Birleşmiş Milletler (BM) Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi, İsveç devletinin, Samilerinin topraklarını sömürüye açtığı, haklarına saygı duymadığı için eleştirdi ve ekledi: İsveç tarihiyle yüzleşmeli!
BM, Laponya’da Samilerin topraklarında maden aranmasına olanak tanıyan maden yasasının yeniden gözden geçirilmesini, Sami Parlamentosu’na yetki verilmesini, Samilerin kendi toprak ve yaşam koşullarını üzerinde daha fazla söz sahibi olmaları için düzenlemelere gidilmesini öneriyor.
BM Komitesi’nin en önemli talebi ise İsveç’in tarihiyle yüzleşmesi ve Samilere yapılan ırkçılık ve ayrımcılığın boyutlarının belirlenmesi için bir ‘Yüzleşeme Komisyonu’nun kurulması.
Ayrımcılığa karşı komisyon
İsveç’in ırkçı geçmişiyle yüzleşmesi pek çok kez Sami örgütleri ve aydınlar tarafından dillendirildi. Ancak İsveç yönetimi hiçbir zaman Samilerle yüzleşme taleplerini ciddiye almadı.
İsveç Kiliseleri Başpiskopozu Antje Jackelen de, Laponya sömürgeleştirildikten sonra Samilerin dil ve kültürlerinin yasaklandığı ve kiliselerin de sömürgeleşmeye hizmet ettiğine dikkat çekerek, Samilere yönelik ayrımcılığın araştırılması için bir komisyon oluşturulmasını talep etmişti.
Tüm bu taleplere kulaklarını tıkayan İsveç devleti, geçmişiyle yüzleşmek bir yana çıkardığı yeni yasalar ve uygulamalarıyla Laponya’yı Samiler için yaşanmaz hale getiriyor.
Maden Yasası iptal edilsin
İki yıldan bu yana Samiler, her perşembe günü Stockholm’de parlamentonun önündeki toplanıyor ve Samilerin topraklarını maden tekellerinin sömürüsüne açan Maden Yasası’nın iptal edilmesini istiyorlar.
Bırakalım Maden Yasası’nı iptal etmeyi İsveç hükümeti Sami topraklarında yeni rüzgar santralleri de kurdu. Samiler, rüzgar santrallerinin zaten güç durumda olan ren geyiği besiciliğini yok edeceğini, balıkçılık ve avcılığı olumsuz etkileyeceğini belirterek santrallerinin topraklarında açılmasına karşı çıkıyorlar.
Ancak tüm bu çağrılara rağmen İsveç hükümeti yeni rüzgar santrallarının açılışını görkemli bir törenle açılış yaptı. “Halkın Parkı” parolasıyla yapılan açılışları Samiler göz yaşları içinde protesto ettiler.
Sami Parlamentosu üyesi Marie Persson, santralin bölgede yaşayan Samiler üzerinde korkunç etkileri olacağı uyasında bulunarak “Halk orada ağlıyor ve burada şamata yapıyorlar. Bu oldukça yakışıksız. Bugün bizim için yas günü” dedi.
MURAT KUSEYRİ