İzmir’in Menderes ilçesi Değirmendere köyünde yaşayan kadınlar, yazın kendi işlerinde kışın ise başkasının yanında yevmiye ile seralarda çalışarak geçimlerini sağlamaya çalışıyor. Bütün gün çalışmalarına rağmen emeklerinin karşılığını alamayan kadınlar, güvencesiz çalışıyor, hastaneyi dahi lüks olarak görüyor.
Her zaman iş olmuyor
Halise Çeri, üç kız çocuğunu okutabilmek için yaklaşık 20 yıldır tarım işçiliği yapıyor. Tarlada çalışmanın zorluklarını anlatan Halise, “Çapa, marul dikimi ve kesimi; ne iş olursa yapıyoruz. Her zaman iş olmuyor, bazı aylar 4, bazı aylar 8 gün gidiyoruz. Her koşulda çalışmak zorundayız. Çocuklarımızın geleceği için çalışmak zorundayız” diyor.
Aldığı ücretin geçimine yetmediğini belirten Halise, “Çocukların harçlığı ancak otobüs parasına yetiyor. Akşama kadar okulda aç kalıyorlar. Yemek parası veremiyoruz. İş bulabilirsek zorlukların üstesinden gelebiliyoruz ancak” ifadelerini kullanıyor.
Tüccarlar kazanıyor
Üretici ve işçinin emeğinin karşılığını alamadığını dile getiren Halise, “Üretici üretiyor ama tüccarlar kazanıyor. Tüccarlar yeri geliyor malı 20 kuruşa alıyor. Götürüyor markete, 5-6 liraya satıyor. Sen bir şey kazanamıyorsun. Borca batıyorsun. Borçlandıktan sonra mecburen işçiliğe çıkıyorsun” diyor.
Sigorta yok, para az
26 yaşındaki Filiz Çeri ise ortaokulu bitirdikten sonra okula devam etmeyip tarım işçiliği yapıyor. Yazın kendi seralarında çalışan Filiz, kışın ise başkalarının yanında yevmiye ile çalışıyor.
Sabah saat 04.30’da uyanan Filiz, öğle yemeğini hazırlayıp tarlanın yolunu tutuyor. Saat 06.30’da iş başı yapıyor. En çok da sabah soğuk havada kalkmanın zor olduğunu dile getiren Filiz, “Bu koşullara rağmen geçimimizi zor sağlıyoruz. İstediğimiz her şeyi alamıyoruz. Her şey çok pahalı, zorunlu ihtiyaçlarımızı dahi alamıyoruz. Yevmiyeler az, sigortasız çalışıyoruz. Buna rağmen hayatın bir yerinden tutunmaya devam ediyoruz” diyor.
Hastane bize lüks kaçar
4 çocuk annesi Gülistan Çeri de çocuklarını okutmak için çalışmak zorunda olduğunu söylüyor. Aralıksız çalıştıkları halde aldıkları paranın hiçbir şeye yetmediğini vurgulayan Gülistan, çeşitli sağlık sorunlarına değinerek, “Doktora gitsem kazandığım para hastane masraflarını karşılamaya yetmez. Hastaneye gidemiyoruz, bize biraz lüks kaçar. En çok sigortasız çalışmak beni zorluyor. Kendi sigortamızı kendimiz yaptırsak, ödeyecek gücümüz yok” diye anlatıyor.
Kadınların zorluklara karşı dirençli olduğunu belirten Gülistan, “Kendimizi bırakmıyoruz. Her şekilde mücadele ediyoruz. Hayat mücadelesini sürdürmekten vazgeçmiyoruz” diyor.
SAFİYE ALAĞAŞ-JINNEWS/İZMİR