Pankartlar katliamlara dikkat çekti
Katledilen Kürt çocukları Enes Ata, Uğur Kaymaz ve Ceylan Önkol'un fotoğrafları ile katledilen kadınlar Ayşe Paşalı, Pippa Bacca'nın fotoğraflarının da yer aldığı salonda ayrıca 'Jin jiyan azadi', 'Ulusal diriliş en büyük anlamını kadın dirilişinde bulabilir', 'Kadının özgürlük düzeyi toplumun özgürlük düzeyidir', 'Özgürleşen kadın özgürleşen toplumdur, özgürleşen toplum demokratik ulustur', 'Önderlik yaşamdır, yaşamımızdan vazgeçmeyeceğiz', 'Demokratik ekolojik cinsiyet özgürlükçü toplumu yaratalım', 'Çocukları katleden zihniyet yargılansın', 'Erkek katlediyor devlet koruyor', 'Qirkirina jinê qirkirina civakê ye' pankartları asıldı. Kongre salonunda ayrıca 250 kadın görev aldı.
Çok sayıda kurum katıldı
'Çerxa Şoreşe' marşının okunmasıyla başlayan kongreye kadın örgütleri temsilcileri, barış aktivistleri, siyasi parti yetkilileri, sendika, dernek temsilcileri, akademisyenler ve yurtdışından çok sayıda konuk katıldı. Roboskili ailelerden Mercan Encü ve Semra Encü katledilen çocuklarının fotoğrafları ile salona girince duygulu anlar yaşandı. Kongreye, EHD, EMEP, ESP, Sosyalist Kadın Meclisleri, Gelecek Parti Hareketi, Halkevleri, Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi, HDK, DTK, KADEP ve Devrimci 78'liler Federasyonu temsilcilerinin yanısıra, kadın örgütleri, Kürt kentlerinden gelen kadın kurumları, sendika temsilcisi kadınlar ve LGBT örgütleri de katıldı.
Yurtdışından yoğun katılım
Yurtdışından da Uluslararası Kadın Projeleri Geliştirme ve Kalkındırma Ağı (Avusturya) Helga Neumaier, Leeza Yurdışı Birlikte Çalışma ve Kalkındırma Derneği (Avusturya) Kıymet Ceviz, Avrupa Sol Partisi (Yunanistan) Sia Anağnostopoulou, Avrupa Sol Partisi (Fransa Komünist Partisi) Helene Bidard, Avrupa Kadınlarının Konferansı Halinka Auğustin, Almana Marksist Leninist Parti Monica Gaertner, Dünya Kadınları Avrupa Konferansı Anne Wilhelm, Hollanda Utek Üniversitesi Eveleyn Klijweg, Güney Kürdistan Alkaddi Widad, Güney Kürdistan Zahmetkeşan Partisi Niştiman Kemal ve Sayma Mamend, Güney Kürdistan Goran Partisi Fevziye Fekirest ile ABD, Hırvatistan ve İtalya büyükelçiliklerinden temsilciler katıldı.
Sinevizyon ilgi gördü
Açılış konuşmasını BDP Kadın Meclisi üyesi Naile Bali'nin yaptığı kongre divan başkanlığına BDP Kadın Meclisi üyesi Kibriye Evren seçilirken, divanda ayrıca BDP Qers Milletvekili Mülkiye Birtane, Licê Belediye Başkanı Fikriye Aytekin yer aldı. Kongre gündeminin delegelere sunulup kabul edilmesinden sonra sinevizyon gösterimi yapıldı. Sinevizyon gösterimi Kürt Özgürlük Hareketi'nde yaşamını yitiren kadınların fotoğraflarının gösterimi ile başladı. Katledilen Kürt çocuklarının fotoğrafları, kadın cinayetlerinde katledilen kadınlar, tutuklu milletvekili ve belediye başkanlarının fotoğraflarının gösterildiği sırada duygulu anlar yaşandı. Sunumda ayrıca HEP'ten BDP'ye siyasal hayatın içinde olan Kürt kadınlarının görüntüleri ile yapılan kongre ve etkinlikler yer aldı.
Kongre'de Öcalan'a selam
Kibriye Evren yaptığı konuşmada, "Sevgili kadınlar Kürt Halk Lideri Sayın Abdullah Öcalan'ın İmralı Cezaevi'nde 14 yıldır gösterdiği direnişe selam olarak bu kongreyi düzenliyoruz. Dünyanın dört bir yanından gelen sevgili kadınlar hoşgeldiniz" dedi. Bu sürecin AKP tarafından değil Kürt halkının emeğiyle, ödediği bedelller ile, Öcalan'ın emeğiyle yaratıldığını ifade eden Evren, "Barışı hep beraber inşa edeceğiz. Sayın Öcalan'ın aşk, özgürlük, hakikat gerçeğine bu temelde mücadele ederek ulaşacağız" dedi.
Kongreye damgasını vuran mesaj ise, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın gönderdiği mesaj oldu. Öcalan mesajında "Kadın, insan haklarının ve demokratikleşmenin teminatıdır. Kadın eksenli olmayan gelişmeler başaramaz. Kadını özgür olmayan bir halk özgür olamaz. Kadın için sözümüz bitmedi" dedi. Mesajın okunduğu sırada kadınlar sık sık, 'Bijî Serok Apo' sloganları attı.
Paris Katliamı'nı unutmayacağız
BDP Kadın Meclisi Sözcüsü Pelin Yılmaz, gelinen aşamada birçok karar mekanizmasında yer aldıklarını ve siyasal yaşamın içinde önemli kazanımlar elde ettiklerini belirterek, eşbaşkanlık sistemi, cinsiyet kotası, yerel yönetimlerde yer alma başta olmak üzere birçok alanda kadın temsiliyetini sağladıklarını söyledi. Toplumsal sorunları çözmede önemli görevler üstlendiklerini ifade eden Yılmaz, kadının an be an güçlenmesi için çalışmaların devam ettiğini kaydetti. DÖKH'ün bütün Ortadoğu coğrafyasında kadın örgütlülüğünün en üst düzeyde seyrettiği bir örgütlenme olduğunu ifade eden Yılmaz, Paris'teki katliamı unutmadıklarını, bundan sonra da unutmayacaklarını söyledi. Cezaevlerinde yüzlerce kadın tutsağın olduğunu belirten Yılmaz, çözüm süreci konuşulurken zindanlarda en ağır koşulların devam ettiğine dikkat çekti.
Rojava'daki kadınlarla dayanışma
"Demokratik kurtuluş özgür yaşam şiarından geri dönüş yok" diyen Yılmaz, "Sayın Öcalan'ın mesajını yüreğine yazan kadınlar olarak O ne kadar kadın özgürlüğüne önem veriyorsa, biz de o kadar Sayın Öcalan'ın özgürlüğüne önem veriyoruz" dedi. Güvencesiz çalışan kadınların durumuna, kadın cinayetlerine, LGBTT bireylerin katledilmesi ve emeği sömürülen kadınlara vurgu yapan Yılmaz, 8 Mart'tan 1 Mayıs'a direnen tüm kadınları selamladıklarını belirtti. Kürt çocuklarının katledilmesi başta olmak üzere Kürt coğrafyası üzerinde sürdürülen savaşın kadınların yaşamında birçok yıkım yarattığını, ancak kadınların mücadelesi ile bunun karşısında onurlu bir duruş sergilediğini dile getiren Yılmaz, zulmü ve köleliği hiçbir şekilde kabul etmeyeceklerini belirtti. Yılmaz, ayrıca tüm kadınları Rojava'da mücadele eden kadınlarla dayanışmaya çağırdı.
PAJK'lı tutsaklardan mesaj
Kongre'de ayrıca Türkiye ve Kürdistan cezaevlerindeki PAJK'lı tutsakların, yine BDP Mêrdîn Milletvekili Gülser Yıldırım, BDP Şirnex Milletvekili Selma Irmak ve Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi'nden bulunan PAJK'lı tutsakların gönderdiği mesajlar okundu. PAJK'lı tutsaklar bugüne kadar direnişleri ve mücadeleleri ile onurlu bir geleceği inşa eden Kürt kadınlarının mücadelesini selamladıklarını ifade etti. Paris'te katledilen Sakine Cansız'ın cezaevindeki duruşunun, direnişinin tarih tarafından yazıldığını ifade eden PAJK'lı tutsaklar, bu uğurda mücadele eden tüm kadınların direnişini esas aldıklarını belirtti. Kadınlara büyük sorumluluk düştüğüne dikkat çekilen mesajlarda barışı inşa mücadelesinin hakkıyla yürütülmesi için herkesin üzerine düşeni yapacaklarına inandıklarına vurgu yapıldı. PAJK'lı tutsaklar, Tekirdağ Cezaevi başta olmak üzere bir çok cezaevinde yaşanan hak ihlallerine karşı durma çağrısı yaptı. Konuşmaların ardından dengbej kadınlar sahne aldı ve halaylar çekildi.
Haklarımız pazarlık konusu değil
BDP Eşbaşkanı Gültan Kışanak, Türkiye'nin en önemli sorunu olan Kürt sorununu demokratik bir yöntemle çözmeyi esas aldıklarını ifade ederek, "Sayın Öcalan'ın başlattığı bu süreci sahiplenmemiz çok önemli. Barış annelerini, evlatlarını yitiren tüm kadınlara layık olmamız önemli. Bu mücadeleyi başarıya taşımayı bir söz, bir direniş, bir yaşam olarak büyüteceğiz, başarıya ulaştıracağız" dedi. Türkiyeli kadınların Kürt halkının kendi haklarını pazarlık konusu ettiğini söylediğini ifade eden Kışanak, "Hiçbir pazarlık sizin evlatlarınızdan daha değerli olabilir mi? Bizler Kürt kadınları olarak Sayın Öcalan'ın çağrısıyla evlatlarınızın yaşamını korumaya çalışıyoruz. 'Kürtler kendi haklarının pazarlığını yapıyor' dediler. Bizim haklarımızı pazarlık konusu etmemiz sözkonusu değildir. Biz özgürlüğü demokrasiyi hiçbir şeyle değişmeyiz" dedi.
Mücadelenin merkezindeyiz
Kışanak, "Kadınların yaşam hakkının ortadan kaldırıldığı bir ülkede yaşıyoruz. Buradan tüm Türkiyeli kadınlara sesleniyoruz. Bir gün barış olacaksa onurlu olacak, demokratik olacak" dedi. Kadınların toplumsal mücadele süreçlerinde her zaman yer aldığını ve Kürt kadınlarının bu mücadelenin en ön saflarında, hayatın her alanında mücadele yürüttüğünü belirten Kışanak, "Biz bu mücadele sürecinde olduğu gibi bundan sonra da hayatın her alanında en önde olacağız. Bizler bu mücadelede en merkezde yer alıyoruz. Çünkü bizim içinde olmayacağımız bir mücadele eksik olacaktır. Bu nedenle biz kendi mücadelemizi Türkiye'nin demokrasi, Kürt halkının özgürlük mücadelesi olarak görüyoruz" diye konuştu.
Türkiyeli kadınlara çağrı
Kürt sorunu nedeniyle her ailenin, her kadının büyük acılar ve travmalar yaşadığına vurgu yapan Kışanak, "Bu travmaların en büyüğünü çocuğunu yitiren analarımız yaşadı" dedi. Türkiyeli kadınlara da seslenen Kışanak, "Gelin tüm kadınlar olarak el ele verelim, barışı, özgürlüğü hep birlikte kazanalım diyoruz. Kadınların el ele verdiği bir barış sürecinin bir çözüm sürecinin kaybedeni olmayacaktır" dedi.
Kadın sorununun en az Kürt sorunu kadar ağır bir sorun olduğunu ifade eden Kışanak, çocuk gelinlere, kadın cinayetlerine, kadına yönelik şiddete değinerek, kadınlar olarak kadın sorunlarını çözmek için örgütlülüklerini büyüteceklerini söyledi. Evlerinde, sokakta, gözaltında şiddete maruz kaldıklarını, öldürüldüklerini belirten Kışanak, bunu durdurmak için mücadele edeceklerini ifade etti. "Erkekler özgür olmak istiyorlarsa kadınları esas alsınlar, onların özgürlük mücadelesine saygılı olsunlar" diyen Kışanak, şimdiye kadar ödenen bedellere layık olmak ve anlamını vermek için kadınları örgütlenmeye, direnmeye ve kazanmaya davet etti.
Öcalan'ın koşulları düzeltilsin
Kadınların hayat anlamına geldiğini belirterek konuşmasına başlayan DTK Eşbaşkanı Aysel Tuğluk, Kürt sorununun demokratik ve barışçıl bir şekilde çözülmesinin kadınlara bağlı olduğunu ifade ederek, "Bizler Kürt kadınları olarak Kürt siyasetçileri olarak bu mücadeleyi başarıya ulaştıracağız" dedi. Özgür ve demokratik yaşamı birlikte inşa edeceklerini belirten Tuğluk, "Sayın Öcalan bu halkın lideridir. Sayın Öcalan'ın barışa ve çözüme etkin katılımı için koşullarının yaratılması gerekiyor. Sayın Öcalan'ın Kürt halkına, Türk halkına seslenmesi için koşullarının düzeltilmesini istiyoruz. Barış ve çözüm için bunun zorunlu olduğuna inanıyoruz. Bir hak ve hukuk talebiyle barış deklarasyonu sadece İmralı'daki görüşmeler ile gerçekleşemez. Bunun için, Türkiye toplumunun da sorumluluk üstlenmesi gerekiyor. Burada bu ülkede barışı isteyen tüm kadınlara çağrı yapıyoruz. Barışı uzak bir tarihe atmayalım, sorumluluk alalım, birlikte başaralım" dedi. Kadınların bu barış sürecinin dışına itilmeye çalışıldığını ifade eden Tuğluk, "Kadınsız çözüm olmaz" dedi.
Uluslararası boyut kazanıldı
Kongre'de konuşan Barış Annesi Kibriye Ektiren, bu mücadelenin onurlu bir barışla taçlanması için Barış Annelerinin yıllardır mücadele yürüttüğünü ve bunun görülmesi gerektiğini ifade etti. Goran Hareketinden Fevziye Fekirest, Avusturya'dan Uluslar arası Kadın Projeleri Geliştirme ve Kalkındırma Ağı'ndan Helga Neumaier, Avrupa Sol Partisi'nden Sia Anağnostopoulou, Fransa Komünist Partisi'nden Helene Bidard, Avrupa Kadınlarının Konferansı'ndan Halinka Auğustin, Almana Marksist Leninist Parti'den Monica Gaertner, Dünya Kadınları Avrupa Konferansı'ndan Anne Wilhelm, Hollanda Utek Üniversitesi'nden Eveleyn Klijweg, Federal Kürdistan Bölgesi'nden Alkaddi Widad, Kürdistan Zahmetkeşan Partisi'nden Niştiman Kemal ve Sayma Mamend kısa konuşmalar yaparak, Kürt kadın hareketinin uluslararası bir boyut kazandığını ve burada olmaktan büyük memnuniyet duyduklarını ifade etti. Yine Türkiye'den siyasi parti temsilcisi kadınlar da kısa birer konuşma yaptı.
Aleviler sürecin öznesidir
Özgür Demokratik Alevi Derneği Başkanı Elmas Çalışkan, Aleviler olarak inançlarından dolayı sorgulandıklarını, katliamlardan geçirildiklerini belirtti. Aleviler olarak bu sürecin destekçisi değil, bizzat yürütücü öznesi olduklarını ifade eden Çalışkan, bu temelde yürütülen spekülasyonları kabul etmediklerini ve kimsenin de Aleviler adına konuşmaması gerektiğini söyledi. Konuşmaların ardından faaliyet raporu okundu. Daha sonra divana sunulan Kadın Meclisi listesi oylanarak kabul edildi. Buna göre Meclis'te yer alan kadınların isimleri şöyle: "Pelin Yılmaz, Naile Bali, Ayşe Yıldız, Necla Nergiz, Hamide Yüksel, Miyeser Çelik, Sakine Kayran, Cihan Ekin, Aysel Ceylan, Naile Coşkun, Müslime Kaplan, Hülya Taşar, Hatice Güngör, Emine İnan, Rahşan Engin, Kıymet Ilgaz, Aynur Aşan, Leyla Erdem, Zeynep Üren, Şemse Akın, Şahcan Tüner, Zehra Süleymaoğlu, Emine Esmer ve Altun Yaray." Kongre, 'Jin jiyan azadi' sloganıyla sona erdi.
DİHA/HABER MERKEZİ