52 yıllık savaş sonlandı
Hükümet ve FARC arasındaki barış anlaşmasına, Küba’nın başkenti Havana'da 4 yıla yakın süredir yapılan müzakerelerin ardından varıldı. Kolombiya hükümeti ve FARC arasında 52 yıldır süren çatışmalarda 220 bin kişinin öldüğü, 45 bin insanın kaybedilği, 6 milyondan fazla kişinin evlerinden olduğu tahmin ediliyor. Taraflar arasındaki nihai barış anlaşması 24 Ağustos'ta, müzakerelerin yapıldığı Havana'da duyurulmuştu.
Pazar günü referandum var
Tüm bu süreçten sonra ise FARC kongresini toplayarak, anlaşmayı gerilların onayına sundu. FARC kongresinin sonunda 23 Eylül Cuma günü gerillalardan oluşan delegeler anlaşmayı oybirliğiyle onaylamıştı. Ancak anlaşma, 2 Ekim Pazar günü yapılacak referandumda Kolombiya halkının çoğunluğu tarafından onaylanırsa yürürlüğe girecek.
Siyasi mücadele dönemi başlıyor
Anlaşma uyarınca FARC tamamen silahsızlanacak ve siyasi alana geçiş yapacak. Bu süreç Birleşmiş Milletler tarafından denetlenecek
Gerillaların BM denetiminde silahlarını altı ay içinde bırakması öngörülürken, antlaşmada yer alan diğer maddelerin de aşamalı olarak uygulanması gerekiyor.
ELN de müzakere istiyor
Kolombiya'nın ikinci büyük gerilla grubu ELN de (Ulusal Kurtuluş Ordusu) referanduma dek tek taraflı ateşkese gittiklerini duyurmuştu. ELN liderleri kendilerinin de hükümetle bir barış süreci başlatmak istediklerini söylemişti.
CARTAGENA