Almanya’da çanak anten konusu sürekli tartışma ve dava konusu olagelmektedir. Bu anlamda değerlendirildiğinde Federal Anayasa Mahkemesi’nin vermiş olduğu bu karar çok önemli ve sevindiricidir. Almanya’da yaşayan yabancılar kaldıkları evlere çanak anten takabilirler.

(Federal Anayasa Mahkemesi;
Az.: A1 BvR 1314/11)
Haberleşme kaynaklarına kitle iletişim araçları da dahildir. Bu nedenle, radyo ve televizyon yayınları da, Anayasada yer alan temel hakların korunmasından yararlanırlar. Almanya Anayasasında (md. 5/1, 2) haber kaynakları konusunda yerli ve yabancı ayrımı yapılmamaktadır. Buna göre, bir ülkeden herhangi bir cihaz yardımıyla alınabilen radyo ve televizyon programlarının tamamı umuma açık haber kaynakları kapsamında yer alır. Bu anlamda kitle iletişim araçları yani basın, radyo, televizyon ve film vs kamuya açık haberleşme araçlarını oluşturmaktalar.
Bir insanın temel ihtiyaçlarından olan, kendi bilgisini artırması ve kişiliğini geliştirebilmesi için mümkün olduğu kadar çok kaynaktan haber alma imkanı mevcut olmalıdır. Bu nedenle, haberleşme hürriyeti demokratik bir devletin varlığı için en önemli şartlardan birini oluşturmaktadır. Haberleşme hürriyetinde haber kaynağının önemi bulunmamaktadır.
Almanya’da sürekli ikamet eden yabancıların, kendi ülkelerindeki yayınları alabilmeleri için evsahiplerine, gerekli çanak anten cihazını kurmakları için müracaat etmeleri mümkündür. Bu konuda evsahibinin kiracının talebi reddetmesi üzerine, kiracının dava hakkı bulunmaktadır.
Bu konu hakkında en son Federal Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu emsal karar önemlidir. Federal Anayasa Mahkemesi; Az.: 1 BvR 1314/11 dosya numaralı kararıyla, kablo bağlantısı olsa bile göçmenlerin kendi anadillerinde özel kanallarını izleyebilmek için çanak anten kurabileceklerine hükmetti. Kararın gerkçesi olarak haber alma ve edinme özgürlüğü gösterildi. Mahkeme; yabancıların ve etnik azınlıkların, kültürel, siyasal ve tarihsel gelişmeler ve olaylar hakkında kendi dillerinde bilgilenme haklarının olduğunun altını çizdi.
Federal Anayasa Mahkemesi’nde görülen dava; Münih’te yaşayan bir Türkmenin Münih Yerel Mahkemesi’nin kararına itirazı üzerine alınmıştı. Davacı Türkmen, sadece Türk kanallarını değil, Türkmence yayın yapan kanalları da izlemek için çanak anten kurduğunu bildirmesine rağmen, Münih Yerel Mahkemesi bunu reddeder ve Türkçe kanalları kablo üzerinden izleyebildiği için çanak anten kurma hakkı olmadığına karar verir. Buna karar itiraz eden davacı davasını Federal Anayasa Mahkemesi’ne götürmek zorunda kalır.
Ayrıca Federal Anayasa Mahkemesi; yerel mahkemelerin bu konuda genel karar almak yerine her davayı durumuna göre ayrı değerlendirmelerinin gerektiğini de belirtti.  
Bu tür davaların mahkemeler tarafından reddedilmeyip, karara bağlanmasında, Anayasanın eşitlik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır. Hatta, Almanya Federal Anayasa Mahkemesi’ne göre, uydu aracılığı ile yayınlanan bir yabancı yayının alınmasına müsaade etmemek, hak ihlalidir. Buna göre herkesin, umuma açık haber kaynaklarının her hangi birisinden bilgi sahibi olmayı seçme hakkı vardır.
Bu anlamda Federal Anayasa Mahkemesi’nin vermiş olduğu bu karar emsal niteliktetir. Benzeri sorunu yaşayanlar bu karardan yararlanabilirler.

YEK-KOM Beratungsstelle/
Adres: Graf Adolf Str.
70a,40210 Düsseldorf
hukukyardim@gmx.net
Tel: 0211-1711454