Şam rejimi, BM Güvenlik Konseyi ve Arap Birliği’nin desteklediği Birleşmiş Milletler’in Suriye özel temsilcisi Kofi Annan’ın ateşkes öngören barış tasarısını kabul etti. Böylece savaşta ısrar eden Türkiye’nin elinden bir koz alınmış oldu. Ancak Esad’ın barış planına ne kadar uyacağı ise muamma.
Suriye’nin barış planını kabul ettiğini Birleşmiş Milletler ve Arap Birliği Suriye Özel Temsilcisi Kofi Annan’ın sözcüsü Ahmed Fevzi açıkladı. Fevzi, “Suriye hükümeti, Kofi Annan Planı’nı kabul ettiğini açıkladı” dedi.
Annan, Suriye hükümetinden gelen yanıtı, “Suriye hükümetinden gelen olumlu yanıt, Suriye’deki şiddet eylemlerinin sona ermesi için önemli bir merhaledir” şeklinde değerlendirdi. Annan, ancak bunun uygulanabilmesi için çaba gösterilmesi gerektiğini belirtti.

ABD ‘tampon bölge’ye soğuk
Annan planı, Şam rejiminin bütün muhalif gruplarla diyalog başlatması, operasyonların son bulması ve BM gözetiminde bir ateşkesin sağlanması,  insani yardımın ulaştırılmasının kolaylaştırılması, sebepsiz yere göz altına alınanların serbest bırakılması, barışçıl gösterilere müsaade edilmesi ve gazetecilerin ülke içinde özgürce çalışmasına imkan sağlanmasını kapsıyor.
Şam yönetiminin cevabının Pazar günü yapılacak ‘Suriye’nin Dostları Konferansı’ndan önce açıklanması dikkat çekti. Zira Türkiye’nin sözkonusu konferansta, tampon bölge oluşturma, Şam yönetimine yönelik bir askeri müdahale ve kendi içinde dahi birliği sağlamayan Ulusal Konsey adlı muhalif grubu Suriye’nin meşru temsilcisi olarak kabul ettirme planları var.
Bu arada ABD’den de Esad rejimini rahatlatan bir açıklama geldi. NTV’nin sorularını cevaplayan ABD’nin Dışişleri Bakan Yardımcısı Esther Brimmer, Suriye’de tampon bölge oluşturulmasına da, muhaliflerin silahlandırılmasına da sıcak bakmadıklarını söyledi.
1990 yılından bu yana ilk kez Irak’ta toplanacak olan Arap Birliği de, Esad yönetimine ‘çekil’ demeyeceklerini duyurmuştu.

Rejim için bir fırsat
Şimdi top Şam rejiminde. Esad’ın önünde, bir yıldır devam eden ve binlerce kişinin ölümüne, yüzbinlerce kişinin de yurtlarını terketmesine neden olan şiddet sarmalının barışçıl çözümü için bir fırsat duruyor. Esad, planı zaman kazanmak için kabul etmediğini göstermek zorunda. Zira daha önce birçok kez sadece zaman kazanmak için söz vermiş ancak hiçbirini yerine getirmemişti. Eğer Esad rejimi daha önce yaptığı hatalara düşmez ve sözünde durursa, ölümler son bulacak ve Suriye’de demokrasinin yayılması için bir adım atılacak. Ancak Esad’ın son bir yılda birçok kez söz verip, sözlerini tutmaması uluslararası toplumda, Annan’ın barış planının hayata geçmesi konusunda şüphe uyandırıyor.

Türkiye boş durmuyor
Bunu bilen Türkiye de halen umutlarını yitirmiş değil. Denetimine aldığı Ulusal Konsey’in üyelerini İstanbul’da toplayan Ankara yönetimi, sözkonusu muhaliflere pazar günü yapılacak konferansa hazırlıyor. Türkiye, Esad rejimine karşı bir alternatif olarak lanse etmeye çalıştığı muhaliflere, konferansta ne isteyeceklerini ezberletti. İstifalarla sarsılan ve dağınık olan Ulusal Konsey, pazar günü konferansa katılacak ülkelerden öncelikle silah isteyecek. Daha sonra da güvenli bölgeler oluşturulmasını talep edecek, muhalifler böylece Esad rejimine olası bir askeri operasyon için hazırlık yapacak.
İç muhalifler bir kez daha reddetti
Suriyeli muhalif örgütlerin toplantısında geniş bir kitle desteği ve temsili olan Demokratik Değişim İçin Ulusal Koordinasyon Konseyi yer almadı. Türkiye tarafından toplantıya davet edilen Ulusal Koordinasyon Konseyi liderlerinden Heysem Menna, Suriye Dostları Konferansı’nda Suriyeli muhaliflerin kimler tarafından temsil edileceğinin dış güçler tarafından belirlenmesinden ötürü toplantıya katılmayı kabul etmedi.
Koordinasyon Komitesi’nin Dışilişkiler Başkan Yardımcısı Halid İsa ise toplantının İstanbul’dan daha nötr bir yerde yapılmasını isteyerek, Kofi Annan yönetiminde Cenevre’de yapılmasını önermişti.
Öte yandan Suriye ordusunun, Lübnan’a sığınan muhaliflerle çatışmaya girdiği, Lübnan içindeki çiftlik evlerini tahrip ettiği öne sürüldü. Reuters haber ajansının görgü tanıklarına dayandırdığı habere göre, 35’i aşkın Suriye askeri sınırı geçip Lübnan’a girerek, buradaki Suriyeli muhaliflerle çatıştı.
Lübnan resmi haber ajansı ise, Suriye Ordusu’nun Lübnan’a sızarak muhaliflerle çatıştığı iddialarının asılsız olduğunu duyurdu. n

ŞAM