İnsan Hakları Derneği (İHD) Amed Şubesi, "Son bir yılda bölgedeki çatışmalı ortamlarda meydana insan hakları ihlalleri" başlıklı raporu açıkladı. Rapora ilişkin bilgi veren İHD Amed Şube Başkanı Raci Bilici, OHAL ile birlikte hak ihlallerinde sınır tanınmadığını söyledi. Bilici, yasaklamaların yanı sıra, yargısız infazlar, işkence ve kötü muamele, haksız gözaltı ve tutuklamalar, örgütlenme ve gösteri hakkı, düşünce ve ifade hürriyeti ile basın özgürlüğüne yönelik sansür ve baskılar gibi yaşam hakkına ve temel insan haklarına yönelik ihlallerinin yaşandığını söyledi.
1552 yaşamını yitirdi
Bilici, "24 Temmuz 2015 tarihinden 24 Temmuz 2016 tarihine dek bölge kentlerinde, tespit edebildiğimiz verilere göre; asker, polis, korucu, örgüt militanı ve sivil olmak üzere 1552 kişi yaşamını yitirdi, 1683 kişi ise yaralandı" dedi.
Yargısız infazlar
Bilici, 9 kentin en az 35 ilçesinde ilan edilen sokağa çıkma yasaklarıyla tespit edilen 75'i çocuk olmak üzere en az 320 sivilin yaşamını yitirdiğini söyledi. 24 Temmuz 2015 ile 24 Temmuz 2016 tarihleri arasında devlet güçleri tarafından gerçekleştirilen yargısız infazlarda 440 kişinin yaşamını yitirdiğini belirten Bilici, 353 kişinin ise yaralandığını kaydetti.
Çatışmalar can aldı
Aynı dönemde, 422 asker ve polis öldüğü, bin 65’inin yaralandığı kaydedildi. Bilici, "614 örgüt militanı yaşamını yitirdi, 17 örgüt militanı yaralandı" dedi. 42 sivilin ise çatışma ortasında kalarak yaşamını yitirdiğini kaydeden Bilici, 75 sivilin yaralandığı söyledi.
Cenazeler teşhir edildi
Aynı dönemde 15 militanın cenazesinin asker ve polis tarafından çıplak teşhir edildiğini söyledi. İlçelere bağlı kırsalan alanlarda 'güvenlik veya askeri operasyon' gerekçesiyle 87 kez 'özel güvenlik bölgesi' kararı alandı.
Sınırda 48 kişi katledildi
Sınır hatlarında yaşana ölüm ve yaralamalarda ise açılan ateş sonucu 48 sivil yurttaş yaşamını yitirdi, 60 sivil yurttaş ise yaralandı. Mayın ve sahipsiz bomba patlaması sonucu 7 çocuk yaşamını yitirdi, 28 çocuk ise kalıcı fiziksel rahatsızlıklar oluşturacak şekilde yaralandı. Biri kadın olmak zere 6 yetişkin yurttaş da yaralandı.
Gözaltında işkence
Gözaltında 286 kişi işkence ve kötü muameleye maruz kaldı. Ev baskınlarında, sokakta 161 kişi işkence ve kötü muameleye maruz kaldı. Korucular 4 kişiye işkence ve kötü muamelede bulundu.
Cezaevlerinde ihlaller
Cezaevlerinde 103 tutuklu-hükümlü mahpus işkence ve kötü muameleye maruz kaldı. 6 kişi kaçırılma ve ajanlık tehditlerine maruz kaldı. 31 kişi can güvenliği ile tehdit edildi. Toplumsal gösterilere devlet güçlerinin saldırısı sonucu 99 kişi yaralandı.
7 bin 884 kişi gözaltına alındı
275’i çocuk ve 7 bin 609’u yetişken olmak üzere, toplam 7 bin 884 kişi gözaltına alındı. 81 çocuk ve bin 878 yetişken olmak üzere, toplam bin 959 kişi tutuklandı. 4 bin 223 ev veya işyeri, çoğunlukla gece yarısı veya sabaha karşı devlet güçleri tarafından basıldı.
96 basın yasaklandı
Bilici, 24 Temmuz 2015 tarihinden 24 Temmuz 2016 tarihleri arasında 96 basılı yayın ve materyalin toplatıldığını veya yasaklandığını, 4 gazete ve yayın organın basıldığını, 2 kültürel etkinliğin yasaklandığını belirten Bilici, 123 haber sitesine erişimin engellendiğini söyledi.
13 bin emekçiye soruşturma
Düşüncelerini ifade edenlere karşı açılan 43 soruşturma dosyasında 702 kişi hakkında soruşturma başlatıldığını söyleyen Bilici, 13 bin 67 kamu emekçisi hakkında çeşitli sendikal etkinliklere katıldığı gerekçesiyle idari soruşturma açıldığını kaydetti.
Eylemler yasaklandı
Aynı dönem içerisinde 20 siyasi parti, 14 dernek, 7 eğitim ve kültür kurumu, 19 belediye hizmet binası olmak üzere 60 kurum ve kuruluşun basıldığını söyleyen Bilici, 117 toplantı ve gösteriye polisin müdahale ettiğini, 23 toplantı ve gösterinin ise Valilik ve Kaymakamlıklar tarafından yasaklandığını belirtti.
AMED