• CHP Grup Başkanvekili Engin Altay, devletin borçlarının faiz yükünün bir yılda 1 trilyon liradan 3 trilyon liraya çıktığını belirtti.

Altay, yaptığı yazılı açıklamada, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Merkez Bankası'na faiz düşürme talimatı vermesinden bu yana yaklaşık bir yıl geçtiğini hatırlatarak, faiz indirimi söylemlerinin, sadece Merkez Bankası'nın bankalara verdiği paranın yüzde 19 olan yıllık faizinin yüzde 14'e indirilmesiyle sınırlı kaldığını söyledi. Altay, devletin, yurttaşların, şirketlerin içeriye ve dışarıya ödediği diğer faizlerin ise arttığını aktardı.

Yüzde 30 faizle alıyor

Altay, Merkez Bankası'nı faiz indirmeye zorlayan Erdoğan'ın kamu alacaklarına ilişkin gecikme zammını aylık yüzde 1,6'dan yüzde 2,5'e, yani yıllık yüzde 19,2'den yüzde 30'a çıkardığını kaydetti. Erdoğan'ın faiz indirimi talimatı vermesinden önce Hazine'nin 6 yıl vadeli tahville ortalama yüzde 19,13 faiz oranıyla borçlandığını, aynı vadedeki borçlanmanın bu yıl Temmuz'daki yıllık faizinin ise yüzde 25,9 olduğunu söyledi. Altay, şöyle izah etti: "Bankalar geçen yıl Merkez Bankası'ndan yüzde 19'la aldığı parayı Hazine'ye yüzde 19,13 faiz oranıyla borç veriyorlardı. Bu yıl yüzde 14'le aldıkları parayı devlete yüzde 25,9'la satıyorlar. Vatandaşlar geçen yıl bankalardan ihtiyaç kredisini yüzde 22 faizle alıyordu, bu yıl yüzde 33 faizle alıyor. Şirketler ticari krediyi geçen yıl Temmuz'da yüzde 20'yle kullanıyorlardı, bu yıl bankalara yüzde 30 faiz ödüyorlar. Sadece içerideki faiz oranları artmadı, dışarıdan borçlanmalarınki de bir kattan fazla arttı. Geçen yıl Türkiye yurt dışından 5 yıl vadeli dolar borçlanmasını yıllık yüzde 5 faizle yapıyordu, bu yıl aynı vadedeki dış borçlanma için yüzde 12'ye yakın dolar faizi ödüyoruz."

Bankalar ve sermaye kazandı

Erdoğan'ın faize karşı uyguladığı sözde politikaların, döviz kurunu ve enflasyonu üç haneli oranlarda artırdığını kaydeden Altay, devletin, vatandaşların ve şirketlerin faiz yükünün artmasından zarar gördüğünü, kazananın ise bankalar ve Türkiye'ye borç veren uluslararası sermaye olduğunu söyledi. 

Bu yıl faize 400 milyar

Engin Altay, 2021'in ilk 5 ayında vatandaşların bankalara tüketici kredisi için ödediği faizin 44 milyar liradan bu yıl aynı dönemde 64 milyar liraya yükseldiğini belirterek, şunları kaydetti: "Geçen yıl ilk 5 ayda şirketler kullandıkları krediler için bankalara 117 milyar lira faiz ödemişti, bu yıl aynı dönemde 201 milyar lira ödediler. 2021'de bütçeden devlet 180 milyar lira faiz ödemişti, bu yılın bütçesinde faiz için 330 milyar lira ayrıldı. Kur korumalı mevduat için devletin bütçeden şimdiye kadar ödediği 37 milyar lirayı ve bundan sonra ödeyeceklerini de dikkate alırsak, bu yıl 400 milyar liradan fazla bütçeden faiz ödenecek.

Devlet borçlarının faiz yükü

Devletin borçlarının faiz yükü bir yılda 1 trilyon TL'den 3 trilyon TL'ye çıktı. Haziran 2021'de iç borçlarının toplam faiz yükü 668 milyar liraydı, bu yıl Haziran'da 2 trilyon 175 milyar liraya ulaştı. Bir yıl önce devletin dış borçlarının toplam faiz yükü 380 milyar liraydı, bu yıl 780 milyar lirayı buldu. Bankalar geçen yıl ilk 5 ayda devletten ve vatandaşlardan, şirketlerden 221 milyar lira faiz geliri elde etmişti, bu yıl bu rakam 421 milyar lirayı buldu. Türkiye, uluslararası piyasalardan geçen yıl yüzde 5'le borçlanıyordu, artık yüzde 11-12 yıllık faiz oranıyla borçlanıyor. Gelecek yıllar borç aldığı yabancı bankalara, finans kuruluşlarına, Londra'daki bir avuç bankere çok daha yüksek miktarlarda dış borç faizi servis edecek. Devletin aldığı gecikme ve tecil faizleri arttığı için, vatandaşlar devlete daha fazla faiz ödeyecek." ANKARA