Beyazlık güzellik mi?

Özellikle Doğu ve Afrika ülkelerinde birçok kadın, esmerliği çirkinlik olarak görüp ten rengini açtırmaya çalışıyor. Ancak bir tüketim faktörü olarak açık ten rengi hem sağlık hem de toplum açısından ciddi sorunlara yol açıyor.
Son dönemde özellikle Ortadoğu, Afrika ve Uzak Asya'da, ten rengini açtırma vaadini veren ürünlerin sayısı giderek artıyor. Zira söz konusu bölgelerde birçok kadın, beyaz teni bir güzellik ölçüsü olarak görüyor. Kuşkusuz bu durum, sömürgeciliğin ve 'Batı' standartlarının bir sonucu. Avrupa toplumlarında "egzotik esmer kadın" tipi, yine 'beyaz' erkeğin sömürgeci zihniyetinin sonucu olarak yüceltilmesi sonucu kadınlar solaryumlara akın ederken, dünyanın diğer bölgelerinde esmer kadınlar beyazlaşmaya çalışıyor. Avusturya'da yayın yapan Der Standard gazetesinin kadın eki Die Standard, özel bir haberle konuya dikkat çekti.
Isabella Lechner imzasıyla geçtiğimiz günlerde yayımlanan haberde, bu sorunun Filipinler'deki somut yansıması ifade ediliyor. İşte haberden çarpıcı pasajlar:

Beyazlık = güzellik algısı
Turistler sahilde bronzlaşırken, birçok Filipinli kadın, güneşe çıkmamak için evlerine çekiliyor. Denizde yüzen Filipinli kadınlar uzun kollu giyinirken, sokaktaki kadınlar şemsiye ile geziyor. Beyaz bir turistle konuşan bir Filipinli kadın "Ne kadar güzel beyaz bir teniniz var. Bunun için hangi losyonu kullanıyorsunuz?" diye soruyor.
Filipinlerde, Hindistan'da, Afrika veya Jamayka'da birçok kadının daha iyi bir yaşam kaynağı olarak gördüğü şeyin adı "Bleaching", yani beyazlatma. Batılı ülkelerde esmerlik çekici görülürken, esmer tene sahip kadınlar ise mümkün olduğu kadar beyazlaşmaya çalışıyor. Yerli "beyaz" ekran ünlüleri, açık tenli mankenler reklam panoları ve televizyon reklamlarında, bazı kozmetik ürünlerle beyazlığa kavuşulabileceği sözünü verirken, aynı zamanda şunu da ima etmiş oluyorlar: Beyaz ten ile başarı da yakalanır, yüksek bir sosyal statüye sahip olunur, daha iyi bir iş bulunur, eş bulunur ve toplumda kabul görülür. Zira güzellik demek beyazlık demektir. 

Sağlık için zararlı
Reklamı yapılan kremlerin bir kısmı hiçbir etki göstermezken, bazen kadınlar beyazlanmak uğruna sağlıklarından oluyor. Zira satılan merhem ve losyonların çoğu cıva, kortizon ve steroit içerip, hem hasta ediyor hem de cildi inceltiyor. Afrika kıtasında söz konusu kremleri kullanan kadınlar arasında cilt kanserine yakalananların sayısının yüksek olduğu belirtiliyor. Yine birçok kadın ciddi cilt hastalıklarına yakalanıyor, deri yanmaları meydana geliyor.
Bazı kadınlar, kullandıkları ürünün sağlığa zararının farkında değilken, bazı kadınlar bu riski göze alıyor. Çünkü beyazlığın arzu edilesi bir özellik olduğu bilinci onlara veriliyor, o bilinçle büyüyorlar. Aynı zamanda medya yoluyla da bu algı her gün yeniden üretiliyor.

Sömürgeciliğin 'beyaz' izleri
"Beyaz Işık" (White Light) gibi isimler taşıyan bu ürünler artık bir piyasaya dönüşmüş. Sadece Hindistan'da yılda bu kremlerle 450 milyon dolar kazanılıyor. Bu piyasa yılda yüzde 15-20 artış gösteriyor. İlk etapta yerel şirketler bu kremleri üretirken, 1990'lı yıllarda uluslararası şirket ve markalar da, kar sağlayan bu trene binmeye karar verdi. Hedef kitlesi ise neredeyse tamamen kadınlardan oluşuyor. Erkekler ise, beyaz tenli kadınları tercih ettiklerini göstererek, bu pazara desteklerini sunuyor.
Beyaz ten ile sosyal statünün de yükseleceği yöndeki algı, söz konusu ülkenin tarihi ve toplum düzeni ile yakından alakalı. Örneğin Hindistan'da açık ten rengi eskiden brahman kastı, dolayısıyla iktidar ile bağlantılandırılırken, hala bir aile içinde ten rengi koyu olan çocuklar, toplum gözünde daha az değerli oldukları gerekçesiyle ayrımcılığa maruz bırakılabiliyor.
Ancak birçok ülkede on yıllarca süren sömürgecilik de insanların bilinçlerinde derin etkiler bıraktı. Esmer ten baskı ve alt sınıftan olmakla bağlantılandırılırdı. Zira kızgın güneş altında tarlada çalışmak zorunda kalanların ten rengi kararırken, 'üst toplum' mensupları evlerinde oturup güneşten korunurdu.

HABER MERKEZİ