Ceza hukukundan, iş hukukuna toplumsal yaşamın her alanında kadınlar, dünyanın her yerinde ayrımcılığa maruz kalmaya devam ediyor. Her ne kadar Türkiye'de bu ayrımcılığın, okul yıllarında ders olarak verilen CEDAW sözleşmesiyle uzun vadede de olsa aşılması ümit edildiyse de, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 'tekrar oluyor' gerekçesiyle müfredattan çıkarıldı. Sonuçları, her defasında kadın emeğinin görülmemesi, ayrımcılığa maruz kalması biçiminde yansıyor. Kimi zaman erkeklerle aynı koşullarda çalışsalar bile emeklerinin karşılığını alamıyorlar.

Kırklar Dağı ile Dicle Nehri kıyısında uzanan tuğla fabrikalarında erkekler ile birlikte çok sayıda kadın da çalışıyor. Ancak, erkeklerle aynı emeği sarf eden kadınlara daha düşük ücret ödeniyor. Sağlık güvencesinden yoksun günde 15 saat çalışan kadın işçiler, aylık 600 TL, erkek işçiler ise 900 TL maaş alıyor. Ağır işçilik sınıfına giren tuğla imalatında çalışan kadın işçiler, fabrikaya getirilen kelle toprak, "beşgen" adı verilen bir makinede öğütüp kum kıvamına ardından da çamur haline getiriyor. Kalıplara dökülen tuğlaları tekerlekli ranzalara yerleştiren kadınlar, daha sonra ise tuğlaları güneşte kurutmaya bırakıyor.


Çalışma şartları çok ağır
Başka geçim kaynakları olmadığı için bu işte çalışmak zorunda kalan kadınlar, aynı zamanda evde de çalışıyor. Yaşları 15 ile 52 arasında değişen kadınlar, işlerinden edilme korkusundan isimlerini vermeden yaşadıkları mağduriyeti anlattı. Eşi öldükten sonra evin geçimini sırtladığını belirten genç bir kadın, kadınlar için istihdam alanlarının olmadığı için tuğla fabrikalarında çalıştığını belirtti. Fabrikada çalışan başka bir kadın işçi de, 2 senedir çalıştığını ve yeni evli olduğunu belirterek, "Eşim çalışmadığı için çalışıyorum. Çalışma koşulları çok ağır. Tuğlaları taşımak, başka bir yere götürmek, kurutmaya almak çok zor. Ama evimi geçindirmek için sigortasız bir şekilde bu şartlarda çalışıyoruz" diye konuştu.

Sigortasız çalıştırılıyorlar

"Ekonomik şartlarım kötü olduğu için bu şartlarda çalışmak zorundayım" diyen başka bir kadın işçi ise, aldığı maaşla anne ve babasına baktığını anlatıyor. "Tuğlaları kalıp makinesinden çıkararak kurutma yapılacak alana götürüyorum. Tuğlalar ıslak olduğu için iyice ağırlaşıyor" diyerek yaptığı işin zorluklarını dile getiren kadın, "Bunca yıl sigortasız çalıştırılma gözden kaçmamalı. Burada bir anlaşma olabilir. Yetkililer, bunları araştırsın. Patronlar vergi kaçırıyorlar. Sigortalarımız yapılmıyor. Konuşamıyoruz. İşimizden olmaktan korkuyoruz" dedi.

DİHA/AMED