İsviçre bankası Credit Suisse'in vergi skandalı, Almanya'nın Bochum ve Düsseldorf vergi daireleri tarafından teşhir edildi. Bunun üzerinde 11 Temmuz çarşamba günü Almanya'nın birçok kentinde gün boyu vergi dairesi görevlileri ve polis ortak operasyon yaptı.
Alınan bilgilere göre Credit Suisse Bankası üzeri, özel sigorta kontratları imzalayarak vergi kaçakçılığı yapan 7 bin müşteriden 5 bini Almanya'da yaşıyor.
Çark nasıl işliyor?
'Bermuda-Mäntel' adı altında işleme konulan Bermuda sigorta paketi kontratlarında şahıs, hayat sigortası için kontrat imzalıyor. Bu kontrat üzerinden düşük vergi primleri ile Bermuda adalarında bulunan banka hesabına para yatırıyor. Böylece kişi kendi özel yatırımlarını normal, bilinen bir tasarruf banka hesaplarına değil de özel sigorta kontratlarına yatırmış oluyor. Sigorta yatırımcıları, diğer biriktirme yöntemleri gibi faiz geliri elde ediyor, ancak birçok ülkede olduğu gibi burada da vergiden muaf tutuluyor. Sigortaların süresi (Laufzeit) ise çoğunluk olarak 12 yıla uzatılıyor ve bu süre zarfında herhangi bir vergi ödeme olmuyor. Özellikle bu yöntemle vergi kaçırılmış oluyor.
12 yıla uzatılan sigorta süresinin ikinci bir avantajı ise vergi kaçakçılığında zamanaşımına daha fazla imkan tanıması. Vergi kaçakçılığının cezası 10 yıldır. Bu süreden sonra müşteri, bu dertten de kurtulmuş oluyor ve eskiden kaçırmış olduğu vergi, kendisine kazanç oluyor.
Bu kamuflaj içinde saklı tutulan sermaye, yasal miras kuralları konusunda da avantaj sağlıyor. Kontrata göre hayat sigartasına yüklenen miktar, yani şahsi sermayenin kime aktarılacağı tercihi, serbesttir. Eğer sigorta sahibi vefat ederse miktarı miras üzerinden mirasçılarına aktarılması ise zorunlu değildir. Bundan dolayı da miras işlemlerinde yasal bir şart görülen veraset vergisi (Erbschaftssteuer) de ödenmiyor.
İsviçre'de Bermuda faaliyetleri yasak değil. Bundan dolayı İsviçre'de bulunan bankalar bu ürünlerini sorunsuz bir şekilde müşterilere sunabiliyor. Finans uzmanlarının verdiği bilgilere göre bu yöntem, Almanya'da uygulanan yasal sigorta kontratları ile karşılaştırmada kimi kontratlarda yaklaşık yüzde 10'luk bir vergi kazanımı mümkün olabiliyor.
Uzmanlara göre, hayali sigortalar üzerinden milyarlarca Euro vergi kaçakçılığı yapıldı. Her bir kontratın miktar değeri 500 bin Euro'dan başlıyor. Bazılarının tutarı ise 12 milyon Euro'yu buluyor.
Geçmişten kalan hesaplaşma
Credit Suisse Bankası ise bütün bu olanlardan kendilerinin herhangi bir zarar görmeyeceğini Zürich kentindeki basın sözcüsü ile kamuoyuna duyurdu.
Nedeni ise çok açık. 2010 yılında Düsseldorf Savcılığı, Credit Suisse bağlı müşteri bilgileri bulunan bir CD'yi satın alarak vergi araştırması yapmıştı. Bu CD sayesinde, Almanya Vergi Dairesi, 400 Milyon Euro civarındaki bir gelirden vergi almayı başarmıştı. Bunun üzerinde mahkeme dışı bir anlaşma ile Credit Suisse Bankası, Düsseldorf Savcılığı'na 150 Milyon Euro ödemeyi kabul etmişti. Bu ödeme ardından ise araştırma dondurulmuştu. Bunun sonucunda ise Almanya ile İsviçre arası Stopaj anlaşması (Abgeltungssteuerabkommen) imzalanarak bu konu üzerinde karanlık bir perde örtülmüştü. Bu operasyonlar yaşanırken, CDU'lu Almanya Federal Maliye Bakanı Wolfgang Schäuble'nin yaptığı bir açıklama, "Yine böyle bir durum mu yaşanacak" sorusunu sorduruyor. Schäuble, basına yaptığı açıklamada İsviçre ile dostane bir anlaşma yapılacağını söyledi.
Banka suçu müşteriye yüklüyor
Skandalın diğer bir boyutu ise Credit Suisse'in vergi kaçakçılığından kaynaklanan suçu kendi müşterilerinin üzerine atması. Banka'nın sözcülerinden Marc Dorsh şöyle bir gerekçe sunuyor: "Önceden müşterilerimize, bir vergi uzmanına danışın, vergi konumunuzu araştırın dedik ve gerektiği yerde kendi kendinizi ihbar (Selbstanzeige) edin dedik."
Marc Dosch, 11 Temmuz 2012 çarşamba sabahı basına karşı yaptığı açıklamasının devamında ise "Müşteri kendi vergi konumunu kendisinin çözeceğini kontrata attığı imzası ile beyan etmiştir" dedi ve Credit Suisse'in herhangi bir suçu olmadığını iddia etti.
Bu sigorta yönteminin reklamı, sadece Credit Suisse Bankası üzerinden yürümüyor. Swiss Life, Bâloise ve UBS bankasının alt şirketleri de Bermuda sigorta ürünlerinin reklamlarını yapıyor.
UBS de nasibini alacak gibi
Vergi kaçakçılığı konusunda ikinci bir gelişme ise UBS bankasında yaşandı. Merkezi Fransa'da bulunan UBS bankasının Lyon, Bordeaux ve Strasbourg şubeleri de vergi dairesi görevlileri tarafından basılarak arandı.
Suçlamalar ise kara para aklama ve vergi kaçakçılığına destek verme… Çok sayıda UBS-yöneticilerin özel şahsi evleri de arandığı alınan bilgiler arasında.
NİHAL BAYRAM / MAİNZ