Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu’nun düzenlediği 3. Amed Tiyatro Festivali Ghotbedin Sadeghi’nin yaptığı Spîmend ile başlayan oyunu ile başladı. DBŞT Salonu’ndaki oyunu, aralarında Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Fırat Anlı, Cizre Belediyesi Eşbaşkanı Leyla İmret ile çok sayıda kişi izledi. Oyunun ardından yönetmen, yönetmen yardımcısı, oyuncular ile oyunun bütün aşamalarında yer alanlar, sahneye davet edilerek teşekkür edildi.
Sahnede oyunculara ve yönetmene çiçek verip kutlayan Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Fırat Anlı, yaptığı konuşmada, Kürt halkının yaşamını tiyatronun ağlayan ve gülen simgesine benzetti. Fırat, “Bugün yüreğimizde hem hüznü hem de sevinci barındırıyoruz. Şengal özgürleştiği için mutluyuz. Ancak 15 ay önce 74. Ezîdî katliamına tanık olduk. Bugün büyük bir direniş sayesinde başarı elde edildi. Yaşasın Şengal” diye konuştu.
Yönetmen Ghotbedin Sadeghi ise, ilk kez Duhok Tiyatro Günleri’nde tanıştığı DBŞT oyuncularıyla kendi yazdığı Spîmend oyununu hazırlamaktan mutlu olduğunu belirtti.
Festival programı kapsamında Sadeghi, “Tiyatronun halk ile diyalog yöntemleri” konulu bir seminer verdi. Sadeghi, modernitenin topluma uzak kaldığını belirterek, sanat tarihinde sanatın toplum için yapıldığını ancak modern sanatta bunun kişilerle anıldığını söyledi. Tiyatrocunun hangi topluma sesleneceğini iyi bilmesi gerektiğini ifade eden Sadeghi, seyirciyle ilişkilenmede dört yöntemin varlığını irdeledi. Bu yöntemlerin komedi, duygu, düşünce ve estetik olduğunu söyleyen Sadeghi, tarihten günümüze büyük acılar yaşayan toplumun komediyeye ihtiyacı olduğunun altını çizdi.
İnsanları mutlu etmek
Hobi olarak yapılan sanatın sanat olamayacağını ifade eden Sadeghi, sanatın insanları yorgunluktan ve sıkıntılardan uzaklaştıran bir gücü olduğunu kaydetti. Nietzsche’nin “Kardeşlerim bizler birbirimizi mutlu edemiyorsak bu en büyük günahtır” sözünü anımsatan Sadeghi, komedinin sadece sanatta değil yaşamın her alanında önemli olduğunu belirtti. “Sanat yapamazsanız bile insanları güldürebilmek değerlidir. 2 saat içinde insanları mutlu edenlerin ellerinden öperim” diyen Sadeghi, “İnsan yaşamını devam ettirebilmek en büyük amacımızdır. Komedi insanlar arasında ciddi bir bağdır. Komediyle tiyatroyu bin yıl savunabilirim. İnsanları 2 dakikada ağlatabilirsiniz ancak 15 dakikada güldüremezsiniz” dedi.
İkinci yöntemin ise “duygu” olduğunu aktaran Sadeghi, insanların yaşamlarında duygularını tırnak kesimi gibi yitirdiğini dile getirdi. Sadeghi, şöyle devam etti: “Seyirci tiyatro izlerken salonda kendi yaşamını yeniden yaratıyor. Tiyatro bunu yeniden yaşatıyor. Paramız çoğaldığında ve ünlü olduğumuzda alt sınıfları unutuyoruz. Tiyatrodaki en önemli şey bu duyguları diri tutmaktır. Eğer bir oyun insanlar üzerinde duygusal bir etki yaratmıyorsa o oyun iyi bir oyun değildir. Yazarı, yönetmeni, oyuncuları meseleyi anlamıyorsa sanatçı değildir. Kesinlikle duygusal bir etki yaratmalıdır.”
‘Sinema ve tiyatro eksikliği giderebilir’
Sadeghi, üçüncü yöntemin “düşünce” olduğunu söyleyerek, tiyatronun yaratıldığı ilk günden beri Brecht, Goethe, Camus gibi düşün adamlarıyla anıldığını belirtti. İnsanların tiyatro eğitimi alması veya büyük kütüphanelere gitmesinin çok mümkün olmadığını anımsatan Sadeghi, tiyatro ve sinemanın bu eksikliği giderebileceğini vurguladı.
Dördüncü yöntemin de “estetik” olduğunu dile getiren Sadeghi, bazı oyunların içeriği çok güçlü olmasa da teknik açıdan büyüklüğünün önemli olduğunu söyledi. Sadeghi, “Bir kemer bile almak istediğinizde en güzelini alırsınız” dedi.
Tiyatro oyunu sahnelendi
Festival etkinlikleri kapsamında, Dicle Fırat Kültür Sanat Merkezi Yekta Hêvi Tiyatrosu oyuncuları da, “Yên Xwedê Ji Wan Sitendî (Allahından Bulanlar)” adlı tek perdelik trajikomik oyunla Cegerxwîn Kültür Merkezi Salonu’nda izleyiciyle buluştu. Şaliko Bêkes’in yazdığı, Gıyasettin Şehir’in yönettiği, izleyiciden büyük beğeni topladı.
Pandomim gösterisi yapıldı
Pandomim Atölyesi’ne katılan oyuncular da deneyimlerini sahneye taşıdı. Pandomim sanatçısı Sasan Ghajar eşliğinde atölye çalışmasına katılan ve aralarında Dicle Fırat Kültür Merkezi, Aram Tigran Kent Konservatuarı ve Cegerxwin Kültür ve Sanat Merkezi oyuncularının da bulunduğu yaklaşık 20 kişi, Büyükşehir Belediyesi Tiyatro Salonu’nda workshop gösterisi yaptı.
AMED