Celadet Eli Bedirxan’ın 1932’de çıkardığı Hawar, Kürt tarihine damgasını vurmuş bir dergi. Derginin adından da anlaşılacağı gibi Celadet, ‘Hawar’ ile Kürt halkına haykırıyor ve Kürtçeye sahip çıkılması çağrısında bulunuyordu. Kürt yayın hayatına önemli bir gelenek kazandıran dergi yasakların gölgesinde yayın hayatını sürdürüyor. Hawara Botan Dergisi de Kürtçenin gelişmesi, araştırılması, kayıp olan kültürünü, coğrafyasını, tarihini yazılı olarak gün yüzüne çıkarmak amacıyla yayınlanıyor. Cizîrli gençlerin büyük emeğiyle Kürtçe çıkan derginin bugüne kadar çıkan 4 sayısından 3’ü hakkında ‘örgüt propagandası yaptığı’ iddiasıyla toplatma kararı çıkartıldı. Derginin İmtiyaz Sahibi ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Abdurrahman Aşkın, bütün engelllere rağmen derginin 5. sayısını önümüzdeki hafta çıkartacaklarını kaydederek, “Biz de Kürtçe’nin gelişmesi, yeni yazarlar ve eserlerin gün yüzüne çıkması için çalışıyoruz. Celadet’in duygularına ortak olduğumuzu belirtmek istiyoruz. Celadet’in Kürtçe için yaptığı bu haykırışa her koşulda cevap olacağız” dedi. Derginin sloganı ise tarihten bu güne bir dipnot: Xwendin mirov xweşik dike!

Yasaklara rağmen 5. sayı
Dergi çalışanlarına yönelik baskıların devam ettiğini dile getiren Aşkın şunları söylüyor: “Dergimizin her sayısını toplama kararıyla beraber, çalışanlar hakkında soruşturma açıldı. Hakkımda ‘Örgüt propagandası‘ gerekçesiyle Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 15 ay hapis cezası verildi. Bunun yanı sıra, derginin çalışanı ve yazarlarından Mesut Candoruk’a da ‘Örgüt propagandası’ gerekçesiyle Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından da 12 ay hapis cezası verildi.” Dergiyi dağıtmak için gittikleri hemen hemen bütün ilçelerde Emniyet Müdürlüğü tarafından kendilerine engel çıkartıldığını kaydeden Aşkın, “Bu baskılar, bizi daha çok sorumluluk sahibi kılarak, ne kadar önemli ve onurlu bir çalışma yaptığımızı bize göstermiştir” diyor. Derginin Cizîr ve ‘Botan’ olarak adlandırılan bölgede çıkan tek Kürtçe yayın olması dolayısı ile farklı bir öneme sahip olduğunun altını çizen Aşkın, önümüzdeki hafta derginin 5. sayısını çıkaracaklarını ifade etti.

Hepimiz bu dile sevdalıyız
Kürt Dili Araştırma ve Geliştirme Derneği’nin kurucu üyeleri ve yöneticilerinden oluşan yedi kişilik bir grupla derginin çıkartıldığını belirten dergi yazarı Mesut Candoruk, “Hepimiz de bu dile sevdalı gençleriz” diyor. Yazar Candoruk, derginin sloganının, “Xwendin mirov xweşik dike (Okumak insanı güzelleştirir)” olarak belirlediklerine dikkat çekiyor. Yayın ilkelerinde, yıllardır asimilasyon kıskacı altında olan Kürt dili, kültürü ve sanatını gelecek kuşaklara aktarmayı esas aldıklarını ifade eden Candoruk, bununla birlikte Hawara Botan’ın her sayısında farklı bir araştırma konusunu okuyuculara sunduklarını belirtti.

Botan’ın renkleriyle buluşuyoruz
Hawara Botan’ın sadece Cizîr-e yönelik bir dergi olmadığını vurgulayan dergi yazarı Candoruk: “Hepimiz Cizîr’de yaşadığımız için derginin merkezi Cizîr olmalıydı. Biz sadece Cizîr’e yönelik çalışma yapmıyoruz. Botan’ın bütün renklerini paylaşıyoruz.” Dergiye olan ilginin her geçen gün arttığını söyleyen Candoruk, İstanbul, Êlîh, Amed ve daha birçok yerden abonelerinin olduğunu belirtiyor. Hayata geçirmek istedikleri farklı projlerinin de olduğunu söyleyen Candoruk, sözlerini şöyle sonlandırıyor: “Dergi olarak önümüzdeki en büyük amacımız, dergiyi her türlü zorluğa rağmen çıkarmak. Botan’da bir yazar kitlesi oluşturmak. Hawara Botan’ı hemen hemen bütün Botan’da her eve ulaştırmaktır. İleriye dair projelerimiz var. Botan’da bir yayınevi ve aynı zamanda Hawar adında Kürtçe yayın yapan radyo açmak istiyoruz.”

HAZAL PEKER / JINHA/CIZÎR