Denîz Gezmîş; 24 Sibata 1947 de Ayaşê Enqere de ame dinya. Gezmîş, dibistano yewin û miyanên Sêwaz de, lîse Stenbol de wendî. 1966 de dekewt Fakulteyê Huqiqê yê Zanîngehê Stenbolî. Wexto ke hima lîse de wendnî; fikro çep şinasna û xo mîyanê çalakîyan de dî. 1965 de Uskudar de, bi azayê Partîya Karkaranê Tirkîya (TÎP). 

Gezmîş 30’ê Temmuz 1968 de nûyayisê protestokerdişê Fîloya 6. ra rayna ame tewiştiş û 20’ê êlule de serbest verradîya. Nê heme çalakîyan dima, hereketê wendekaran mîyan de, bi se rayberêko efsanewî. Partîya Karkeranê Tirkîya (TÎP) mîyan de, beştarê munaqeşayanê îdeolojîkan bîynî. No dem de Şorişgêreya Demokratîka yê Neteweyî (MDD) de ca girewt. Bi taybetî, semedo ke no fikr wendekaran mîyan de vila bibo, hewayêko aktîf xebitîya.


Yewiteya wendekaran awan kerdî

Citmenga 1968 de bi embazanê xo reyde, Yewitîya Wendekaranê Şorişgêran (DOB) saz kerde. 1’ê teşrîna 1968 de, beşdarê meşê Samsun- Enqere bi. Dima 28’ê teşrîna 1968 de, Raşteyê Yeşîlkoyî de beşdarê şermizarkerdişê ameyîşê elçîyê Dewleta yê Amerîka Kommerî ra ame tewiştiş û yew dem dima ame verradayîş.


Şiyînê Fîlîstîn

16’ê Adare hêrişê hêzanê raştgêran de, embazanê xo reyra Zanîngehê Stenbolî pawit. Na çalakî ra 19 adare de rayna yeno tewiştiş, hetan 3’yî nîsane tewişte maneno. Semedo ke, pêşnûmaya Fakulteyê Huqiqê yê Zanîngehê Stenbolî qebul nêbibi, çalakîya dekê zanîngehî de rayberî kerde. Semedo ke zanîngeh ame girewtiş û teslîmê polîsan bîyo, çalakî organîze bena. Na çalakî de bîrîndar beno. No dem de derheqê ey de, bira tewiştişê yeno, no semed ra nêweşxaneyî ra remeno û peynîya hezîrane de şono Fîlîstîn. Hima nêşibi Fîlîstîn, 23’ê hezîrana 1969 de, Kombîyayîşê Ciwananê Neteweyî yê Tirkîya yê Yewine rê, Serekê FKFe Yusuf Kupelîyî reyra yew programê têkoşînê ray kerd. Hetanî êlule kampanê Fîlîstînî de perwerdeyîya çekî dîya. Semedo ke beşdarê çalakîya dekê zanîngehî bibi, 1’ê êlula 1969 de Fakulteyê Huqiqî ra îxrac beno. No dem de derheqê ey de, bira tewiştişî vejîyeno la rayna zî bi nimitkî îzah dano çapemenî. 23’ê êlula 1969 de wexto ke Fakulteyê Huqiqî de beno, şîkayetê ser o tewşîno, 25’ê teşrîne de serbest veradîno. 

1970’î ra tepîya alwozanê xo Sînan Cemgîl û Huseyîn Înanî reyra peya Orduyê Azadî yê Şaranê Tirkîya (THKO) saz kerd. Embazanê xo reyde, 11’ê çeleya 1971 de bi nameyê THKO, Şaxê Bankaya Karê yê Emekî ser o kerde. 4’ê adara 1971 de Tesîsanê Tuslogê Balgatî de, beşdarê çalakîya remnayîşê leşkeranê Amerîka bi. Leşkerî ke remnayî dima serbest verradayî.


Pirodayiş û tepiştiş

Derbeya 12’ê Adare dima wexto ke Yusuf Aslanî reyra şonî Sêwazî, rayîr de motosîkletê înan xeripyeno. Netîceyê yew îxbarî de ewta de, bi çekî, polîsan reyde yew pêrodayîş vejîno. Denîz û Aslan yewbînan vînî kenî. Aslan wexto ke Elmali de beno, Denîz 16’ê Adara 1971 de Gemerekê Sêwazî de der û dorê ey gêrîno û tewşîno û anî Kayserî. Ewta ra benî Enqere û benî meqamê Wezîrê Karê Zerrîyê yê a   wextî Haldûn Menteşeogluyî.

Dariznayîşê ey, 16’ê temmuza 1971 de Wendegehê Weterîneranê Altindagî de, bi serekîya Tuggeneral Alî Elwerdî û dozgerîya Bakî Tugê, Dadgeha Rewşa Îstîsnayî yê Enqere de dest pê kerd û 9’ê citmenga1971 de qedîya. Doza THKO-1 de, îxlalkerdişî Maddeyê 146’î ra cezayê dardeyî danî ey. Dima Meclîs û Serekkomar Cewdet Sunay dardeyê ey tesdîq kenî. 


Vatişê verê îdamî 

Wexto ke hima îdam nêbeno, vano ke; “Wa biciwo Tirkîyaya azad, wa biciwo marksîzîm-lenînîzîm, wa biciwo birayîya tirk û kurdan.” Denîz, Yusuf Aslan û Huseyîn Înanî reyde 6’ê Gulana 1972 de, şewe şaet 01:00-03:00 de, Zîndanê Sergirewtişê Navenda Enqere de îdam bîyî. Wasîyetê xo de wazeno ke, Taylan Ozgurî het de defn bibo la no wasîyetê ey qebûl nêkenî û leza-lez defn kenî. Îdamê ey; bi bêraq û sembolê têkoşînê şorişgêran. Tirkîya de, çepgêrî, mîyanê xo de hetê fikrî ra let-lete bibî zî rêberîya Denîz Gezmîşî bêmunaqeşe qebûl kenî.   


 NAVENDÊ XEBERAN