Kilamlarıyla belleğimizde iz bırakan dengbêjler büyük zorluklarla geçen yaşamlarının ardından, yoksulluk ve yalnızlık içinde birer birer yaşama veda ettiler. Çoğuna son günlerinde bile sahip çıkamadık. Birçok dengbêj gibi hayatı acılarla dolu, söylediği kilamlarla Kürt halkında büyük izler bırakan, dengbêj Seyidxanê Boyaxcî de zor günler geçiriyor. Boyaxcî, hayatının bütün acılarını yaşadığı ve sesine yansıttığı Amed’de hasta yatağında ziyaretçilerini bekliyor...

LEZGİN AKDENİZ / AMED

Amed’de yaşamını sürdüren ve ömrü acılarla geçen dengbêj “Xalê Seyidxanê Boyaxcî” olarak tanınan Seydo Şimşek, felç geçirdi. Amed’in Erxenî ilçesine bağlı Lexerî köyünde 1933 yılında dünyaya gelen Boyaxcî, 2 yaşında iken annesini, 4 yaşında iken babasını kaybetti. Amcası tarafından büyütülen ve hiç okula gitmeyen Boyaxcî’nin, çocukluğu da çobanlıkla geçti. 15 yaşından sonra Amed merkeze yerleşen Boyaxcî, Sur ilçesinde ayakkabı boyacılığı yapmaya başlıyor ve bu işi 25 yıl boyunca sürdürüyor. Bir dönem Amed Büyükşehir Belediyesi’nde temizlik personeli olarak çalışan Boyaxcî, mesai bitimi ardından Dağkapı’da boyacılık yapmaya devam ediyordu.

Bütün gününü kilamlar dinleyerek geçiriyor 

Daha sonra uzun yıllar boyunca Sur’da bulunan Dengbêj Evi’nde bütün gününü biriktirdiği kilamlarını seslendirmekle geçiren Boyaxcî, sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine gittiği hastanede vücudunun tamamının enfeksiyon kaptığını öğrendi. Uzun bir tedavi sürecinden sonra Boyaxcî’nın durumu kötüleşti ve felç geçirdi. Bütün günü evindeki odasında geçen Boyaxcî, eski bir radyo-teyp ile kasetlerden dinlediği kilamlara eşlik ederek zamanını geçiriyor.

‘7 çocuk kaybettim’ 

Boyaxcî, gençlik hayatında yaşadığı sıkıntılara değinerek, gençlik yıllarını şu sözlerle anlatıyor: “Meyan kökü sattım yıllarca, sepet hamallığı yaptım. Amelelik yaptım, çöpçülük yaptım. Ama Amed’i çok sevdim. Çok çalıştım, biraz para biriktirerek evlendim. Evlendikten sonra doğan 7 çocuğumu kaybettim. Doğan her çocuğum hastalıktan öldü. Peş peşe 7 çocuk. Başkası olsaydı her halde dayanamazdı.”

‘Dengbêjlik aşktır’ 

“Bana bildiklerini yaz dediler, yazamadım, sadece söyledim” diyerek çocukluk yıllarıyla birlikte dengbêjliğe merak salan Boyaxcî, günümüzde Amed’de civat ve şevbuhêrk gecelerinin aranan ismi oldu. Boyaxcî, saatlerce kilam söylediğini ve bundan hiç rahatsız olmadığını bilakis keyif aldığını ifade ederek, “Dengbêjlik aşktır. Geçirdiğim onca zorlukta beni ayakta tutan söylediğim kilamlardır. Amed’de yaşanan birçok olayı insanlar bizim kilamlarımızdan öğrendi. Ben duyduğumu söyledim. Her seferinde yine söylememi istediler” diye anlattı.

Anlatımlarını sürdürürken birden sessizliğe bürünen Boyaxcî, kilamlar söylemeye başladı. Konuşmasına devam etmesini beklerken zaman zaman unutkanlık yaşadığını öğrendiğimiz Boyaxcî ile kilamlarıyla röportajı sonlandırmak zorunda kaldık.