Kadın dengbêjler Bêrîvan Çiya, Zöhre, Maviş Güneser, Esmer Nurhayat, Herdem, Dilber ve Şehriban Mereş’in katıldığı zengin programlı gecenin sunuculuğunu Bêrîvan Çiya yaptı. Kadın Dengbêj Divanı’nı ilk kez yapmanın heyecanını yaşadıklarını belirten Çiya, gösterdikleri ilgiden dolayı konuklara teşekkür etti. Divana katılan kadın dengbêjlerin tanıtımını yapan Çiya, sözü onlara bıraktı. Maviş Güneser, Dêrsim yöresinden, Zöhre ve Şehriban Mereş‘ten, Esmer Nurhayat, Herdem ve Dilber, Xinis ve Gimgim yörelerine ait kilamlar seslendirdiler. Kürdistan’da yaşanmış trajedilerin, yakarıların, karşılık bulmayan sevgilerin, ihanetlerin ya da eğlencenin, mizahın ve doğayla ilişkinin anlatıldığı kilamlar, dinleyenlerden alkış aldı. Erkek egemenlikli sistem tarafından bastırılmış kadın tarafından dile getirilen kilamlar duygulu anların yaşanmasına vesile oldu.
Kadın kültürü var kıldı
Kadın Dengbêj Divanı gecesinde kadın aktivist Sultan Öger de bir konuşma yaptı. Öger, kadın öncülüğünde başlayan ilk toplumsallaşmayla beraber, kadının kültür ve sanat tarihinin de başladığını belirtti. Bir şeyin ilkini başarmanın zorluğuna dikkat çeken Öger, devamla “Düşünen, yaşayan ve yaşadığını da kayda düşüren kadındır. 8 bin yıllık gibi uzun bir süreç bunun örnekleriyle doludur. Eğlence nasıl olur, yas nasıl tutulur, eğitim nasıl yapılır; kadın günlük yaşamda bunu yapabileceğini kanıtlamıştır” dedi.
Kadın sanatçıların kendilerini tanıtmak ve ifade etmek için büyük zorluklarla karşılaştıklarını ve bunun örneklerini veren Öger, sözlerinin devamında “ataerkil sistem kadının inkarı üzerinden kendini var etmiştir. Sanat yapan kadınlar toplumdan dışlanmış, tercihlere zorlanmıştır. Ama kadın sanatçılar da buna karşı hep mücadele vermişlerdir” ifadelerini kullandı. Son 30 yılda Kürt kadının kendini ifade etmede büyük bir değişimler yaşadığını, bunda Kürt Özgürlük Hareketi’nin büyük rolü olduğunu belirten Öger, “Müzik ve kültür sanat alanında bu birikim olmasaydı, bu güzel etkinlik de olmazdı. Kadının rengini yansıtma, kendine güven ve toplum tarafından görülmesi açısından bu etkinlikler anlamlıdır. Bunlar yer ve kapsam bakımından genişleyerek devam edecektir” dedi.
Govendde Almanlar da vardı
Gecede sahne alan Govendaki Folklor Grubu, hareketli Kürt müziği eşliğinde unutulmaz bir gösteri sundu. İzleyenlerle birlikte govend çekildi. Grup içinde Alman kadınların da yer alması, dayanışmanın enternasyonal yönüne güzel bir örnek oldu. Kadın Dengbêj Divanı gecesinde bir de Kürt Kadın giysilerini tanıtan mini bir defile yapıldı.
Gece, kadın dengbejlerin seslendirdikleri kılam ve ezgilerle geç saatlerde son buldu.
HIDIR ATEŞ/BERLİN