HALÎT ERMÎŞ / ANF / BEHDÎNAN 


Endama Konseyê Caardişî ya KCKyî Fatma Adire prosesê referandûmî de têkoşîno ke bêro dayîş ser o qisey kerde.Endama Konseyê Caardişî yê KCKyî Adire va ‘ez destpêke de cinîyê ke 8ê Adare de rasteyan pirr kerdî, silam kena’ û qiseykerdişê xo wina domnaye: “Ma pêro pîya 8ê Adara tewr bihêz yê serranê peyênan temaşe kerd. No 8ê Adare hêzê cinî nîşanê ma da û moral da kesê ke vera faşîzmî de xover dayî rê. Tesîrê nêyî do têkoşînê ma yê ameyoxe ser de zî bikero. Wisarî seba ma prosesê girdkerdişê têkoşînî yî. Têkoşîn 15ê Sibate ra dest pêkeno, 8ê Adare de gird beno û Newroze de reseno dûştê tewr berz. 4ê Nîsane de zî reseno dûştê Rayberîye reyde ameyîşê têhet. Heto bîn ra Adare aşma ke şehadetê girdî tede ameyî cuyayîş a. Mazlum Dogan, Zekîye Alkane û çalakîyê bînî na aşme de bîyî. Têkoşînê ma saya nê embazan de resa bi mîlyonan.”

Cewabêko tarîxî yo 

Adire va ‘Hukmatî 24ê temuze ra nata polîtîkayê rijnayîşî eştbî dewre û hedef kerdêne ke do heme kurdanê xoverdakaran bipelçiqno’ û qiseykerdişê xo rê wina dewam kerde: “Resmo ke 8ê Adare de rasteyan de vejîya orte, vera polîtîkayanê qirkerdişî de cewabêk o. Bitaybetî Amed, Wan û Stenbol de vindetişêko ame nîşandayîş îspatê nêyî yo. Nêyî nîşanê ma dayî ke polîtîkayê qirkerdişî netîce nêgênî. Şima bi polîtîkayanê zext, şîddet û tedayan nêeşkenî waştişê neteweyî yê kurdan peyser bîşêrî. Cok ra cewabêko roja 8ê Adare de ame dayîş, cewabêko tarîxî bî.”  

Gêno binê temînatî 

Adire derheqê 8ê Adare do Newroze ser de tesîrêko senîn bikero de wina va: “Newroze bi çalakîya Mazlum Doganî resaye manayêk. Yilmaz Guney Newroza 1984 de vano ‘ma do bi tesilî qezenç bikerî’, na bawerîyêka gird a. Kurdan ewro ê vatişê Yilmaz Guneyî kerda sloganê Newroze. Newroza ke do bi nê sloganî bêra pîrozkerdiş, qezencanê kurdan zî do bigiro binê temînatî. Raştîya xo de kurdan qezenç kerdo, çîyo ke bêro kerdiş girewtişê bin temînatî yo. Êdî xoverdayîşê kurdan nîno şiknayîş. Başûrê Kurdistanî de qezencêk esto, Rojawan de ver bi statuyêk şono. Eynî wextî de Newroza emsere Vakurê Kurdistanî de zî do biba mendekerdişê qezencan.” 

Do wayîr bivejê

Adire bale ante ser planê rijnayîşî yê hukmatî û wina dewam kerde: “Yê ke bî sebeb ke Davutoglu bêro tasfîyekerdiş, xoverdayîşê xoserîye ke herême de ame nîşandayîş o. Embaz Çîyager vano ‘Se beno wa bibo peynî do muhteşem bibo’. No proses do muhteşem bibo. Têkoşîno ke ewro yeno nîşandayîş, dewamê têkoşînê înan o. Newroze wayîrê manayêka winasî ya. Vera nêyî de çîyê ke dewlete wazena wa şarê kurd nêvejîyo rasteyan. Eke kurdî wazenî estena xo bipawî, ganî her kes biherîkîyo warê Newroze û têkoşîn bido. Teredutê şarê kurdî vejîyayîşê rasteyan de çin o. Do Newroze de şarê kurd reyna bivejîyo rasteyan û têkoşînê Sêvê, Çîyager, Mehmet Tunç û Mazluman rê wayîr bivejîyo. Bi no hawa do planê rijnayîşî têk şêrî. Çimkî nê planê neheq î û zulm û qirkerdiş virazenî. Ti dîktatorî nêyî ra rizgar nêbîya. Xo bi hawayo ke bihêz bibî nîşan danî, labelê nika wextê xo yo tewr bêhêz cuyenî."

Ganî heme vajî nê

Adire qiseykerdişê xo de qala rolê Newroze kerde û wina va: “Eke referandûm sey zêdekerdişê dûştê têkoşînî bêro dîyayîş, netîce gêno. Erdogano ke qaşo ser nameyê îslamîyetî hereket keno, ameyo duştê faşîzm û dîktatorî. Xora yê ke ziraro tewr gird dano îslamîyetî o yo. No referandûm de xeylê sebebê hetanê îslamî estî ke vajî nê. Ganî elewîyî vajî nê. Hetê cinîyan ra dewleta camêrdî yena manaya polîtîkaya camêrdî û îqtîdarê camêrdî. No zî sebebê tewr bihêz yê cinîyan o ke vajî nê. Ciwanî zî ganî vera nê sîstemî ke mergî ra zêde çîyêk nêano ra vajî nê. Yeno vatiş ke nê demanê peyênan de hukmat serekê eşîran reyde pêvînayîşan keno û bi sozanê madîyan hewl dano înan bianco hetê xo. Wa kurdî bizanî ke eke ‘ya’ bivejîyo, do şer kûr bibo. Hukmat do nê şerî kûr bikero. Ganî ma sey şar vindetişê xo nîşan bidî û vajî nê.”

Ma do qezenç bikerî

Adire derheqê kongreya neteweyîya kurd de wina va: “Nika mîyanê kurdan de 2 partîyê girdî estî; PKK û PDK. Labelê hetê nînan de YNK, Tevgerê Goranî, Hêzê Rojawanî û Rojhelat estî. Cok ra şima nêeşkenî problemanê mîyanênan înkar bikerî û çareser bikerî. No mumkin nîyo. Ma nêvanî wa her babete de heme kurdî bibî yewe. Babetanê Rojawan û Şengal de zî beno ke fikrê înan cîya bibo. Tena çareserkerdişê problemê ke mabênê PKK û PDKyî estî, yewîye awan nêbeno. Hêzê hakimî wazenî kurdan mîyan de nîfaq awan bikerî. Ganî kurdî nînan bivînî. Ma eşkenî bi kongreyêk problemanê xo çareser bikerî. Beno ke ca de kongre kom nêbo, la KCK seba kongre veng da. Labelê PDK hêrişê Şengalî keno. Problem no yo.” Adire va “Têkoşînê kurdan tesîrêko gird rayapêroyî yê dinya ser de viraş“ û wina dewam kerd: “Paradîgmaya Rayber Apoyî Rojawan de tesîrêko dîyarker nîşan da. Kurdî ronesansê Rojhelato Mîyanên rê rayberî kenî. No propaganda nîyo. Ame îspatkerdiş ke şar Rojawan de eşkenî pîya bicûyî û mecbûr nîyî ke yewbînan reyde şer bikerî. Cîyabîyayîşê bawerî, fikir û sîyasetî nêbenî sebebê kiştişê yewbînan. Demê peyênan de beşdarbîyayîşê eşîrê ereban yê Şorişê Rojawanî no reyde eleqeder o. Ma bawer kenî ke ma do qezenc bikerî.”

Wina çareser nêbeno 

Adire va ‘Hemserekê ma Besê Hozate û Cemîl Bayik îzehetê xo yê peyên de bale antbî yewîya kurdan ser’ û wina domnaye: “Erdogan hewl dano vera şarê kurdî de polîtîkayanê qirkerdişî de netîce bigiro. Wexto ke nêyî keno hetêk ra MHP reyde heto bîn ra zî PDK reyde hemkarî keno. Eke PDK nêyî ra fek veranêdo, qedîyayîşê AKPyî xo reyde PDKyî zî biqedêno. Çîyo ke Erdogan keno, no yo ke wazeno mîyanê kurdan de lej bivejîyo. Ewro Şengal ser o zaf munaqeşeyî yenî kerdiş. Ma Şengalî destê PDKyî ra nêgirewt. Ma bi rizgarkerdişê şarê xo yê êzidî yê qirkerdişê DAIŞî ra dima Şengal girewt. O wext çîyo ke lazim o bêro kerdiş o yo ke şarê Şengalî derheqê Şengalî de qerar bigiro. No problemêko mîyanê kurdan o. Kurdî eşkenî bi rayîrê dîyalogî çareser bikerî. PDK problemî çareser nêkeno, polîtîkayanê dewleta tirk rê desteg beno. No problem bi no hawa çareser nêbeno.”


Ganî cinî û ciwanî rayberî bikerî

Adare dîyar kerde ke ‘karakterê tewr esasî yê AKPyî o yo ke hukmatê AKPyî dirî yo’ û wina va: “Dîqat bikerê, goreyê xo dersê demokrasî dano dewletanê Almanya, Belçîka, Hollanda û pêroyîya Ewropa. Do ey ra bipersî, o wext ti çi cuyenî? Kurdan rê heme çî qedexe yo. Heta nika bi xoverdayîşan ma ameyî nê rojan. Ma bi sînoranê qanûnî nêameyî nê rojan. Newroze bi xo zî vera zulmî de serewedaritişêk o. Cok ra meşrûîyetê xo têkoşînî reyde awan kerdo. Eke Erdogan prosesêko winasî yo ke ders dano Ewropa de Newroze qedexe bikero, o wext do dirîtîya ey reyna bêro dîyayîş. Eke qedexe bikero zî ganî ma vera ci de xover bidî û bi mîlyonan biherîkyî waran. Ganî tîya de cinî û ciwanî rayberî bikerî.”